# QSteelCAD

> QSteelCAD by RENMAE is CAD/CAM software for light gauge steel (cold-formed steel) and prefab buildings. Light gauge steel software: QSteelCAD builds wall panels and roofs from a DXF plan, checks rivet holes, lengths and clashes, and writes rollforming files.

> QSteelCAD, hafif çelik ve prefabrik yapılar için CAD/CAM yazılımıdır. Hafif çelik programı QSteelCAD, DXF planınızdan duvar paneli ve çatı kurar; perçin deliği, en kısa boy ve çakışmayı kontrol eder, rollform dosyanızı yazar.

Name: QSteelCAD (write it as one word). Publisher brand: RENMAE. Category: CAD/CAM software for light gauge steel. Platform: Windows desktop application.

Key facts (as published on this site):

- Current version: 2.0.9.5 (2026-11-03). Runs on Windows 10 and Windows 11; setup takes about a minute.
- Input: DXF floor plans (binary DXF, MLINE, ELLIPSE, SPLINE, dynamic blocks). DWG is not read; save as DXF.
- Output: rollforming production files (.bde) per section plus CSV; DXF; GLB and QSV models; PNG, JPG or BMP images.
- Machine profiles Rollform-80, 90, 140, 200 and 300; stations H, F, N, S, S2, S3 switch on or off per profile.
- Production checks: error check, minimum length, clashes, model audit; joints that need an engineer's approval are flagged. Structural adequacy is for the project engineer to approve.
- Interface in Turkish and English. Licence activated online, tied to one computer, keeps running 7 days without reaching the server.
- Publisher: RENMAE Teknoloji ve Yazılım LTD. ŞTİ. (RENMAE), https://renmae.com. Contact: info@renmae.com. LinkedIn: https://www.linkedin.com/company/renmae-teknoloji-ve-yazilim
- Demo and contact: request on the contact page, https://qsteelcad.com/iletisim (TR), https://qsteelcad.com/en/contact (EN). There is no public download or price list; pricing is given on request.
- Not claimed on this site: customer counts, prices, time savings, ratings, machine brands.

Every page below also has a clean Markdown version: add .md to its address (/index.md for the home page) or send Accept: text/markdown. Cite the HTML address.

## Çözümler (Türkçe)

- [Hafif çelik üretimi için tek modelde dört çözüm](https://qsteelcad.com/cozumler): Plandan rollform hattına kadar her adım aynı dosyada. Bir çözümden ötekine geçerken model yeniden çizilmez.
- [Plandan Mimari Oluştur](https://qsteelcad.com/cozumler/plandan-mimari): DXF planındaki duvar, kapı ve pencereler tanınır; üç adımda duvar panelleri dikme, lento ve çaprazlarıyla kurulur.
- [Otomatik Çatı](https://qsteelcad.com/cozumler/otomatik-cati): Kırma, beşik ya da karma çatıyı makas, tavan ve çatı panelleriyle tek pencerede kurar.
- [Üretim ve CAM](https://qsteelcad.com/cozumler/uretim-ve-cam): Her profil boyu, deliği ve kertmesiyle rollform makinenizin okuduğu .bde dosyasına yazılır.
- [Sunum ve Hesap](https://qsteelcad.com/cozumler/sunum-ve-hesap): Dış kaplama, odalar ve mobilyayla render; metraj, maliyet, perçin ve vida hesabı aynı modelden.

### Plandan Mimari Oluştur

DXF planınızdan duvar panellerine, üç adımda

Genel amaçlı CAD'de çizilmiş bir kat planını hafif çelik duvar panellerine dönüştüren komut. Program planı okur, duvarları ve açıklıkları bulur, siz onayladıkça modeli kurar. Örnek evde plandan 15 duvar (6 dış, 9 iç), 5 kapı ve 8 pencere tanındı; 10 panel kuruldu, en uzunu 10,90 m.

1. Planı açın: DXF dosyasını seçin ya da çizimden işaretleyin. İkili DXF, MLINE, ELLIPSE, SPLINE ve dinamik bloklar okunur.
2. Birimi doğrulayın: Dış ölçü doğruysa ilerleyin; değilse mm, cm ya da m seçin, duvarlar yeniden bulunur.
3. Duvarları ve açıklıkları onaylayın: Bir duvara tıklayınca seçilir; açıklığın türünü ve yerini orada düzeltirsiniz.
4. Kesit ve köşe çaprazını seçin: Yükseklik, dış ve iç duvar kesiti; köşe çaprazı Yok, Zikzag ya da K.
5. Oluşturun: Özet satırı kaç panel kurulacağını gösterir. Panel Ctrl+R ile yeniden kurulduğunda çaprazlar yerinde kalır.

Örnek evde birinci adımın özet satırı:
```
15 duvar (6 dış, 9 iç) · 5 kapı · 8 pencere · veranda, 0 kolon
```

**DWG açabilir miyim?** Program DWG okumaz. Dosyayı AutoCAD'de DXF olarak kaydedip açabilirsiniz.

**Köşe çaprazı yapıyı etkiler mi?** Etkiler: köşe çaprazı duvar çeliğini artırır, örnek evde Zikzag ile %9, K ile %6,5 kadar. Çaprazın yeterliliği proje mühendisinin onayındadır.

**Panel düzenleme araçları neler?** Çapraz, lento çaprazı, K çapraz, devamlılık, paralel eleman, kes, profili böl, trim/uzat ve kapı-pencere komutları PANEL sekmesindedir.

### Otomatik Çatı

Kırma ya da beşik çatı, makasları ve panelleriyle tek pencerede

Duvar panelleri kurulmuş bir modele çatıyı ekleyen komut. Kırma, beşik ya da karma çatıyı; makasları, tavan ve çatı panellerini, sundurma kirişi ve kolonunu birlikte üretir. Örnek evde kırma çatı 16 makas, 22 çatı paneli ve 22 tavan paneli; beşik çatı 7 makas, 12 çatı paneli ve 12 tavan paneli verdi.

1. Biçimi seçin: Kırma, beşik ya da karma. Kırmada uç tipi: yarım makaslı ya da kesik makaslı.
2. Eğim ve saçağı girin: Eğim yüzde ya da derece; saçak taşması ve topuk yüksekliği.
3. Makas ve panel kesitlerini seçin: Makas aralığı; makas, çatı paneli ve tavan paneli kesitleri.
4. Özeti kontrol edin: Alt satır makas, çatı paneli ve tavan paneli sayısını, mühendis onayı gereken birleşimleri gösterir.
5. Çatıyı oluşturun: Tek geri alma adımıdır: beğenmezseniz Ctrl+Z hepsini kaldırır.

Örnek evde kırma çatının özet satırı:
```
16 makas · 22 çatı paneli · 22 tavan paneli · sundurma: 2 kiriş, 1 kolon
⚠ 2 girder makas birleşimdeki makasları taşır: mühendis onayı gerekli.
```

**Hangi plan biçimlerinde çalışır?** Dikdörtgen planların yanında L, T, U ve H planlarda çalışır. Küçük girintiler çatıyı bölmez; çatıya katılabilecek girintiler planda taralı görünür, tıklayınca katılır.

**Tavan kayıtları nereden başlar?** Her odada duvardan başlar: önce ayardaki ilk aralık, sonra diğer aralık. Tavan paneli menüsünden kapatılabilir.

**Makas yeterliliğini program mı kontrol ediyor?** Program girder makas gibi mühendis onayı gereken birleşimleri uyarır. Yapının taşıma yeterliliği proje mühendisinin onayındadır.

### Üretim ve CAM

Ekrandaki her profil, makinenin okuduğu bir satır

ÇIKTI sekmesindeki BDE dışa aktar, modeldeki profilleri rollform hattının okuduğu satırlara çevirir: tüm proje ya da yalnız duvar, çatı, makas, başlık ve seçili elemanlar. Her satırda profilin boyu ve işlem konumları milimetre olarak yer alır.

1. Makine profilini seçin: Rollform-80, 90, 140, 200 ve 300 hazır gelir. Her profilde H, F, N, S, S2 ve S3 istasyonları ayrı açılıp kapanır.
2. İşlemleri kontrol edin: Nokta ile ya da ışınla işlem ata ile delik ve kertme ekleyin; perçin, tesisat deliği, kertme, yassılaştırma ve köşeleme görünümde ayrı ayrı açılır.
3. Hata kontrolünü çalıştırın: En kısa boy, çakışma ve model denetimiyle birlikte. Uyarı yalnız çıkacak dosyada hata varsa gelir.
4. Dışa aktarın: Kesit başına bir .bde dosyası ve bir CSV yazılır; makinenin desteklemediği işlem satıra girmez.

Kurulumla gelen Kontrol_Uretim.bde dosyasından bir satır:
```
59iC07 RR 2584 h: 7 225 1445 2577 f: 229 1449 n: s: l: w: 30 2554
```

**Satırdaki kısaltmalar ne anlama geliyor?** h: perçin ya da vida deliği, f: yassılaştırma, n: kertme, s: ve l: küçük ve büyük tesisat deliği, w: köşeleme. Konumlar profil başından milimetre olarak yazılır.

**Hangi rollform makineleriyle çalışır?** Program .bde satırı okuyan rollform hatları için üretim dosyası yazar. Makinenizin satır biçimini görüşmede birlikte kontrol edelim.

**Perçin ve vida sayısı nasıl çıkar?** HESAPLA sekmesindeki perçin / vida hesabı profil başına tekrarsız konumları sayar; vida sayısı h: deliği sayısının iki katıdır. Tablo Excel'e yapıştırılır.

### Sunum ve Hesap

Müşterinize sunum, satın almaya metraj; aynı modelden

Aynı çelik model, kaplama ve malzeme atandığında sunuma dönüşür. Program odaları tanır; oda tipini atadığınızda mobilya kurallarla yerleşir. Metraj net alan, fire oranı ve birim fiyatla hesaplanır; fiyatı girilmemiş malzemede program fiyat uydurmaz, “fiyat girin” yazar.

1. Dış kaplamayı atayın: Cephe ve çatı örtüsü dokulu malzemelerle; çatı örtüsü Otomatik Çatı'dan gelir.
2. Odalara tip verin: Salon, yatak, çocuk, çalışma, mutfak, banyo, WC, hol, kiler. Mobilya kurallarla yerleşir: TV kanepenin karşısında, halı yatağın altında.
3. İçeriden bakın: Odaya gir kamerasıyla iç mekânı gezin; görüntüyü 4 kat çözünürlükte kaydedin.
4. Metrajı ve maliyeti çıkarın: Net m², fire (varsayılan %2), birim fiyat ve toplam; CSV olarak kaydedilir.
5. Modeli paylaşın: Farklı Kaydet ile GLB ya da QSV; görüntü PNG, JPG ya da BMP.

**Render için ayrı bir programa gerek var mı?** Hayır, render aynı modelden RENDER sekmesinde alınır. Görüntüyü PNG, JPG ya da BMP olarak kaydedersiniz.

**Maliyet hesabında fiyatlar nereden geliyor?** Birim fiyatları siz girersiniz. Fiyatı girilmemiş malzemede program tahmin yürütmez, “fiyat girin” yazar.

**Mobilya nasıl yerleşiyor?** Oda tipine göre kurallarla: TV kanepenin karşısında ve ona hizalı, halı yatağın altında, kapı önleri ve kullanım boşlukları boş kalır.

## Neden QSteelCAD (Türkçe)

QSteelCAD'i hafif çelik yapıların tasarımını ve üretimini yakından bilen bir ekip geliştiriyor. Her özellik çizim ile üretim arasındaki bir boşluğu kapatıyor.

- Türkçe arayüz: Her komutun İngilizce adı da var; ekibiniz iki dilde çalışır.
- Tek model, tek dosya: Plan, panel, çatı, sunum ve üretim dosyası aynı modelde.
- Makinenize uygun satır: Makine profilinin desteklemediği işlem satıra yazılmaz.
- Mühendis onayı uyarısı: Onay gereken birleşimi program kendisi söyler.
- Uydurma maliyet yok: Fiyatı girilmemiş malzemede “fiyat girin” yazar.
- Güvenli güncelleme: Lisans, ayarlar ve projeler her sürümde korunur.

## Her şey tek platformda (Türkçe)

Plandan rollform hattına, müşteri sunumundan metraja; aynı model, aynı dosya.

- Render ve dış cephe: Kaplama, çatı örtüsü ve malzemeyle müşteriye sunum.
- Plandan Mimari Oluştur: DXF planından duvar panelleri, üç adımda.
- Otomatik Çatı: Kırma, beşik ve karma çatı; makas ve panelleriyle.
- Çelik iskelet: Dikme, lento ve çaprazlarıyla model.
- Rollform üretim dosyası: Her profil boyu, deliği ve kertmesiyle bir satır.
- İç mekân ve mobilya: 9 oda tipi; mobilya kurallarla yerleşir.
- Metraj ve maliyet: Perçin, vida, metraj ve maliyet CSV olarak.
- Hata kontrolü: En kısa boy, çakışma ve model denetimi.
- Tüm çözümleri görün: Dört çözüm, tek modelde.

## Sık sorulan sorular (Türkçe)

[Sık sorulan sorular](https://qsteelcad.com/sss): QSteelCAD ve hafif çelik hakkında 118 soru. Her cevabın altında konunun devamı var.

- **Hangi dosyaları açabiliyorum?** DXF planlarını açar; ikili DXF, MLINE, ELLIPSE, SPLINE ve dinamik bloklar okunur. Program DWG okumaz; dosyayı AutoCAD'de DXF olarak kaydedip açabilirsiniz.
- **Hangi rollform makineleriyle çalışır?** Program .bde satırı okuyan rollform hatları için üretim dosyası yazar. Rollform-80, 90, 140, 200 ve 300 profilleri hazır gelir; istasyonlar her profilde ayrı açılıp kapanır. Makinenizin satır biçimini görüşmede birlikte kontrol edelim.
- **Statik hesap yapıyor mu?** QSteelCAD üretime yönelik kontrolleri yapar: hata kontrolü, en kısa boy, çakışma ve model denetimi. Mühendis onayı gereken birleşimleri ayrıca uyarır. Yapının taşıma yeterliliği, çapraz ve kesit seçimleri dahil, proje mühendisinin onayındadır.
- **Sunum için ayrı bir programa gerek var mı?** Dış kaplama, çatı örtüsü, odalar ve mobilyayla render aynı modelden alınır; metraj ve maliyet CSV olarak çıkar. Görüntüyü PNG, JPG ya da BMP, modeli GLB olarak kaydedebilirsiniz.
- **Lisans nasıl çalışır?** Lisans çevrim içi etkinleştirilir ve bir bilgisayara bağlanır. Program açıkken lisans düzenli denetlenir; sunucuya 7 gün ulaşamasa da çalışmaya devam eder. Paketler ve fiyat için bize yazın.
- **Güncellemeler projelerimi etkiler mi?** Güncelleme lisansınızı, ayarlarınızı ve projelerinizi korur. Eski projelerdeki yapılar yeni sürümde tanınır; örneğin eski çift yakalı K çaprazları.
- **Hangi Windows sürümlerinde çalışır, kurulum ne kadar sürer?** Windows 10 ve Windows 11'de çalışır. Kurulum sihirbazı gerekenleri kurar; kurulum yaklaşık bir dakika sürer.
- **QSteelCAD nedir?** QSteelCAD, hafif çelik ve prefabrik yapılar için CAD/CAM yazılımıdır. DXF planınızdan panelleri ve çatıyı kurar, her profili rollform makinenizin dosyasına yazar. Windows masaüstü uygulamasıdır; RENMAE Teknoloji ve Yazılım geliştirir.
- **QSteelCAD kimler için?** Hafif çelik, prefabrik, modüler ve hangar üreticileri için. Satın alma metrajı, mühendislik onay uyarılarını, üretim hata kontrolünü, satış ve mimari müşteri sunumunu aynı modelden alır.
- **Program Türkçe mi?** Evet. Arayüz Türkçe ve İngilizce çalışır; her komutun iki dilde adı var.
- **QSteelCAD'i nasıl görebilirim?** Demo talep edin. Programı örnek evde ya da kendi DXF planınızda, plandan üretim dosyasına kadar canlı gösterelim.
- **QSteelCAD'in fiyatı ne kadar?** Sitede fiyat listesi yayımlamıyoruz. Paketleri ve fiyatı görüşmede, lisans seçenekleriyle birlikte konuşalım.
- **Programı siteden indirebilir miyim?** Sitede herkese açık indirme yok. Programı görmek için demo talep edin ya da bize yazın.
- **Destek için nereye yazabilirim?** info@renmae.com adresine yazın. Demo ve destek talepleri aynı adrese gelir; yanıtı aynı adresten alırsınız.

## Hafif Çelik Yönetmeliği 2027 Rehberi (Türkçe)

[Hafif Çelik Yönetmeliği 2027 Rehberi](https://qsteelcad.com/hafif-celik-yonetmeligi): Hafif Çelik Binaların Tasarım, Hesap ve Yapım Esasları Hakkında Yönetmelik, 17 Mayıs 2026 tarihli ve 33256 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı, 1 Ocak 2027'de yürürlüğe giriyor. Ön üretimli, hibrit, modüler ve yerinde yapım hafif çelik binaları kapsar. Deprem tasarımında TBDY kurallarına ek olarak uygulanır. Bu sayfa RENMAE tarafından hazırlanmış bağımsız bir rehberdir. Resmî metin değildir, hukuki ya da mühendislik görüşü yerine geçmez. Bağlayıcı olan Resmî Gazete'de yayımlanan metindir.

- [Hafif çelik yönetmeliği hesap araçları](https://qsteelcad.com/hafif-celik-yonetmeligi/hesap-araclari): Galvaniz kaplama, delik, dikme, panel oranı ve sehim sınırlarını 2027 yönetmeliğine göre karşılaştırın. Değerleriniz tarayıcınızdan çıkmaz.
- [İlinize göre galvaniz kaplama hesabı](https://qsteelcad.com/hafif-celik-yonetmeligi/galvaniz-hesaplama): Yönetmelik eki her ili düşük ya da yüksek korozyon sınıfına ayırır. Şantiyenin ilini yazın, gereken en küçük kaplama miktarını görün.
- [TBDY 2018 ile 2027 yönetmeliği arasındaki farklar](https://qsteelcad.com/hafif-celik-yonetmeligi/tbdy-2018-farklari): İki metnin öne çıkan farkları konu konu, madde numaralarıyla yan yana.
- [Hafif çelik imalat ve montaj kontrol listesi](https://qsteelcad.com/hafif-celik-yonetmeligi/kontrol-listesi): Tablo 10.1'in sadeleştirilmiş hali. İşaretleyin, yazdırın ya da PDF olarak kaydedin.

- **Hafif çelik yönetmeliği ne zaman yürürlüğe giriyor?** 1 Ocak 2027'de. Yönetmeliğin 5. maddesi yürürlük tarihini bu gün olarak belirtir.
- **Yönetmelik 2026 mı, 2027 mi?** Aynı yönetmelik. 17 Mayıs 2026'da Resmî Gazete'de yayımlandı, 1 Ocak 2027'de yürürlüğe giriyor. Bu sitede yürürlük yılıyla 2027 yönetmeliği diye anıyoruz.
- **Yönetmeliğin tam adı nedir?** Hafif Çelik Binaların Tasarım, Hesap ve Yapım Esasları Hakkında Yönetmelik. 17 Mayıs 2026 tarihli ve 33256 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı.
- **Yönetmeliği hangi kurum çıkardı?** Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. Yürütme maddesi de Bakanı gösterir.
- **Yönetmelik hangi binaları kapsıyor?** Ön üretimli (prefabrik), hibrit (karma), modüler ve profille yerinde yapım hafif çelik binaları. Yorulma etkilerinin hesabı kapsam dışıdır.
- **TBDY 2018 Bölüm 10 geçersiz mi oluyor?** Yeni metnin eki, deprem tasarımında TBDY kurallarına ek olarak bu yönetmeliğe uyulacağını yazar ve panel kapasitelerinde TBDY Bölüm 10'a atıf yapar. İki metin birlikte okunur.
- **Süren projeler için geçiş süresi var mı?** Yayımlanan metinde ayrı bir geçiş maddesi görmedik. Projenizin durumunu proje müellifi, yapı denetim ve ilgili idareyle netleştirin.
- **Yeni yönetmelikte en küçük dikme kalınlığı nedir?** Taşıyıcı dikmeler için en az 0,9 mm. Panel üst ve alt başlıkları için en az 0,8 mm.
- **Hafif çelikte en küçük akma gerilmesi kaçtır?** 250 MPa. Aşık, cephe kuşağı ve taşıyıcı olmayan dikmelerde 220 MPa olabilir.
- **İlim için kaç g/m² galvaniz gerekir?** Ek 1 Tablo 1 illeri iki sınıfa ayırır: en az 180 g/m² ve en az 275 g/m². Bu sayfadaki sorgu aracından ilinizi bulabilirsiniz.
- **Çapraz için yeni kural nedir?** Çapraz elemanlar panel üst ve alt başlık elemanları arasında sürekli ve tek eleman olarak yerleştirilir, uçları başlıklarla birlikte dikmelere de bağlanır.
- **Yangın tasarımı gerekiyor mu?** Bölüm 11 yangın dayanım tasarımını açıklar ve Tablo 10.1 bunu ayrı bir kontrol maddesi olarak sayar. Performans testle ya da hesapla gösterilir.
- **Modüler yapılarda yükseklik sınırı var mı?** Sadece modüllerle taşınan sistemlerde bina yüksekliği en fazla 14 metredir. Daha yüksek yapılar için rijit çekirdek zorunludur.
- **Yönetmeliğin PDF'ine nereden ulaşabilirim?** Bu sayfadaki indirme bölümünde Resmî Gazete ekinin değiştirilmemiş kopyası var. Bağlayıcı metin Resmî Gazete'de yayımlanandır.
- **Bu sayfa resmî midir?** Hayır. RENMAE tarafından hazırlanmış bağımsız bir rehberdir. Hukuki ya da mühendislik görüşü yerine geçmez.
- **QSteelCAD yönetmeliğe uygunluğu kontrol ediyor mu?** Hayır. QSteelCAD taşıma gücü hesabı yapmaz ve uygunluk onayı vermez. Üretime yönelik kontrolleri yapar; yeterlilik proje mühendisinin onayındadır.

## Blog (Türkçe)

### Mevzuat

[Hafif çelik mevzuatı: yönetmelikler ve maddeler](https://qsteelcad.com/blog/konu/mevzuat): 2027 yönetmeliği ve TBDY 2018 Bölüm 10, madde numaralarıyla ve sade dille.

- [Hafif çelik yönetmeliği 1 Ocak 2027'de başlıyor: neler değişiyor?](https://qsteelcad.com/blog/hafif-celik-yonetmeligi-2027): Hafif Çelik Binaların Tasarım, Hesap ve Yapım Esasları Hakkında Yönetmelik, 17 Mayıs 2026 tarihli ve 33256 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı, 1 Ocak 2027'de yürürlüğe giriyor. Ön üretimli, hibrit, modüler ve yerinde yapım hafif çelik binaları kapsar. Deprem tasarımında TBDY kurallarına ek olarak uygulanır.
- [Hafif çelikte galvaniz kaplama: 81 il için 180 mi, 275 g/m² mi?](https://qsteelcad.com/blog/hafif-celik-galvaniz-kaplama-il-tablosu): 2027 hafif çelik yönetmeliğinin Ek 1 Tablo 1'i illeri iki korozyon sınıfına ayırır: düşük korozyon sınıfındaki 41 ilde en az 180 g/m², yüksek korozyon sınıfındaki 40 ilde en az 275 g/m² çinko kaplama. Su, toprak ya da endüstri kaynaklı korozyon gerilmeleri taşıyıcı sistemi etkiliyorsa ortam yüksek korozyon kabul edilir.
- [Hafif çelik panel kuralları 2027: 0,9 mm dikme, 625 mm aralık ve kuşak](https://qsteelcad.com/blog/hafif-celik-panel-kurallari-2027): 2027 yönetmeliğine göre taşıyıcı dikme en az 0,9 mm et kalınlığında, en az 70 mm gövdeli, kenar rijitleştiricisi en az 9 mm olan C ya da Σ kesittir. Panel başlıkları en az 0,8 mm'dir. Kaplamanın taşıyıcı sayılması için dikme aralığı en çok 625 mm olur. Bina 10,5 metreyi aşarsa dikmelerde etki/kapasite oranı en fazla 0,90'dır.
- [Hafif çelik malzeme kuralları 2027: 250 MPa, DX yasağı ve vida koşulları](https://qsteelcad.com/blog/hafif-celik-malzeme-kurallari-2027): 2027 hafif çelik yönetmeliğine göre soğuk şekillendirilmiş elemanlarda en küçük akma gerilmesi 250 MPa, kopma/akma oranı en az 1,08 olur. Sac kalınlığı 0,45 ile 4 mm arasındadır ve DX51D ile DX57D türü çelikler taşıyıcı dikmede kullanılmaz. Aşık, cephe kuşağı ve taşıyıcı olmayan dikmede akma 220 MPa olabilir.
- [TBDY 2018 Bölüm 10: çaprazlı panel kuralları madde madde](https://qsteelcad.com/blog/tbdy-2018-bolum-10-caprazli-panel): TBDY 2018 Bölüm 10, hafif çelik binaların yatay yük sistemini kaplamalı ve çaprazlı panel olarak ikiye ayırır. Çaprazlı panel Süneklik Düzeyi Sınırlı sayılır. 10.4.2 eleman ve birleşim kurallarını, 10.4.3 şerit çapraz için ek koşulları verir: dış merkezlik momenti, gergin bağlantı, büyütülmüş kuvvetlerle temel ve en çok h/2 aralıkla kuşak.
- [Hafif çelik döşeme kuralları 2027: sehim tablosu, 8 Hz ve gövde rijitleştirici](https://qsteelcad.com/blog/hafif-celik-doseme-kurallari-2027): 2027 hafif çelik yönetmeliği Bölüm 7, döşemeyi taşıma gücü, sehim, titreşim ve diyafram davranışıyla birlikte ele alır. Genel kullanımda en büyük sehim L/200'dür. Döşeme doğal frekansı en az 8 Hz, kiriş açıklık/derinlik oranı en çok 18 olur. Bu koşullar sağlanamazsa kiriş aralıkları sıklaştırılır ve köprü elemanları kullanılır.
- [Hafif çelikte yangın tasarımı: yönetmeliğin Bölüm 11'i ne istiyor?](https://qsteelcad.com/blog/hafif-celik-yangin-tasarimi): 2027 hafif çelik yönetmeliği Bölüm 11, elemanların yangın dayanımının iki yoldan biriyle gösterilmesini ister: uygun yangın testleriyle ya da test yapılmayan durumda hesapla. Hesapta çeliğin akma dayanımı ve elastisite modülü Tablo 11.1'deki katsayılarla azaltılır. Örneğin 500 °C'de akma dayanımı katsayısı 0,45'tir.
- [Modüler ve hibrit hafif çelik yapılar: 14 metre sınırı ve %10 kuralı](https://qsteelcad.com/blog/moduler-hibrit-hafif-celik-yapilar): 2027 hafif çelik yönetmeliği Bölüm 12'ye göre sadece modüllerle taşınan sistemlerde bina yüksekliği en fazla 14 metredir; daha yüksek yapılarda betonarme ya da çelik rijit çekirdek zorunludur. Hibrit binada hafif çelik yatay yükün %10'undan fazlasını taşıyorsa, hafif çelik sistem bu yönetmeliğe göre ve yüksek sünek olarak tasarlanır.

### Çapraz sistemleri

[Hafif çelik çapraz sistemleri: X, K, V ve kaplamalı panel](https://qsteelcad.com/blog/konu/capraz-sistemleri): X şerit, K, V ve kaplamalı panel: nasıl çalışırlar, neye göre ayrılırlar?

- [Hafif çelikte çapraz sistemleri: X, K, V ve kaplamalı panel rehberi](https://qsteelcad.com/blog/hafif-celik-capraz-sistemleri): Hafif çelik binada yatay yükü çaprazlı paneller ya da kaplamalı paneller taşır. X şerit çapraz çekmeyle çalışır; K ve V gibi profil çaprazlar çekme ve basınç taşır; OSB, kontrplak ya da sac kaplamalı panel ise kuvveti vidalar üzerinden kaymayla aktarır. Seçimi biçim değil, kesit, bağlantı, ankraj ve yük yolu belirler.
- [X şerit çapraz nedir, hafif çelik duvarda nasıl çalışır?](https://qsteelcad.com/blog/x-serit-capraz-nedir): X şerit çapraz, hafif çelik duvar paneline çapraz yönde bağlanan iki düz çelik şerittir. İnce şerit basınçta burkulduğu için yalnız çekmede çalıştığı kabul edilir: yük bir yönden gelince bir şerit gerilir, yön değişince öbürü. Bu yüzden şerit kadar uç bağlantısı, kenar dikmesi ve ankraj da sistemin parçasıdır.
- [K çapraz nedir? Profil çaprazda basınç, düğüm ve uç oturması](https://qsteelcad.com/blog/k-capraz-nedir): K çapraz, hafif çelik panelde dikme ve kuşaklar arasına yerleştirilen C profil diyagonallerin K harfine benzeyen düzenidir. Şeritten farklı olarak hem çekme hem basınç taşıması beklenir. Bu yüzden kesitin burkulması, düğüm noktasındaki kuvvet dengesi ve profil uçlarının oturması tasarımın merkezindedir.
- [Çapraz, kuşak, diyafram, payanda: birbirine benzeyen dört görev](https://qsteelcad.com/blog/capraz-kusak-diyafram-payanda-farki): Hafif çelik yapıda duvar çaprazı binanın yatay yükünü taşır, diyafram bu yükü duvarlara getirir, kuşak dikmenin burkulma boyunu kısaltır, geçici payanda paneli montaj sırasında ayakta tutar. Benzer görünseler de görevleri farklıdır. Görevi elemanın biçimi değil, tasarım tanımı ve bağlantıları belirler.

### Yük yolu ve bağlantılar

[Yük yolu ve bağlantılar: kuvvet temele nasıl iner?](https://qsteelcad.com/blog/konu/yuk-yolu-ve-baglantilar): Diyaframdan temele kuvvetin izlediği yol ve yolu ayakta tutan bağlantılar.

- [Hafif çelik binada yatay yük yolu: çatıdan temele adım adım](https://qsteelcad.com/blog/yatay-yuk-yolu-catidan-temele): Yatay yük yolu, rüzgâr ya da deprem kuvvetinin binada izlediği kesintisiz yoldur. Çatı ve döşeme diyaframı kuvveti toplar, başlık ve aktarma elemanları panele verir, çapraz ya da kaplama kuvveti aşağı indirir, kenar dikmeleri ve ankrajlar temele aktarır. Tek bir halka eksikse sistem tamamlanmış sayılmaz.
- [Hold-down ile kesme ankrajı arasındaki fark nedir?](https://qsteelcad.com/blog/hold-down-kesme-ankraji-farki): Hold-down, panel ucundaki kenar dikmesinde oluşan çekme kuvvetini alttaki yapıya aktaran bağlantıdır; yönetmelik bunu çekme kuvveti aktarma elemanı olarak adlandırır. Kesme ankrajı ise taban boyunca yatay kuvveti temele geçirir. Biri kalkmayı, öbürü kaymayı karşılar. Aynı yerde görünmeleri birinin ötekinin yerine geçtiği anlamına gelmez.
- [Gusset levhası ve şerit uç bağlantısı: kuvvet çerçeveye nasıl geçer?](https://qsteelcad.com/blog/gusset-levhasi-ve-uc-baglantisi): Gusset, çapraz elemanın kuvvetini dikme ve başlıklara dağıtan bağlantı levhasıdır. Şerit kuvveti levhaya vida grubuyla geçer, levhadan kenar dikmesine ve başlığa dağılır. Bağlantı zayıf kalırsa şerit akmadan birleşim kopar. Bu yüzden yönetmelik net kesit kontrolü ister ve birleşim elemanlarını büyütülmüş kuvvetlere göre boyutlandırır.
- [Döşeme ve çatı diyaframı: duvar çaprazına yükü kim getirir?](https://qsteelcad.com/blog/doseme-cati-diyaframi): Diyafram, döşeme ya da çatının kendi düzlemindeki yatay kuvveti toplayıp yatay yük taşıyan duvarlara aktaran levha davranışıdır. Kaplama, kirişler, başlıklar, aktarma elemanları ve vidalar birlikte çalışır. Güçlü bir duvar çaprazı, yükü ona getirecek diyafram ve bağlantılar yoksa binanın stabilitesini tek başına sağlamaz.
- [Kapı, pencere ve tesisat çaprazlı paneli nasıl etkiler?](https://qsteelcad.com/blog/kapi-pencere-tesisat-ve-caprazli-panel): Kapı ve pencere, çaprazlı panelin kullanılabilir boyunu, kenar dikmelerinin yerini ve ankraj düzenini değiştirir. Yönetmelik yalnız tam kat yüksekliğindeki panel bölümlerini kesme taşıyıcı sayar. Bu yüzden boşluğa çarpmayan bir çapraz yeterli değildir; kalan bölümün oranı, uç elemanları ve tesisat delikleri yeniden değerlendirilir.

### Üretim ve montaj

[Hafif çelik üretim ve montaj: fabrikadan şantiyeye](https://qsteelcad.com/blog/konu/uretim-ve-montaj): Çizimden üretime, fabrikadan şantiyeye: işin sahadaki tarafı.

- [Hafif çelik imalat ve montaj kontrol listesi: Tablo 10.1 nasıl kullanılır?](https://qsteelcad.com/blog/imalat-ve-montaj-kontrol-listesi): 2027 hafif çelik yönetmeliğinin Tablo 10.1'i, imalat ve montajı sekiz başlıkta denetler: malzeme, enkesit koşulları, projeye uygunluk, montaj, panel sistemleri, döşeme, yangın ve tasarım raporu. Her madde uygun, uygun değil ve açıklama sütunlarıyla işaretlenir. Liste hem statik projeye hem malzeme özelliklerine uygunluğu kontrol etmek içindir.
- [Hafif çelik programı nasıl seçilir? Satın almadan önce 10 soru](https://qsteelcad.com/blog/hafif-celik-programi-nasil-secilir): Hafif çelik programını seçerken önce kendi planınızla demo isteyin. Programın planı okuyup okumadığına, paneli ve çatıyı aynı modelde kurup kurmadığına, üretim dosyasının makinenize uyup uymadığına, dosya çıkmadan neyi kontrol ettiğine ve yapısal yeterlilik konusunda neyi iddia etmediğine bakın. Kararı örnek projeye göre değil, kendi işinize göre verin.
- [Genel CAD ile hafif çelik yazılımı arasındaki fark nedir?](https://qsteelcad.com/blog/genel-cad-ve-hafif-celik-yazilimi-farki): Genel amaçlı CAD çizgi, yay ve katman bilir; bir çizginin dikme mi lento mu olduğunu, deliğinin nerede açılacağını bilmez. Hafif çelik yazılımı modeli profil olarak tutar: boy, kesit, delik ve kertme aynı kayıttadır. Bu yüzden genel CAD plan çizmeye yeter, ama profil listesi ve üretim verisi elle hazırlanır.
- [Geçici payanda kalıcı çapraz değildir: montaj stabilitesi nasıl sağlanır?](https://qsteelcad.com/blog/gecici-payanda-ve-montaj-stabilitesi): Geçici payanda, paneli kalıcı yatay yük sistemi tamamlanana kadar doğru konumda ve ayakta tutan eğik montaj desteğidir; binanın kalıcı çaprazı değildir. 2027 yönetmeliği Bölüm 10.2, kalıcı diyafram etkisi oluşmadan önce tek başına ayakta duran narin duvar panelleri ve makasların geçici çaprazlarla desteklenmesini ister.
- [Şerit gerginliği ve gerdirici: gevşek çapraz neden sorun çıkarır?](https://qsteelcad.com/blog/serit-gerginligi-ve-gerdirici): Gevşek şerit yük gelince önce boşluğunu alır; panel bu sırada yer değiştirir ve çapraz geç devreye girer. TBDY 2018 10.4.3(b) şerit çaprazların bağlantılarının gergin yapılmasını ister. Gerginlik panel doğru konumdayken sağlanır. Evrensel bir germe kuvveti ya da tork değeri yoktur; sistem talimatı ve proje detayı esas alınır.
- [Çaprazı CAD'de iki nokta arası bir çizgi olarak kaydetmek neden yetmez?](https://qsteelcad.com/blog/capraz-cad-modelleme): Aynı X çizimi şerit de olabilir, profil de; kalıcı çapraz da olabilir, geçici montaj desteği de. Bu yüzden iyi bir CAD modeli çaprazı yalnız iki nokta olarak değil, görevi, eleman biçimi, yüzü, uç bağlantısı ve doğrulama durumuyla tutar. Çakışmasız çizim, taşıma gücü doğrulaması demek değildir.

### Hafif çelik programı nasıl seçilir? Satın almadan önce 10 soru

https://qsteelcad.com/blog/hafif-celik-programi-nasil-secilir · 2026-11-06

Hafif çelik programını seçerken önce kendi planınızla demo isteyin. Programın planı okuyup okumadığına, paneli ve çatıyı aynı modelde kurup kurmadığına, üretim dosyasının makinenize uyup uymadığına, dosya çıkmadan neyi kontrol ettiğine ve yapısal yeterlilik konusunda neyi iddia etmediğine bakın. Kararı örnek projeye göre değil, kendi işinize göre verin.

- Demoyu örnek projeyle değil, kendi planınızla isteyin.
- Asıl ölçü, plandan makineye kaç elle aktarım kaldığıdır.
- Üretim dosyası makinenizin satır biçimine uymalıdır.
- Hata kontrolünün neyi denetlediğini tek tek sorun.
- Program taşıma gücünü onaylamaz; bu onay proje mühendisinindir.

Hafif çelik programı, ekranda güzel görünen bir çizim aracı değildir. Çizilen her profil sahada kesilecek, delinecek ve vidalanacak gerçek bir parçaya dönüşür. Bu yüzden seçim özellik listelerini karşılaştırarak değil, kendi işinizin programdan nasıl geçtiğine bakarak yapılmalıdır. Bu yazı satın almadan önce sorulacak soruları sırayla verir.

### Önce neyi satın aldığınızı netleştirin

Hafif çelik yazılımı ya da LGS yazılımı diye anılan programlar aynı işi yapmaz. Kimi yalnız çizer, kimi mühendislik hesabına odaklanır, kimi üretim dosyası yazar. Üç soru ihtiyacınızı netleştirir: Planı nereden alıyorsunuz? Çıktı nereye gidiyor: makineye mi, müşteriye mi, mühendise mi? Bugün en çok zamanı hangi elle adım alıyor?

### Programa sorulacak 10 soru

| Soru | Neden önemli | Demoda nasıl görürsünüz |
| --- | --- | --- |
| 1. Planımı doğrudan açıyor mu? | Plan yeniden çiziliyorsa ilk hata orada başlar | Kendi dosyanızı açtırın |
| 2. Duvarları ve açıklıkları tanıyor mu? | Kapı ve pencere panelin içini değiştirir | Bir açıklığın türünü değiştirin |
| 3. Panel ve çatı aynı modelde mi? | Ayrı dosya, ayrı güncelleme demektir | Çatıyı aynı dosyada kurdurun |
| 4. Üretim dosyası makineme uyuyor mu? | Satır biçimi makineye göre değişir | Kendi makinenizin örnek dosyasıyla karşılaştırın |
| 5. Makinemin yapamadığı işlem ne oluyor? | Sorun fabrikada değil, ekranda görülmeli | Kapalı bir istasyonla dışa aktarın |
| 6. Dosya çıkmadan neyi kontrol ediyor? | "Kontrol edildi" sözü tek başına bir şey söylemez | Kontrollerin listesini isteyin |
| 7. Hatanın yerini gösteriyor mu? | Yeri gösterilmeyen uyarı yeni iş çıkarır | Bilerek hatalı bir model verin |
| 8. Metraj ve sunum aynı modelden mi? | Başka programa aktarım yeniden veri girişidir | Aynı dosyadan metraj isteyin |
| 9. Mühendis onayı nerede başlıyor? | Programla mühendisin sınırı açık olmalı | Hangi uyarının onay istediğini sorun |
| 10. Lisans ve güncelleme nasıl işliyor? | Projeler ve ayarlar korunmalı | Güncellemede neyin korunduğunu sorun |

Listedeki sorular bir puan tablosu değildir. Sizin işinizde önemli olan üç ya da dört soruyu seçin ve demoyu onların üzerine kurun.

### Demoyu nasıl istemelisiniz?

Hazırlanmış örnek proje her programda iyi görünür. Asıl bilgi kendi işinizin programa girdiği anda ortaya çıkar.

1. Gerçek bir plan götürün: kapısı, penceresi ve girintisi olan bir plan.
2. Bir profilin yolunu izleyin: plandaki duvardan üretim dosyasındaki satıra kadar.
3. Planı değiştirin: bir açıklığı taşıyın, modelde neyin yeniden kurulduğuna bakın.
4. Bir hata yapın: uyarının nerede ve nasıl geldiğini görün.
5. Üretimi ve mühendisliği masaya alın: ikisi aynı soruları sormaz.

![Bir profilin yolu: plan, panel ve çatı, hata kontrolü, üretim dosyası ve makine adımları, her adımda sorulacak soruyla](https://qsteelcad.com/assets/img/blog/secim-akisi-tr.webp)

### Hangi iddialar sorgulanmalı?

Pazarlama cümlesi kötü değildir, ama kapsamı yoksa karar verdirmez. Şu dört cümleyi duyduğunuzda arkasını sorun:

- "Her makineyle çalışır": Hangi satır biçimi, hangi istasyonlar için?
- "Hatasız üretim": Hangi hatalar, hangi kontrolle yakalanıyor?
- "Hesap yapar": Hangi metne göre, sonucu kim onaylıyor?
- "Yönetmeliğe uygun": Uygunluğu program mı onaylıyor, mühendis mi?

> Yapının taşıma yeterliliği proje mühendisinin onayındadır. Bir programın çıktısı mühendislik onayı yerine geçmez.

### 2027 yönetmeliği seçimi etkiler mi?

Etkiler, ama dolaylı olarak. 1 Ocak 2027'de yürürlüğe girecek hafif çelik yönetmeliği malzeme, kalınlık, delik ve imalat kontrolü için kurallar getiriyor. Bu kuralların uygulanması proje ve üretim kararıdır. Programdan beklenen, kesit ve üretim ayarlarınızı bu kuralları izleyebileceğiniz biçimde tutmasıdır. Demoda kendi kesitinizle çalışabildiğinizi görün.

[Hafif çelik yönetmeliği 1 Ocak 2027'de başlıyor: neler değişiyor?](https://qsteelcad.com/blog/hafif-celik-yonetmeligi-2027)

### QSteelCAD bu listede nerede duruyor?

Aynı soruları kendimize de soruyoruz. Bugün çalışan özellikler şunlar:

- DXF planlarını açar. DWG okumaz; dosyayı DXF olarak kaydetmeniz gerekir.
- Plandaki duvar, kapı ve pencereleri tanır; panelleri dikme, lento ve çaprazlarıyla kurar.
- Kırma, beşik ve karma çatıyı makas, tavan ve çatı panelleriyle aynı modele ekler.
- Her profili boyu, deliği ve kertmesiyle rollform makinenizin dosyasına yazar. Makine profilinin desteklemediği işlem satıra yazılmaz.
- Dosya makineye gitmeden perçin deliği, en kısa boy ve çakışma kontrolünden geçer.
- Render, metraj ve maliyet aynı modelden çıkar.
- Windows 10 ve Windows 11'de çalışır, arayüzü Türkçe ve İngilizcedir. Güncelleme lisansı, ayarları ve projeleri korur.

QSteelCAD taşıma gücü hesabı yapmaz. Onay gereken birleşimleri uyarır; yapının yeterliliği proje mühendisindedir. Programın işinize uyup uymadığını en iyi kendi planınızla görürsünüz.

**Hafif çelik programı seçerken ilk neye bakılmalı?** Kendi planınızın programdan makinenize nasıl geçtiğine. Demoyu örnek projeyle değil, kendi planınızla isteyin ve bir profilin yolunu plandan üretim dosyasına kadar izleyin.

**LGS yazılımı ile hafif çelik programı aynı şey mi?** Evet. LGS, light gauge steel sözünün kısaltmasıdır; Türkçede hafif çelik ya da soğuk şekillendirilmiş çelik denir. Asıl fark adda değil, programın çizim, hesap ve üretimden hangisini yaptığındadır.

**Çelik ev çizim programı üretim dosyası da verir mi?** Programa göre değişir. Yalnız çizen bir araçta profil listesi ve üretim verisi ayrıca hazırlanır. Satın almadan önce çıktının makinenizin okuduğu dosya olup olmadığını sorun.

**Hafif çelik programı mühendisin yerine geçer mi?** Hayır. Program modeli kurar ve üretime yönelik kontrolleri yapar. Çapraz ve kesit seçimleri dahil yapının taşıma yeterliliği proje mühendisinin onayındadır.

### Genel CAD ile hafif çelik yazılımı arasındaki fark nedir?

https://qsteelcad.com/blog/genel-cad-ve-hafif-celik-yazilimi-farki · 2026-11-06

Genel amaçlı CAD çizgi, yay ve katman bilir; bir çizginin dikme mi lento mu olduğunu, deliğinin nerede açılacağını bilmez. Hafif çelik yazılımı modeli profil olarak tutar: boy, kesit, delik ve kertme aynı kayıttadır. Bu yüzden genel CAD plan çizmeye yeter, ama profil listesi ve üretim verisi elle hazırlanır.

- Genel CAD geometriyi, hafif çelik yazılımı parçayı tutar.
- Fark plan çiziminde değil, çizimden sonraki adımlardadır.
- Her elle aktarım, çizim hatasının üretime taşınabileceği bir adımdır.
- Genel CAD plan için iyi bir araç olarak kalır; plan DXF olarak aktarılır.
- İki araç da taşıma gücü onayı vermez.

Genel amaçlı CAD ile hafif çelik yazılımı ekranda birbirine benzeyebilir: ikisinde de plan, ölçü ve üç boyutlu görünüm vardır. Asıl fark görünmeyen yerdedir. Biri çizgiyi saklar, öteki o çizginin sahada hangi parça olacağını. Bu yazı farkın nerede ortaya çıktığını ve genel CAD'in hangi işte yeterli kaldığını anlatır.

### Genel CAD neyi iyi yapar?

Genel amaçlı CAD ölçülü çizim için güçlü bir araçtır. Mimari plan, detay ve pafta hazırlamak için yapılmıştır ve belli bir sektöre bağlı değildir. Gücü de sınırı da buradan gelir: Çizgi, ne olduğunu bilmez. Bir duvarın iki çizgisi, programa göre yalnız iki çizgidir.

### Hafif çelik yazılımı neyi farklı tutar?

| Konu | Genel CAD | Hafif çelik yazılımı |
| --- | --- | --- |
| Temel kayıt | Çizgi, yay, blok | Profil: kesit, boy, görev |
| Duvar | Paralel çizgiler | Dikme, başlık, lento ve çaprazı olan panel |
| Kapı ve pencere | Blok | Panelin içini değiştiren açıklık |
| Çatı | Elle çizilen kesit ve makas | Biçim, eğim ve aralıktan kurulan makas ve paneller |
| Delik ve kertme | Çizimde işaret ya da not | Profil başından milimetre olarak konum |
| Profil listesi | Elle hazırlanır | Modelden çıkar |
| Üretim verisi | Elle hazırlanır, makineye girilir | Makinenin okuduğu dosyaya yazılır |
| Kontrol | Göz ve liste | Dosya çıkmadan perçin deliği, en kısa boy, çakışma |
| Metraj ve sunum | Ayrı adımlarda hazırlanır | Aynı modelden çıkar |

### Fark nerede ortaya çıkar?

Plandan makineye giden yolda her elle aktarım, çizimdeki bir hatanın üretime taşınabileceği bir adımdır. Genel CAD ile çalışılan bir süreçte yol çoğunlukla şöyledir:

1. Mimari plan çizilir.
2. Panel genel CAD'de ayrıca çizilir.
3. Profil listesi elle çıkarılır.
4. Delik ve kertme ölçüleri elle yazılır.
5. Veri makineye girilir.

![İki süreç: genel CAD'de plan, panel çizimi, elle liste, elle ölçü ve makineye veri girişi; hafif çelik yazılımında plan, model, hata kontrolü ve üretim dosyası](https://qsteelcad.com/assets/img/blog/cad-farki-tr.webp)

Hafif çelik yazılımında aynı yol planla başlar, model kurulur ve üretim dosyası modelden yazılır. Kararlar ortadan kalkmaz: kesiti, çaprazı ve çatı biçimini yine siz seçersiniz. Değişen, kararın bir kez verilip modelde kalmasıdır.

### Genel CAD yine gerekli mi?

Çoğu ekipte evet. Mimari plan sıklıkla genel amaçlı CAD'de çizilir ve hafif çelik yazılımına oradan gelir. İki araç birbirinin yerine geçmek zorunda değildir: genel CAD planı hazırlar, hafif çelik yazılımı planı parçalara dönüştürür.

### Hangi işte hangisi yeter?

| Durum | Yeterli araç |
| --- | --- |
| Yalnız mimari plan ya da pafta hazırlıyorsunuz | Genel CAD |
| Üretimi başkası yapıyor, siz kavram çiziyorsunuz | Genel CAD |
| Rollform hattına dosya gönderiyorsunuz | Hafif çelik yazılımı |
| Profil listesi ve delik ölçüleri elle hazırlanıyor | Hafif çelik yazılımı |
| Aynı binayı üretim ve müşteri sunumu için ayrı ayrı çiziyorsunuz | Hafif çelik yazılımı |

### İki araç da neyi yapmaz?

Genel CAD de hafif çelik yazılımı da kendiliğinden mühendislik onayı vermez. Çakışmasız model, taşıyan yapı demek değildir. Geometri denetimi ile yapının yeterliliği ayrı sorulardır ve ikincisi proje mühendisinindir.

[Çaprazı CAD'de iki nokta arası bir çizgi olarak kaydetmek neden yetmez?](https://qsteelcad.com/blog/capraz-cad-modelleme)

### QSteelCAD burada ne yapıyor?

QSteelCAD genel CAD'de hazırlanmış planı DXF olarak açar; duvarları, kapıları ve pencereleri tanır, panelleri ve çatıyı kurar. Her profil boyu ve işlem konumlarıyla rollform makinenizin dosyasına yazılır, dosya önce perçin deliği, en kısa boy ve çakışma kontrolünden geçer. Render, metraj ve maliyet aynı modelden çıkar. Program taşıma gücü hesabı yapmaz; onay gereken birleşimleri uyarır.

**Hafif çelik panel genel CAD'de çizilebilir mi?** Çizilebilir. Ancak profil listesi, delik ve kertme ölçüleri ve makine verisi ayrıca hazırlanır. Her elle aktarım, çizim hatasının üretime taşınabileceği bir adımdır.

**Hafif çelik yazılımı alınca genel CAD'e gerek kalır mı?** Çoğu ekipte kalır. Mimari plan genel CAD'de çizilip DXF olarak aktarılabilir; hafif çelik yazılımı planı panellere ve üretim verisine dönüştürür.

**CAD ile CAD/CAM arasındaki fark nedir?** CAD tasarımı çizer ve modeller. CAM bu modelden üretim verisi çıkarır. Hafif çelikte CAD/CAM, ekrandaki profil ile makineye giden satırın aynı kayıttan gelmesi demektir.

### Hafif çelik yönetmeliği 1 Ocak 2027'de başlıyor: neler değişiyor?

https://qsteelcad.com/blog/hafif-celik-yonetmeligi-2027 · 2026-11-06

Hafif Çelik Binaların Tasarım, Hesap ve Yapım Esasları Hakkında Yönetmelik, 17 Mayıs 2026 tarihli ve 33256 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı, 1 Ocak 2027'de yürürlüğe giriyor. Ön üretimli, hibrit, modüler ve yerinde yapım hafif çelik binaları kapsar. Deprem tasarımında TBDY kurallarına ek olarak uygulanır.

- Yayım: 17 Mayıs 2026, Resmî Gazete 33256. Yürürlük: 1 Ocak 2027.
- Yönetmelik deprem tasarımında TBDY'nin yerine değil, ona ek olarak uygulanır.
- Asgari akma gerilmesi 250 MPa, taşıyıcı dikme et kalınlığı en az 0,9 mm oldu.
- Galvaniz kaplama artık il tablosuna bağlı: 180 ya da 275 g/m².
- Geçici stabilite, yangın tasarımı, modüler sistemler ve kontrol listesi için ayrı bölümler geldi.

Türkiye'de hafif çelik binaların deprem tasarımı şimdiye kadar büyük ölçüde TBDY 2018 Bölüm 10 üzerinden yürüdü. Yeni yönetmelik bu çerçeveyi genişletiyor: malzeme, kesit, eleman, döşeme, birleşim, temel, imalat, montaj, yangın, modüler ve hibrit sistemler ve yalıtım tek metinde toplanıyor.

> Bu yazı Yönetmeliğin ve ekinin bizim okumamızdır, resmî metnin yerine geçmez. Madde ve sayılar yazının tarihindeki metinden alınmıştır. Proje için esas alınacak metni tasarım tarihinde resmî kaynaktan doğrulayın.

### Yönetmelik neyi kapsıyor?

Madde 1 amacı çelik, sac, şerit ya da plakadan soğuk şekillendirilmiş yapı elemanları ve yapı sistemlerinin kullanım amaçlarına uygun ve yeterli güvenlikle tasarlanması ve yapılması olarak tanımlıyor. Madde 2'ye göre kapsamda ön üretimli (prefabrik), hibrit (karma), modüler ve profille yerinde yapım binalar var. Ekin 1.1 maddesi yorulma etkilerinin hesabını kapsam dışında bırakıyor.

Madde 4 yetki sırasını da belirliyor: esaslar yönetmeliğin ekindedir; hüküm bulunmayan konularda önce Türk Standartları, yoksa Avrupa Standartları esas alınır; bunlar da yoksa uluslararası geçerliliği kabul edilen standartlar kullanılabilir. Malzemeler yapı malzemeleri mevzuatına uygun olmak zorundadır, denetim ise 4708 sayılı Kanun ya da 3194 sayılı Kanun uyarınca yetkililerce yapılır.

### Ne zaman uygulanacak?

Madde 5'e göre yönetmelik 1 Ocak 2027'de yürürlüğe giriyor. Yürütmeyi Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı üstleniyor. Yayımlanan metinde ayrı bir geçiş maddesi görmedik. Bu yüzden 2026 sonunda tasarımı süren ya da ruhsat aşamasındaki bir iş için hangi metnin esas alınacağını proje müellifi ve yapı denetimle baştan netleştirmek gerekir.

### TBDY 2018 ile yeni yönetmelik arasındaki farklar neler?

| Konu | TBDY 2018 Bölüm 10 | 2027 yönetmeliği eki |
| --- | --- | --- |
| Tasarım yöntemi | GKT ya da YDKT (10.2.5.2) | YDKT (Bölüm 4.2) |
| Asgari akma gerilmesi | 235 MPa (10.2.3.2) | 250 MPa; aşık, cephe kuşağı ve taşıyıcı olmayan dikmede 220 MPa olabilir (Bölüm 2) |
| Et kalınlığı aralığı | 0,45 ile 16 mm | 0,45 ile 4 mm (Bölüm 2) |
| Çelik türü | Ayrı yasak yok | DX51D ile DX57D arası taşıyıcı dikmede kullanılmaz (Bölüm 2) |
| Taşıyıcı dikme et kalınlığı | En az 0,8 mm (10.3.1.2) | En az 0,9 mm (Bölüm 6) |
| Sac kaplamalı panel | 10.2.1.1 metni OSB ve kontrplağı anar | Süneklik Düzeyi Yüksek sistemler arasında sayılır (Bölüm 3) |
| Yüksek bina | Ayrı oran yok | 10,5 m üzerinde taşıyıcı dikmelerde etki/kapasite en fazla 0,90 (Bölüm 6) |
| Çapraz yerleşimi | Şekil 10.2 örnek düzenler | Çapraz üst ve alt başlık arasında sürekli ve tek eleman (Bölüm 6) |
| Dairesel delik / gövde | < 0,70 (Ek 10A) | < 0,40 (Bölüm 10.1) |
| Galvaniz | Standart atfı | İle göre en az 180 ya da 275 g/m² (Ek 1) |
| Rüzgâr | Deprem dışı konular uluslararası standartlara açık (10.2.2.2) | Temel rüzgâr hızı 28 m/s, karakteristik rüzgâr yükü 0,5 kN/m²'den az olamaz (Bölüm 4.3) |
| Döşeme titreşimi | Yok | Doğal frekans en az 8 Hz, açıklık/derinlik en çok 18 (Bölüm 7.5) |
| Montaj stabilitesi | Ayrı başlık yok | Geçici stabilite ve montaj emniyeti (10.2) |
| Kontrol listesi | Yok | Tablo 10.1, sekiz başlık |
| Yangın | Yok | Bölüm 11 |
| Modüler ve hibrit | Yok | Bölüm 12 |

Tablo iki metni bizim karşılaştırmamızdır ve yalnız öne çıkan farkları gösterir. Bir madde burada görünmüyorsa değişmemiş demek değildir.

### Çapraz ve panel için yeni ne var?

Bölüm 6'nın en net cümlesi şu: çapraz elemanlar panel üst ve alt başlık elemanları arasında sürekli ve tek eleman olarak yerleştirilecek. Uçları başlık elemanlarıyla birlikte dikme elemanlarına da bağlanacak. Bu kural kuşakla bölünen ya da kısa parçalardan oluşan düzenleri doğrudan ilgilendirir.

- Yalnız tam kat yüksekliğindeki taşıyıcı panel bölümleri kesme kapasitesine sahip kabul edilir; her bölümde kenar dikmelerine çekme kuvveti aktarma ankrajı gerekir.
- Prefabrik panel sistemlerinde ara dikmeler taşıyıcı değilse sistem sınırlı sünek değerlendirilir.
- Birden fazla panel tipi birlikte taşıyıcıysa sistemin sünekliğini daha düşük olan belirler (Bölüm 3).
- Dış merkezlikten kaynaklanan ilave yatay kesme kuvvetleri hesaplanır.
- Dikmenin yükseklik/derinlik oranı 50'den büyükse ortada en az bir kuşak; kuşak et kalınlığı en az 0,8 mm; her bağlantıda en az iki adet No. 8 ya da üst sınıf vida.

[Hafif çelik panel kuralları 2027: 0,9 mm dikme, 625 mm aralık ve kuşak](https://qsteelcad.com/blog/hafif-celik-panel-kurallari-2027)

[Hafif çelikte çapraz sistemleri: X, K, V ve kaplamalı panel rehberi](https://qsteelcad.com/blog/hafif-celik-capraz-sistemleri)

### Malzeme ve korozyonda ne değişti?

Yeni metin imalatta TS EN 10346'ya uygun yassı mamul ister ve koşulların deneylerle kontrol edilip sonuçların tasarım raporuna eklenmesini şart koşar. Kopma/akma oranı en az 1,08; kopma birim uzaması en az %10 normal sünek, en az %16 yüksek sünek malzeme sayılır. Normal sünek malzeme yalnız aşık, cephe kuşakları ve taşıyıcı olmayan dikmelerde kullanılabilir.

[Hafif çelik malzeme kuralları 2027: 250 MPa, DX yasağı ve vida koşulları](https://qsteelcad.com/blog/hafif-celik-malzeme-kurallari-2027)

[Hafif çelikte galvaniz kaplama: 81 il için 180 mi, 275 g/m² mi?](https://qsteelcad.com/blog/hafif-celik-galvaniz-kaplama-il-tablosu)

### Döşeme için ne değişti?

Bölüm 7 döşemeyi sehim ve titreşimle birlikte ele alıyor. Tablo 7.1 sehim sınırlarını veriyor; doğal frekans en az 8 Hz, kiriş açıklık/derinlik oranı en çok 18 olarak yazılıyor. %3 boşluk sınırı aşıldığında döşeme kabuk eleman olarak modelleniyor.

[Hafif çelik döşeme kuralları 2027: sehim tablosu, 8 Hz ve gövde rijitleştirici](https://qsteelcad.com/blog/hafif-celik-doseme-kurallari-2027)

### Yangın için ne isteniyor?

Bölüm 11 hafif çelik elemanların yangın dayanım tasarımını getiriyor. Performans iki yoldan biriyle gösteriliyor: uygun yangın testleriyle ya da test yapılmayan durumlarda hesapla. Yüksek sıcaklıkta akma ve elastisite modülünün azaltma katsayıları Tablo 11.1'de, birleşimlerin azaltma katsayıları Tablo 11.2'de veriliyor. Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik de birlikte uygulanıyor.

[Hafif çelikte yangın tasarımı: yönetmeliğin Bölüm 11'i ne istiyor?](https://qsteelcad.com/blog/hafif-celik-yangin-tasarimi)

### Modüler ve hibrit yapılar için ne deniyor?

Bölüm 12.1.5'e göre sadece modüllerle taşınan sistemlerde bina yüksekliği en fazla 14 metre olabilir; daha yüksek yapılarda betonarme ya da çelik rijit bir çekirdek zorunludur. Modüller arası yatay ve düşey yük aktarımı sürekli ve emniyetli bağlantılarla sağlanır. Hibrit yapılarda ise arayüzdeki rijitlik farklarından doğan şekil değiştirme, yer değiştirme ve çatlama riski hesaba dahil edilir.

[Modüler ve hibrit hafif çelik yapılar: 14 metre sınırı ve %10 kuralı](https://qsteelcad.com/blog/moduler-hibrit-hafif-celik-yapilar)

### Üretici ve tasarımcı şimdi ne yapmalı?

1. Kullandığınız bobinlerin çelik türünü, akma gerilmesini ve sertifikalarını yeni sınırlara göre gözden geçirin.
2. Profil kataloğunuzda 0,9 mm altındaki taşıyıcı dikmeleri işaretleyin.
3. Şantiyelerin bulunduğu illeri Ek 1 tablosunda bulup galvaniz siparişini ona göre verin.
4. Tesisat deliği ölçülerinizi 0,40 oranına göre kontrol edin.
5. Çapraz detaylarınızı sürekli ve tek eleman cümlesiyle birlikte mühendisinizle değerlendirin.
6. Tablo 10.1'i şantiye ve fabrika kontrol formunuza dönüştürün.
7. Geçiş dönemindeki projeler için hangi metnin esas alınacağını yazılı hale getirin.

[Hafif çelik imalat ve montaj kontrol listesi: Tablo 10.1 nasıl kullanılır?](https://qsteelcad.com/blog/imalat-ve-montaj-kontrol-listesi)

### QSteelCAD bu yönetmeliği kontrol eder mi?

QSteelCAD taşıma gücü hesabı yapmaz ve bir projenin yönetmeliğe uygunluğunu onaylamaz. Kesit, et kalınlığı, delik ölçüsü ve çapraz tipi kullanıcının ayarından gelir; program bunları modelde kurar ve üretim dosyasına yazar. Bu yüzden ayarlarınızı yeni sınırlara göre gözden geçirmeniz gerekir. Yeterlilik ve uygunluk proje mühendisinin onayındadır.

**Hafif çelik yönetmeliği ne zaman yürürlüğe giriyor?** 1 Ocak 2027'de. Yönetmelik 17 Mayıs 2026 tarihli ve 33256 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı.

**TBDY 2018 Bölüm 10 yürürlükten kalkıyor mu?** Yeni metnin eki, deprem tasarımında TBDY kurallarına ek olarak bu yönetmelikte belirtilen kural ve koşullara uyulacağını söylüyor ve panel taşıma kapasitelerinde TBDY Bölüm 10'a atıf yapıyor. Yani iki metin birlikte okunuyor.

**Yönetmeliğin kapsamına hangi yapılar giriyor?** Ön üretimli (prefabrik), hibrit (karma), modüler ve profille yerinde yapım hafif çelik binalar.

**Yangın tasarımı zorunlu mu?** Yönetmelik eki Bölüm 11 hafif çelik bina elemanlarının yangın dayanım tasarımını açıklıyor ve Tablo 10.1 kontrol listesinde yangın tasarımı ayrı bir madde olarak yer alıyor.

**Eski projelerim etkilenir mi?** Yayımlanan metinde ayrı bir geçiş maddesi görmedik. Projenizin durumu için proje müellifi, yapı denetim ve ilgili idare ile görüşün.

### Hafif çelikte çapraz sistemleri: X, K, V ve kaplamalı panel rehberi

https://qsteelcad.com/blog/hafif-celik-capraz-sistemleri · 2026-11-06

Hafif çelik binada yatay yükü çaprazlı paneller ya da kaplamalı paneller taşır. X şerit çapraz çekmeyle çalışır; K ve V gibi profil çaprazlar çekme ve basınç taşır; OSB, kontrplak ya da sac kaplamalı panel ise kuvveti vidalar üzerinden kaymayla aktarır. Seçimi biçim değil, kesit, bağlantı, ankraj ve yük yolu belirler.

- TBDY 2018 hafif çelikte iki yatay yük sistemi tanımlar: kaplamalı panel ve çaprazlı panel.
- Çaprazlı paneller Süneklik Düzeyi Sınırlı, OSB ve kontrplak kaplamalı paneller Süneklik Düzeyi Yüksek sistem sayılır.
- Şerit yalnız çekmede, profil çapraz çekme ve basınçta çalışır; aynı X görünümü farklı hesap demektir.
- Karma kullanımda sistemin sünekliğini daha düşük sünekliğe sahip panel tipi belirler.
- 2027 yönetmeliği çaprazın üst ve alt başlık arasında sürekli ve tek eleman olmasını ister.

Çapraz, hafif çelik duvar panelinin yatay kuvvet altında paralelkenara dönmesini engelleyen elemandır. Dikmeler düşey yükü taşır, ama dikme ve başlıkların vidalı birleşimi tek başına yatay yüke karşı rijit bir çerçeve oluşturmaz. Panelin rüzgâr ve deprem kuvvetini temele indirebilmesi için ya çapraz eleman ya da taşıyıcı kaplama gerekir.

### Hafif çelik binada yatay yükü hangi sistemler taşır?

Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği 2018, Bölüm 10.1.2'de hafif çelik binaların yatay yük taşıyıcı sistemlerini iki başlıkta toplar: kaplamalı panel sistemler ve çaprazlı panel sistemler. Sistemde hadde çelik eleman varsa çelik yapılar bölümü de devreye girer.

Bu ayrım yalnız adlandırma değildir. Yönetmelik iki sistemi depreme karşı davranışlarına göre sınıflandırır ve hesapta kullanılacak katsayılar bu sınıfa bağlıdır. Bu yüzden proje başında hangi sistemin yatay yükü taşıyacağı açıkça yazılmalıdır.

![X şerit, K profil, V profil ve kaplamalı panelin yan yana çizimi; her panelde kuvveti taşıyan eleman vurgulu](https://qsteelcad.com/assets/img/blog/sistemler-tr.webp)

### X, K, V ve kaplamalı panel arasındaki fark nedir?

| Sistem | Eleman | Nasıl çalışır | En kritik kontrol | TBDY 2018 sınıfı |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| X şerit çapraz | Düz çelik şerit | Yalnız çekme; yön değişince karşı şerit devreye girer | Uç bağlantısı, net kesit, gerginlik, dış merkezlik | Süneklik Düzeyi Sınırlı |
| K çapraz | C profil diyagonaller | Çekme ve basınç | Burkulma, düğüm noktası, uç oturması | Süneklik Düzeyi Sınırlı |
| V ve zikzag düzenler | Profil diyagonaller | Çekme ve basınç | Düğüm yeri, kuvvetin dikmeye girişi | Süneklik Düzeyi Sınırlı |
| OSB ya da kontrplak kaplamalı panel | Levha ve vidalar | Kaplama kaymayla kuvvet taşır | Vida aralığı, dikme aralığı, kenar dikmesi | Süneklik Düzeyi Yüksek |
| Alçı levhalı kaplamalı panel | Alçı levha ve vidalar | Kaplama kaymayla kuvvet taşır | Deprem talebini tek başına karşılayamaz | Süneklik Düzeyi Sınırlı |

TBDY 2018 Şekil 10.2 hafif çelik çaprazlı panel için tek bir biçim göstermez: X şeridin yanında kenar gözlerde zikzak, yatay kuşakla bölünmüş K benzeri düzen ve V biçimli örnekler vardır. Yani K ya da V yalnız ağır çelik yapılara ait biçimler değildir. Ama şekilde görünmesi, o biçimin her projede yeterli olduğu anlamına da gelmez.

> 2027 yönetmeliği Bölüm 3, sac kaplamalı duvar panellerini de Süneklik Düzeyi Yüksek sistemler arasında sayar. TBDY 2018 10.2.1.1 metni OSB ve kontrplağı anar. Yeni yönetmelik 1 Ocak 2027'de yürürlüğe giriyor.

### X şerit ve profil çapraz aynı şey midir?

Değildir. Aynı X görünümü iki ayrı davranışı gizleyebilir. İnce şerit basınçta hemen burkulur, bu yüzden yalnız çekmede çalıştığı kabul edilir; yük yön değiştirince karşı şerit görevi alır. Profil çaprazın ise basıncı da taşıması beklenir. Bu kez kesitin kalınlığı, serbest boyu, açık yüzünün yönü ve ucunun nasıl oturduğu belirleyici olur.

[X şerit çapraz nedir, hafif çelik duvarda nasıl çalışır?](https://qsteelcad.com/blog/x-serit-capraz-nedir)

[K çapraz nedir? Profil çaprazda basınç, düğüm ve uç oturması](https://qsteelcad.com/blog/k-capraz-nedir)

### Çapraz sistemi seçerken nelere bakılır?

- Yük yolu: Kuvvet diyaframdan panele, panelden temele kesintisiz iniyor mu?
- Panel oranı: Kapı ve pencereden kalan tam yükseklikteki bölüm çapraza yetiyor mu?
- Bağlantı: Çapraz ucu, dikme ve başlığa kuvveti aktaracak biçimde tanımlı mı?
- Kenar dikmesi: Dikme çaprazdan gelen çekme ve basıncı, varsa dış merkezlik momentiyle birlikte taşıyor mu?
- Ankraj: Kaldırma ve kayma için ayrı ayrı çözüm var mı?
- Katlar: Üst kattaki panel alt kattaki panelin üzerine oturuyor mu?
- Üretim: Hat bu parçayı, delikleri ve uç işlemlerini basabiliyor mu?

Bu listedeki hiçbir soru çizimin görünüşüyle cevaplanmaz. Fotoğraftaki şerit genişliği ya da vida sayısı başka bir yapının kapasitesini göstermez. Her kararın kendi projesinin yükü, kesiti ve bağlantısıyla hesaplanması gerekir.

### Çaprazlı ve kaplamalı panel birlikte kullanılabilir mi?

Kullanılabilir, ama iki sonucu vardır. TBDY 2018 10.3.1.5, yan yana kullanılan kaplamalı ve çaprazlı panellerin ortak kenar dikmesinde en az bir çekme kuvveti aktarma ankrajı ister. 2027 yönetmeliği Bölüm 3 ise birden fazla panel tipi birlikte taşıyıcı olarak kullanıldığında sistemin genel sünekliğinin, sünekliği daha düşük olan panel tipine göre belirleneceğini söyler.

Alçı levhalı kaplamalı panel için ek bir sınır vardır: TBDY 2018 10.2.7.2 bu panellerin deprem talebini tek başına karşılamasına izin vermez. Karşılayabileceği oran kat adedine göre Tablo 10.3'te verilir, kalan talep diğer sistemlere dağıtılır.

### Yönetmelikler çapraz için ne istiyor?

Bugün yürürlükte olan metin TBDY 2018 Bölüm 10'dur. 10.4.2 çaprazlı panel sistemlerinin eleman ve birleşim kurallarını, 10.4.3 yalnız çekme etkisindeki şerit çaprazlar için ek koşulları verir. 17 Mayıs 2026'da yayımlanan Hafif Çelik Binaların Tasarım, Hesap ve Yapım Esasları Hakkında Yönetmelik 1 Ocak 2027'de yürürlüğe giriyor ve deprem tasarımında TBDY kurallarına ek olarak uygulanıyor.

Yeni metnin Bölüm 6'sı çapraz için açık bir yerleşim kuralı getiriyor: çapraz elemanlar panel üst ve alt başlık elemanları arasında sürekli ve tek eleman olarak yerleştirilecek, uçları başlıklarla birlikte dikmelere de bağlanacak. Kuşakla bölünen ya da kısa parçalardan oluşan düzenlerde bu cümlenin nasıl uygulanacağına proje mühendisi karar vermelidir.

[TBDY 2018 Bölüm 10: çaprazlı panel kuralları madde madde](https://qsteelcad.com/blog/tbdy-2018-bolum-10-caprazli-panel)

[Hafif çelik yönetmeliği 1 Ocak 2027'de başlıyor: neler değişiyor?](https://qsteelcad.com/blog/hafif-celik-yonetmeligi-2027)

### QSteelCAD'de çapraz nasıl kurulur?

Plandan Mimari Oluştur'un üçüncü adımında köşe çaprazı için Yok, Zikzag ve K seçenekleri vardır; varsayılan Zikzag'dır. Panel açıldıktan sonra PANEL sekmesindeki çapraz, lento çaprazı ve K çapraz komutları seçilen göze kurulur. Göz uygun değilse, örneğin açıklık, dar göz ya da aynı yerde başka bir çapraz varsa, çapraz kurulmaz ve program nedenini yazar.

Program çaprazı üretilebilir biçimde kurar; kesim boyunu ve işlemlerini üretim dosyasına yazar. Taşıma gücü hesabı yapmaz. Çapraz tipi, kesit ve yerleşim yapının kapasitesini etkiler; yeterliliği proje mühendisi onaylar.

**Hafif çelikte en iyi çapraz hangisidir?** Tek bir en iyi çapraz yoktur. Seçim yüke, panel genişliğine, açıklıklara, bağlantı detayına ve üretim imkânına göre değişir. Biçimden önce kuvvetin izlediği yol ve seçilen sistemin süneklik sınıfı belirlenmelidir.

**Çaprazsız hafif çelik duvar olur mu?** Yatay yükü taşıyan duvarda ya çapraz ya da taşıyıcı kaplama gerekir. Kaplamanın taşıyıcı sayılması için yönetmeliğin dikme aralığı, vida düzeni ve kesit koşullarının sağlanması gerekir.

**Şekil 10.2'deki biçimler onaylı tip detay mıdır?** Hayır. Şekil çaprazlı panelin örneklerini gösterir. Kesit, bağlantı ve ankraj her proje için ayrıca hesaplanır.

**Çaprazlı panel neden Süneklik Düzeyi Sınırlı sayılıyor?** TBDY 2018 10.2.1.2 deprem etkilerinin tamamının çaprazlı paneller ya da alçı levhalı kaplamalı panellerle karşılandığı binaları bu sınıfa alır. Sınıf, hesapta kullanılacak katsayıları ve izin verilen bina yüksekliği sınıfını etkiler.

### Hafif çelikte galvaniz kaplama: 81 il için 180 mi, 275 g/m² mi?

https://qsteelcad.com/blog/hafif-celik-galvaniz-kaplama-il-tablosu · 2026-11-06

2027 hafif çelik yönetmeliğinin Ek 1 Tablo 1'i illeri iki korozyon sınıfına ayırır: düşük korozyon sınıfındaki 41 ilde en az 180 g/m², yüksek korozyon sınıfındaki 40 ilde en az 275 g/m² çinko kaplama. Su, toprak ya da endüstri kaynaklı korozyon gerilmeleri taşıyıcı sistemi etkiliyorsa ortam yüksek korozyon kabul edilir.

- Düşük korozyon sınıfı: 41 il, en az 180 g/m².
- Yüksek korozyon sınıfı: 40 il, en az 275 g/m².
- Sınıf yalnız kıyıya bağlı değildir: Erzurum, Kars ve Yozgat da yüksek korozyon listesindedir.
- Su, toprak ya da endüstri etkisi varsa ortam ilden bağımsız olarak yüksek korozyon sayılır.
- Sahada kesilen yüzey ve delik, çinko esaslı boyayla en az iki kat kaplanır.

Hafif çelik profilin ömrünü ince et kalınlığı yüzünden büyük ölçüde kaplaması belirler. Hafif Çelik Binaların Tasarım, Hesap ve Yapım Esasları Hakkında Yönetmelik, 1 Ocak 2027'den itibaren kaplama miktarını binanın bulunduğu ile bağlıyor. Bölüm 2'nin (f) bendi, Ek 1 Tablo 1'deki sınıflandırmanın dikkate alınmasını ister.

### Hangi ilde kaç g/m² gerekiyor?

#### Düşük korozyon: en az 180 g/m² (41 il)

Adıyaman, Afyonkarahisar, Ağrı, Aksaray, Ankara, Aydın, Batman, Bingöl, Bitlis, Burdur, Çankırı, Denizli, Diyarbakır, Elazığ, Erzincan, Eskişehir, Gaziantep, Hakkari, Iğdır, Isparta, Kahramanmaraş, Karaman, Kayseri, Kırıkkale, Kırşehir, Kilis, Konya, Kütahya, Malatya, Manisa, Mardin, Muş, Nevşehir, Niğde, Siirt, Sivas, Şanlıurfa, Şırnak, Tunceli, Uşak, Van.

#### Yüksek korozyon: en az 275 g/m² (40 il)

Adana, Amasya, Antalya, Ardahan, Artvin, Balıkesir, Bartın, Bayburt, Bilecik, Bolu, Bursa, Çanakkale, Çorum, Düzce, Edirne, Erzurum, Giresun, Gümüşhane, Hatay, İstanbul, İzmir, Karabük, Kars, Kastamonu, Kırklareli, Kocaeli, Mersin, Muğla, Ordu, Osmaniye, Rize, Sakarya, Samsun, Sinop, Tekirdağ, Tokat, Trabzon, Yalova, Yozgat, Zonguldak.

> Listeler Ek 1 Tablo 1'den alfabetik sıraya dizilmiştir; sınıflar değiştirilmemiştir. Sipariş öncesi resmî metinden doğrulayın.

### İl tablosu ne zaman yetmez?

Yönetmelik il tablosuna bir de ortam koşulu ekler: suyun ve toprağın sebep olduğu korozyon gerilmeleri ya da endüstriden kaynaklanan korozyon gerilmeleri taşıyıcı sistemi etkiliyorsa ortam yüksek korozyon kabul edilir. Yani Ankara'daki bir bina düşük korozyon sınıfında olsa bile, bu etkilere açık bir sanayi bölgesinde ya da su etkisi altındaki bir alanda 275 g/m² gerekebilir.

- Bina toprakla ya da sürekli nemle temas ediyor mu?
- Yakınında korozyon yapıcı bir sanayi etkisi var mı?
- Taşıyıcı profil suya açık bir detayda mı kalıyor?
- Bina kullanımı içeride yüksek nem oluşturuyor mu?

Bu soruların cevabı evetse şantiyenin ilinden çok ortamın kendisi belirleyici olur. Kararı proje aşamasında yazılı hale getirmek gerekir.

### Çinko yerine başka kaplama kullanılabilir mi?

Yönetmelik korozyon direnci bakımından buna eşdeğer yüksek dirençli alaşımlara izin verir ve ZAM, AZ, ZA gibi kaplamaları örnek verir; TS EN ISO 1461'e uygunluk ister. Eşdeğerlik bir ürün adıyla değil, belgelenmiş korozyon direnciyle gösterilir.

### Kaplama miktarı nasıl kontrol edilir?

Yönetmeliğin Tablo 10.1 kontrol listesi iki maddeyi doğrudan buna ayırır: madde 1.2 üretimde kullanılan çelik saca ait mill-test sertifikasının kontrol edilmesini, madde 1.3 galvaniz kaplama miktarının Tablo Ek 1'e göre seçilmesini ister. Bobin geldiğinde sertifikadaki kaplama değeri ve g/m² değerinin hangi ölçüyle verildiği (iki yüz toplamı mı, tek yüz mü) kontrol edilmelidir.

Toplam kalınlık ile çelik çekirdek kalınlığı da aynı şey değildir. Kaplamalı toplam kalınlık tasarımda kullanılan çelik kalınlığı yerine yazılmamalıdır.

### Sahada kesilen yüzey nasıl tamir edilir?

Bölüm 2'nin (h) bendi açıktır: sahada açılan deliklerin ya da kesim sonucu zarar gören galvanizli yüzeylerin korunması için delik ve çevresi çinko esaslı sprey boya ya da galvaniz tamir boyası ile en az iki kat kaplanır. Tablo 10.1 madde 1.5 bunu ayrı bir kontrol olarak sayar.

En iyi tamir, gereksiz kesimi önlemektir. Deliklerin ve kertmelerin rollform hattında, profil daha üretilirken açılması sahada kaplamaya zarar veren işleri azaltır.

### QSteelCAD'de neye dikkat edilmeli?

QSteelCAD deliği, kertmeyi ve kesimi .bde dosyasına yazarak bu işleri fabrikaya taşır, ama kaplama sınıfını seçmez. Sac ve kaplama tercihi firmanın malzeme kararıdır. Birden çok ilde iş yapıyorsanız, her projenin iline göre hangi bobinin kullanılacağını üretim planına yazın.

**İstanbul için galvaniz kaç g/m² olmalı?** Ek 1 Tablo 1'de İstanbul yüksek korozyon sınıfındadır: en az 275 g/m².

**Ankara için galvaniz kaç g/m² olmalı?** Ankara düşük korozyon sınıfındadır: en az 180 g/m². Su, toprak ya da endüstri etkisi varsa ortam yüksek korozyon kabul edilir.

**İzmir, Antalya ve Bursa hangi sınıfta?** Üçü de yüksek korozyon sınıfındadır: en az 275 g/m².

**Bu tablo ne zaman uygulanıyor?** Yönetmelik 1 Ocak 2027'de yürürlüğe giriyor. Tablo, Yönetmeliğin eki içinde Ek 1 olarak yer alır.

**Z275 ile 275 g/m² aynı şey mi?** Bobin sipariş kodları üreticiye ve standarda bağlıdır. Sertifikadaki değerin nasıl ölçüldüğünü kontrol edin ve yönetmelikteki değerle karşılaştırın.

### Hafif çelik imalat ve montaj kontrol listesi: Tablo 10.1 nasıl kullanılır?

https://qsteelcad.com/blog/imalat-ve-montaj-kontrol-listesi · 2026-11-06

2027 hafif çelik yönetmeliğinin Tablo 10.1'i, imalat ve montajı sekiz başlıkta denetler: malzeme, enkesit koşulları, projeye uygunluk, montaj, panel sistemleri, döşeme, yangın ve tasarım raporu. Her madde uygun, uygun değil ve açıklama sütunlarıyla işaretlenir. Liste hem statik projeye hem malzeme özelliklerine uygunluğu kontrol etmek içindir.

- Tablo 10.1 sekiz başlık ve 24 maddeden oluşur.
- Her maddede uygun, uygun değil ve açıklama sütunları vardır.
- Liste hesap raporunu da ister: madde 8.1.
- Şerit gerginliği ve çapraz bütünlüğü listede ayrı madde değildir; projeye eklenmelidir.
- Kontrollerin bir bölümü fabrikada, bir bölümü montajda yapılabilir.

Hafif çelik yapıda kusurların çoğu sonradan kaplamanın altında kalır. Bu yüzden kontrolün ne zaman yapıldığı en az neyin kontrol edildiği kadar önemlidir. 2027 yönetmeliğinin Bölüm 10.3'ü sahadaki imalat ve montajın hem statik projeye hem malzeme özelliklerine göre kontrol edilmesi için Tablo 10.1'in kullanılmasını ister. Bölüm 10'un girişi ise imalatı tamamlanmış elemanların şantiyeye sevkinin, tanımlanan toleranslar içinde hatasız ve kusursuz oldukları belgelendikten sonra sağlanacağını yazar.

### Tablo 10.1'de neler var?

| No | Kontrol maddesi | Sorulan |
| --- | --- | --- |
| 1.1 | Çelik kalitesi | Çelik TS EN 10346 ve TS EN ISO 1461'e uygun mu? |
| 1.2 | Kalite sertifikası | Çelik saca ait mill-test sertifikası kontrol edildi mi? |
| 1.3 | Galvaniz kaplama | Kaplama miktarı Tablo Ek 1'e göre seçildi mi? |
| 1.4 | Vida ve bağlantılar | Vidalar için Bölüm 2'deki koşullar sağlandı mı? |
| 1.5 | Sahada açılan delikler | Delikler ve kesimler çinko esaslı boyayla tamir edildi mi? |
| 2.1 | Profil ölçüleri | Başlık, gövde ve rijitleştirici boyutları sınırları sağladı mı? |
| 2.2 | Profil büküm yarıçapları | İç büküm yarıçapları sınırları sağladı mı? |
| 2.3 | Başlık genişliği | Başlık genişliği en küçük sınırları sağladı mı? |
| 3.1 | Profillerin üretimi | Profillerin projeye göre doğruluğu kontrol edildi mi? |
| 3.2 | Kesitlerin kontrolü | Şekil, boyut ve yüzey düzgünlüğü projeyle karşılaştırıldı mı? |
| 3.3 | Vida kontrolü | Vida deliklerinin çap, konum ve sıklığı projeye uygun mu? |
| 4.1 | Elemanların yerleşimi | Konumlandırma ve hizalama doğru mu? |
| 4.2 | Birleşimler | Birleşimlerde belirtilen sayı ve tipte vida kullanıldı mı? |
| 4.3 | Ankraj uygulaması | Ankrajlar belirtilen çap ve aralıkta yerleştirildi mi? |
| 4.4 | Bağlantı köşebentleri | Köşebentler belirtilen sayı ve ölçüde vidalarla bağlandı mı? |
| 5.1 | Kaplama paneli yerleşimi | Dikme aralığı en çok 625 mm ve dikmeler ≥ 0,9 mm mi? |
| 5.2 | Panel çerçevesi | Üst ve alt başlıklar ≥ 0,8 mm profillerden mi? |
| 5.3 | Vida bağlantıları | Kaplama panelleri dört kenardan projeye ve TBDY'ye uygun vidalandı mı? |
| 5.4 | Yatay kuşaklar | Kuşaklar panel yüksekliğinin yarısını geçmeyecek şekilde yerleşti mi? |
| 6.1 | Döşeme kirişleri | Kirişler projeye uygun kesit ve aralıkta mı? |
| 6.2 | Gövde takviyeleri | Takviyeler ve bağlantı elemanları yeterli oranda yerleşti mi? |
| 6.3 | Döşeme bağlantıları | Gövde ve birleşimler projeye uygun vidalarla bağlandı mı? |
| 7.1 | Yangın tasarımı | Bölüm 11'deki koşullar sağlandı mı? |
| 8.1 | Tasarım raporu | Hesap raporu eklendi mi? |

Metin yönetmelik tablosundan sadeleştirilmiştir. Kontrol formunuzu hazırlarken tablonun resmî metnini esas alın.

### Kontrolleri kim, ne zaman yapmalı?

| Aşama | Maddeler | Neden burada |
| --- | --- | --- |
| Bobin geldiğinde | 1.1, 1.2, 1.3 | Yanlış malzeme hatta girmeden durur |
| İlk parça üretiminde | 2.1, 2.2, 2.3, 3.1, 3.2, 3.3 | Hat ayarı ilk parçada doğrulanır |
| Panel fabrikada toplanırken | 1.4, 4.2, 5.1, 5.2, 5.4 | Vida ve aralık kaplamadan önce görünür |
| Temel ve ankrajda | 4.3, 4.4 | Kaçan ankraj panel gelmeden fark edilir |
| Montajda | 4.1, 5.3, 6.1, 6.2, 6.3 | Elemanlar yerinde kontrol edilir |
| Kapanış öncesi | 1.5, 7.1, 8.1 | Kaplama kapatmadan son kontrol yapılır |

Bu dağılım yönetmeliğin değil, bizim önerimizdir. Fabrikanızın iş akışına göre değiştirin. Önemli olan her maddenin, kusuru hâlâ düzeltebileceğiniz bir anda sorulmasıdır.

### Çapraz için listeye neler eklenmeli?

Tablo 10.1 genel bir listedir ve çapraz için ayrı madde içermez. Çaprazlı panellerde şu soruları eklemek yararlıdır:

- Çapraz üst ve alt başlık arasında sürekli ve tek eleman olarak mı yerleşti?
- Çapraz uçları başlıkla birlikte dikmelere de bağlandı mı?
- Şeritler gergin mi, panel şakülündeyken mi sabitlendi?
- Şerit doğru yüzde mi, iki yüzlü detayda ikinci şerit var mı?
- Çapraz kesilmemiş, delinmemiş ve kaydırılmamış mı?
- Kenar dikmesi paketi projedeki gibi mi?
- Çekme ankrajı kenar dikmesine denk geliyor mu?
- Üst kat paneli alt kat panelinin üzerine oturuyor mu?
- Geçici payandalar yerinde mi, kaldırma aşaması belirlendi mi?

[Şerit gerginliği ve gerdirici: gevşek çapraz neden sorun çıkarır?](https://qsteelcad.com/blog/serit-gerginligi-ve-gerdirici)

[Geçici payanda kalıcı çapraz değildir: montaj stabilitesi nasıl sağlanır?](https://qsteelcad.com/blog/gecici-payanda-ve-montaj-stabilitesi)

### Liste nasıl belgelenir?

Formdaki her satır üç şeyi kaydetmelidir: sonucu, kimin kontrol ettiğini ve tarihi. Uygun değil işaretlenen satırda açıklama sütunu boş kalmamalı; ne yapıldığı ve kimin onayladığı yazılmalıdır. Kapanan duvarların içini sonradan göstermek için panel kimliğiyle eşleşen fotoğraf eklemek de yararlıdır.

### QSteelCAD bu listede nereye girer?

QSteelCAD modelden üretim dosyası yazmadan önce en kısa boy, çakışma ve model denetimi yapar. Bu kontroller 3.1 ve 3.3 maddelerindeki hataların bir bölümünü dosya makineye gitmeden yakalamaya yardım eder. Malzeme, vida, ankraj ve montaj kontrolleri ise fabrikada ve şantiyede insan elinde kalır. Program hiçbir maddeye sizin yerinize uygun işareti koymaz.

**Tablo 10.1 zorunlu mu?** 2027 yönetmeliği Bölüm 10.3 sahadaki imalat ve montajın kontrol edilmesi için Tablo 10.1'in kullanılması gerektiğini yazar. Yönetmelik 1 Ocak 2027'de yürürlüğe giriyor.

**Listeyi kim imzalar?** Tablo imza alanı tanımlamaz. Denetim sorumlulukları yönetmeliğin 4. maddesindeki yapı denetimi hükümlerine göre belirlenir. Firmanızın formunda sorumlu kişi ve tarih alanı bulunması yararlıdır.

**Kaplanan duvar nasıl kontrol edilir?** Kontrol, kaplama kapanmadan önce yapılmalıdır. Sonradan görülemeyecek bağlantılar için panel kimliğine bağlı fotoğraf ve kayıt tutmak gerekir.

### Hafif çelik panel kuralları 2027: 0,9 mm dikme, 625 mm aralık ve kuşak

https://qsteelcad.com/blog/hafif-celik-panel-kurallari-2027 · 2026-11-06

2027 yönetmeliğine göre taşıyıcı dikme en az 0,9 mm et kalınlığında, en az 70 mm gövdeli, kenar rijitleştiricisi en az 9 mm olan C ya da Σ kesittir. Panel başlıkları en az 0,8 mm'dir. Kaplamanın taşıyıcı sayılması için dikme aralığı en çok 625 mm olur. Bina 10,5 metreyi aşarsa dikmelerde etki/kapasite oranı en fazla 0,90'dır.

- Taşıyıcı dikme: C ya da Σ, en az 0,9 mm, gövde en az 70 mm, kenar rijitleştirici en az 9 mm.
- Panel üst ve alt başlığı en az 0,8 mm U ya da C.
- Kaplamanın taşıyıcı sayılması için dikme aralığı en çok 625 mm.
- Çapraz üst ve alt başlık arasında sürekli ve tek eleman olarak yerleşir.
- Duvara asılı dolap yükleri en az 0,5 kN/m yatay çizgisel yük olarak alınır.

Panel, hafif çelik binanın üretim birimidir. Yönetmeliğin Bölüm 6'sı panel tasarımını Bölüm 4 (yapısal elemanlar) ve Bölüm 8 (birleşimler) üzerine kurar; panellerin yatay yük taşıma kapasitesini ise TBDY 2018 Bölüm 10 hükümlerine bağlar. Yani iki metin burada birlikte çalışır.

### Dikme ve başlık için hangi alt sınırlar var?

| Eleman | Kural | TBDY 2018 |
| --- | --- | --- |
| Taşıyıcı dikme kesiti | C ya da Σ | C ya da Σ |
| Dikme et kalınlığı | En az 0,9 mm | En az 0,8 mm |
| Dikme gövde yüksekliği | En az 70 mm | En az 70 mm |
| Kenar rijitleştirici | En az 9 mm | En az 9 mm |
| Panel üst ve alt başlığı | U ya da C, en az 0,8 mm | U ya da C, en az 0,8 mm |
| Kaplama için dikme aralığı | En çok 625 mm | En çok 625 mm |

Bu kesitlerin dışında üretilen dikme ve başlıkların hesap yükünü güvenle taşıdığı deneysel ya da analitik olarak gösterilmelidir. Yeni metin bu alternatif yolu kapatmıyor, ama sorumluluğu üreticiye veriyor.

### 10,5 metre sınırı ne anlama geliyor?

Bina yüksekliği 10,5 metrenin üzerindeyse tüm taşıyıcı dikmelerde etki/kapasite oranı en fazla 0,90 olur. Daha alçak binada oran 1'e kadar çıkabilirken, yüksek binada her dikmede yüzde onluk bir pay bırakılır. Kat adedi artarken kesit seçimini doğrudan etkileyen bir kuraldır.

### Ara dikmeler taşıyıcı değilse ne olur?

Prefabrik panel sistemlerinde ara dikmeler taşıyıcı nitelikte değilse, bu sistemler sınırlı sünek olarak değerlendirilir. Bu cümle sistemin süneklik sınıfını, dolayısıyla hesap katsayılarını değiştirdiği için tasarım başında netleşmelidir.

### Hangi paneller taşıyıcı sayılır?

Yalnızca tam kat yüksekliğindeki taşıyıcı panel bölümlerinin kesme kuvveti karşılama kapasitesine sahip olduğu kabul edilir ve her bölümde kenar dikmelerinde çekme kuvveti aktarma ankrajı kullanılır. Toplam taşıma kapasitesinde genişliği en az 30 cm olan ve h/l ≤ 4 koşulunu sağlayan panellerin katkısı alınır; oran 2 ile 4 arasındaysa birim boy kayma dayanımı 2l/h ile çarpılır.

[Kapı, pencere ve tesisat çaprazlı paneli nasıl etkiler?](https://qsteelcad.com/blog/kapi-pencere-tesisat-ve-caprazli-panel)

### Çapraz için ne yazıyor?

Panellerin yatay yük altında taşıyıcı özellikte olması için ya kaplama (OSB, kontrplak, alçı levha, çelik sac) ya da çapraz eleman kullanılır. Çapraz elemanlar panel üst ve alt başlık elemanları arasında sürekli ve tek eleman olarak yerleştirilir; uçları başlıklarla birlikte dikme elemanlarına da bağlanır. Şekil 6.4 bu kuralı X şerit çaprazlı panel üzerinde gösterir.

Yatay yük hesabı her iki doğrultuda yapılır: her kata etki eden yatay yük, o kattaki etkin panel uzunluğuna bölünür ve TBDY Bölüm 10'daki birim kapasiteyle karşılaştırılır. Etkin panel uzunluklarına göre dış merkezlikten kaynaklanan ilave yatay kesme kuvvetleri de hesaplanır. Panel sistemi Bölüm 4.11'deki diyafram modelleme esasıyla çözülüyorsa, çaprazlardan elde edilen eksenel kuvvetlerle yatay yük hesaplanıp birim metredeki kapasite bu değerlere göre kontrol edilir.

### Kuşak kuralları neler?

Dikme elemanlarının burkulma boyunu kısaltmak için kuşak kullanılır. Kuşak dikmeye iki yöntemle bağlanabilir: kuşak ucu dikmeye doğru bükülüp kesit başlığı içine vidalanır ya da kuşak gövdesi genişliğinde kesilip kesit başlığına doğru kıvrılan kulakçıklarla dikmeye vidalanır. Her iki yöntemde geometrik koşullar aynıdır:

| Koşul | Değer |
| --- | --- |
| Yükseklik/derinlik oranı 50'den büyükse | Profil yüksekliğinin ortasında en az bir kuşak |
| Kulakçık boyu | En az 6d |
| Kenar mesafesi | En az 1,5d |
| Vida aralığı | En az 3d |
| Kuşak et kalınlığı | En az 0,8 mm |
| Bağlandığı başlık genişliği | En az 3d |
| Her bağlantı noktası | En az iki adet No. 8 ya da üst sınıf vida |

Burada d kullanılan vidanın karakteristik çapıdır. Tablo 10.1'in 5.4 maddesi ayrıca kuşakların panel yüksekliğinin yarısını geçmeyecek şekilde yerleştirilip yerleştirilmediğini sorar.

### Dolap ve asılı yükler için ne deniyor?

Metin az görülen bir konuya da değinir. Hafif çelik duvar panelleri, sabitlenecek mutfak dolabı, vestiyer ve benzeri donatıların yüklerini taşıyacak şekilde tasarlanır. Dolap hizalarında güçlendirilmiş duvar şeridi için ek çelik profil, ahşap ya da OSB takviye levhası veya benzeri taşıyıcı düzenleme yapılır. Duvara asılı dolap yükleri en az 0,5 kN/m yatay çizgisel yük olarak alınır, dikme eksenine olan eksantirisiteden kaynaklı eğilme etkisi de hesaba girer.

Pratikte bu, mutfak planının panel üretiminden önce kesinleşmesi demektir. Dolap yeri sonradan değişirse dikmeye hesapta olmayan bir eğilme gelir.

### Birleşim detayları hangi şekillerde?

Bölüm 6 birbirine dik iki taşıyıcı duvarın tipik detayını Şekil 6.6'da, köşe bağlantısını Şekil 6.7'de, taşıyıcı duvarın döşeme bağlantısını Şekil 6.8'de verir. Alternatif kesit geometrilerine sahip profillerin kullanımı da mümkündür. Bu şekiller örnektir; projede kullanılacak birleşim kendi hesabıyla seçilir.

### QSteelCAD'de bu değerler nasıl kontrol edilir?

Dikme aralığı, kesit, kuşak ve çapraz programda kullanıcının panel ayarıyla kurulur. Program taşıma gücü ve yönetmelik uygunluğu denetimi yapmaz; kesitin ve aralığın bu sınırlara uyduğunu kullanıcı kontrol eder. Kesit kütüphanenizi ve varsayılan panel ayarlarınızı 2027 öncesinde gözden geçirin.

> Dikme aralığı, et kalınlığı ve kuşak görsel ayar değildir; panelin taşıma gücüdür. Değişiklikleri proje mühendisiyle birlikte yapın.

**Hafif çelik dikme en az kaç mm olmalı?** 2027 yönetmeliğine göre taşıyıcı dikmenin et kalınlığı en az 0,9 mm'dir. TBDY 2018'de bu değer 0,8 mm'dir.

**Dikme aralığı en çok ne kadar?** Kaplamanın taşıyıcı kabul edilebilmesi için en büyük dikme aralığı 625 mm'dir. Yük hesabı daha küçük bir aralık gerektirebilir.

**Yatay kuşak aralığı nedir?** Tablo 10.1 kuşakların panel yüksekliğinin yarısını geçmeyecek şekilde yerleştirilmesini sorar. Şerit çaprazlı panellerde TBDY 2018 10.4.3(d) de en çok h/2 aralık ister.

**Kuşak hangi vidayla bağlanır?** Her bağlantı noktasında en az iki adet No. 8 ya da üst sınıf vida kullanılır.

### Hafif çelik binada yatay yük yolu: çatıdan temele adım adım

https://qsteelcad.com/blog/yatay-yuk-yolu-catidan-temele · 2026-11-06

Yatay yük yolu, rüzgâr ya da deprem kuvvetinin binada izlediği kesintisiz yoldur. Çatı ve döşeme diyaframı kuvveti toplar, başlık ve aktarma elemanları panele verir, çapraz ya da kaplama kuvveti aşağı indirir, kenar dikmeleri ve ankrajlar temele aktarır. Tek bir halka eksikse sistem tamamlanmış sayılmaz.

- Yük yolu bir elemanın değil, zincirin özelliğidir: en zayıf halka belirler.
- TBDY 2018 taşıyıcı panellerin tüm katlarda üst üste gelmesini ister (10.2.1.4).
- Panellerin planda düzenli ve simetriye yakın yerleşmesi burulmayı azaltır.
- Çaprazın bağlandığı elemanlar D dayanım fazlalığı katsayısıyla büyütülmüş kuvvetlere göre boyutlandırılır.
- Üst katta başlayan bir panelin alt katta yerini değiştirmek, aktarım çözülmeden tamamlanmış sayılmaz.

Yük yolu, bir kuvvetin uygulandığı yerden zemine kadar geçtiği elemanların ve bağlantıların sırasıdır. Hafif çelikte bu kavram ayrıca önemlidir, çünkü elemanlar ince ve bağlantılar vidalıdır: kuvvet bir parçadan öbürüne ancak o bağlantı tanımlandıysa geçer. Paftada çizgilerin birbirine değmesi yetmez.

### Yatay kuvvet hangi halkalardan geçer?

1. Kuvvet doğar: Rüzgâr cepheye basar, deprem kütleyi hareket ettirir.
2. Diyafram toplar: Çatı ya da döşeme kuvveti kendi düzleminde taşır.
3. Bağlantı aktarır: Vida ve bulonlar kuvveti panelin üst başlığına verir.
4. Panel indirir: Çapraz ya da kaplama kuvveti alt başlığa doğru taşır.
5. Kenar dikmeleri devirmeyi karşılar: Bir uçta çekme, öbür uçta basınç oluşur.
6. Ankrajlar temele verir: Çekme kuvveti aktarma ankrajı kalkmayı, kesme ankrajı kaymayı karşılar.
7. Temel zemine aktarır.

![Tek katlı hafif çelik bina kesiti: çatı diyaframı, çaprazlı panel, kenar dikmesi, ankraj ve temel üzerinde kuvvet okları](https://qsteelcad.com/assets/img/blog/yuk-yolu-tr.webp)

TBDY 2018 10.3 bu zinciri üç koşulla özetler: panelin kesme kapasitesi kesme kuvveti talebinden, dikmelerin eksenel kuvvet kapasitesi dikmeye etkiyen kuvvetlerden büyük olacak; ankrajlar da taban kesme kuvvetini, kat kesme kuvvetini ve devrilme momentini karşılayacak. Üç koşul birbirinin yerine geçmez.

### Kuvvet panele nasıl girer?

Duvar çaprazının yük alabilmesi için önce kuvvetin panele ulaşması gerekir. Döşeme kaplamasından kirişe, kirişten başlığa, başlıktan panele giden her geçiş bir bağlantıdır. TBDY 2018 10.5(b) diyafram kuvvetlerinin vida ve bulon gibi uygun bağlantılarla düşey panellere, döşeme kirişlerine ve başlık elemanlarına güvenle aktarıldığının hesapla gösterilmesini ister.

Çaprazlı panel duvarın yalnız bir bölümündeyse kuvvetin oraya toplanması gerekir. Bu işi yapan elemana yönetmelik boyuna aktarma elemanı der. Duvar boyunca uzanan başlık bu görevi üstlenecekse bağlantıları ve ekleri de buna göre çözülür.

[Döşeme ve çatı diyaframı: duvar çaprazına yükü kim getirir?](https://qsteelcad.com/blog/doseme-cati-diyaframi)

### Panel içinde kuvvet nasıl dolaşır?

Çaprazlı panelde kuvvet köşegen boyunca iner ve köşede ikiye ayrılır. Düşey bileşen kenar dikmesinde eksenel kuvvet oluşturur. Yatay bileşen alt başlığa ve oradan kesme ankrajlarına geçer. Kaplamalı panelde ise kuvvet levhaya vidalar üzerinden yayılır ve yine panel uçlarındaki kenar dikmelerinde toplanır.

İki sistemde de kenar dikmesi, yalnız düşey yük taşıyan ara dikmeden farklı çalışır. Çaprazlı panelde TBDY 2018 10.4.2.1(a), çaprazın bağlandığı kenar dikmeleri, başlıklar ve birleşim elemanlarının kuvvetlerinin D dayanım fazlalığı katsayısıyla büyütülerek hesaba katılmasını ister. Amaç, çapraz akmaya başladığında yolun geri kalanının ayakta kalmasıdır.

### Çok katlı binada süreklilik nasıl sağlanır?

TBDY 2018 10.2.1.4 açıktır: tüm katlarda taşıyıcı paneller üst üste gelecek şekilde düzenlenir. Üst kat panelinin kenar dikmesindeki çekme, döşemeyi geçip alt kat panelinin kenar dikmesine ulaşmalıdır. Bu da iki panelin hizası kadar döşeme seviyesindeki bağlantıya bağlıdır.

![İki katlı bina görünüşü: solda paneller üst üste, kuvvet doğrudan iniyor; sağda üst panel kaydırılmış, kuvvet döşemede yön değiştiriyor](https://qsteelcad.com/assets/img/blog/katlar-tr.webp)

Mimari gereği bir çaprazlı panelin alt katta yerini değiştirmesi gerekiyorsa, aradaki kuvvet aktarımı ayrı bir tasarım konusu olur. Bu durumda çizimin yalnız kat planlarında doğru görünmesi yetmez; aktarımı sağlayan eleman açıkça gösterilmelidir.

### Plandaki yerleşim neden önemlidir?

Aynı 10.2.1.4 taşıyıcı panellerin planda olabildiğince düzenli ve ana eksenlere göre simetrik ya da simetriye yakın yerleştirilmesini de ister. Paneller tek bir duvarda toplanırsa bina yatay yük altında dönmeye çalışır. 2027 yönetmeliği Bölüm 6 ise etkin panel uzunlukları dikkate alınarak dış merkezlikten kaynaklanan ilave yatay kesme kuvvetlerinin hesaplanmasını ister.

### Yük yolu en çok nerede kopar?

| Kopma noktası | Çizimde nasıl görünür | Sorulacak soru |
| --- | --- | --- |
| Diyafram ile panel arası | Döşeme panele değiyor, bağlantı yazılı değil | Kuvvet üst başlığa hangi vidayla geçiyor? |
| Çapraz ucu | Diyagonal köşeye çizilmiş, levha ya da vida grubu yok | Çapraz dikmeye ve başlığa nasıl bağlı? |
| Kenar dikmesi | Ara dikmeyle aynı kesit | Çapraz kuvveti ve düşey yük birlikte kontrol edildi mi? |
| Panel tabanı | Çekme ankrajı var, kesme ankrajı yok ya da tersi | Kalkma ve kayma ayrı ayrı çözüldü mü? |
| Kat geçişi | Üst ve alt panel farklı aksta | Aktarım hangi elemanla sağlanıyor? |
| Açıklık | Pencere sonradan çaprazın yanına kaydırılmış | Kalan panel ve ankraj yeniden değerlendirildi mi? |

### QSteelCAD yük yolunu kontrol eder mi?

Hayır. QSteelCAD üretime yönelik kontrolleri yapar: en kısa boy, çakışma ve model denetimi. Yük yolu ise mühendislik değerlendirmesidir. Program bu değerlendirmeye yardım eder: panel, çapraz ve açıklıklar aynı üç boyutlu modelde durduğu için katlar arasındaki hizayı görmek kolaylaşır; çatıda girder makas gibi mühendis onayı gereken birleşimleri ayrıca listeler.

> Bu yazı genel davranışı anlatır. Bir binanın yük yolu, o binanın proje hesabı ve detaylarıyla doğrulanır.

**Yük yolu çizimde nasıl gösterilir?** Kuvvetin geçtiği elemanlar ve bağlantılar sırayla izlenebilmelidir: diyafram bağlantısı, panel, kenar dikmesi, ankraj. Her halkanın detayı ya da referansı paftada bulunmalıdır.

**Çaprazlı panel her katta aynı yerde olmak zorunda mı?** TBDY 2018 10.2.1.4 taşıyıcı panellerin tüm katlarda üst üste gelecek şekilde düzenlenmesini ister. Farklı bir düzen, kuvvet aktarımının ayrıca çözülmesini gerektirir.

**Rüzgâr ve deprem için aynı yük yolu mu kullanılır?** Yol çoğunlukla aynı elemanlardan geçer, ama kuvvetin büyüklüğü, dağılımı ve hesaptaki katsayılar farklıdır. Her iki etki de projede ayrı kontrol edilir.

### X şerit çapraz nedir, hafif çelik duvarda nasıl çalışır?

https://qsteelcad.com/blog/x-serit-capraz-nedir · 2026-11-06

X şerit çapraz, hafif çelik duvar paneline çapraz yönde bağlanan iki düz çelik şerittir. İnce şerit basınçta burkulduğu için yalnız çekmede çalıştığı kabul edilir: yük bir yönden gelince bir şerit gerilir, yön değişince öbürü. Bu yüzden şerit kadar uç bağlantısı, kenar dikmesi ve ankraj da sistemin parçasıdır.

- Şerit yalnız çekmede çalışır; her yük yönünde bir diyagonal görev alır.
- Şerit kuvveti düşey ve yatay iki bileşene ayrılır: biri kenar dikmesine, öbürü başlığa gider.
- Şerit tek yüzdeyse dış merkezlik momenti T·e dikme hesabına girer (TBDY 2018, 10.4.3a).
- Şerit bağlantıları gergin yapılır ve panel dikmelerinde en çok h/2 aralıkla yatay kuşak konur (10.4.3b, d).
- Uç birleşiminde net kesit kontrolü yapılır; birleşim şeridin önünde kopmamalıdır (10.4.2.1c).

X şerit çapraz, duvar paneli yüzeyine köşeden köşeye yerleştirilen iki düz çelik şerittir. Görevi, panele yandan gelen rüzgâr ya da deprem kuvvetini köşegen boyunca alt köşeye taşımaktır. TBDY 2018 bu sistemleri 10.4.3'te çapraz elemanları sadece çekme etkisi altında olan paneller başlığıyla ele alır.

### Şeritlerin ikisi aynı anda mı çalışır?

Hayır. Panel soldan itildiğinde üst başlık sağa kayar. Alt sol köşeyi üst sağ köşeye bağlayan şerit uzamak ister ve gerilir. Öbür şerit ise kısalmak zorunda kalır; ince olduğu için kuvvet taşımadan gevşer. Yük yön değiştirdiğinde görevler yer değiştirir.

![Soldan ve sağdan yüklenen iki panel; her birinde çekmedeki şerit vurgulu, gevşeyen şerit kesik çizgili](https://qsteelcad.com/assets/img/blog/iki-yon-tr.webp)

Bu davranışın iki sonucu vardır. Birincisi, çizimde iki şerit görünmesi kapasitenin iki katı olduğu anlamına gelmez. İkincisi, her yük yönü ayrı bir kuvvet yolu demektir: iki diyagonalin de kendi uç bağlantısı, kendi kenar dikmesi ve kendi ankrajı ayrı ayrı izlenir.

### Şerit kuvveti nereye gider?

Gerilen şerit köşeye eğik bir kuvvet getirir. Bu kuvvet iki bileşene ayrılır:

- Düşey bileşen kenar dikmesine girer. Çekme tarafındaki dikmede kaldırma, karşı taraftaki dikmede basınç oluşur.
- Yatay bileşen başlığa ve oradan taban ankrajlarına geçer.
- Dikmeye gelen çekme, panel ucundaki çekme kuvveti aktarma ankrajıyla alttaki yapıya verilir.

Panel inceldikçe köşegen dikleşir ve düşey bileşen büyür. Bu yüzden aynı kuvvet dar panelde kenar dikmesini ve ankrajı daha çok zorlar. Genel kuralı biliyor olmak hesap yerine geçmez: oranlar her panelde ayrı çıkar.

[Hold-down ile kesme ankrajı arasındaki fark nedir?](https://qsteelcad.com/blog/hold-down-kesme-ankraji-farki)

### Şerit tek yüzde mi, iki yüzde mi olmalı?

İki seçenek de kullanılır, ama aynı şey değildir. Şerit panelin tek yüzündeyse kuvvet dikme ekseninin dışında kalır. Bu aradaki mesafe dikmede ilave moment oluşturur. TBDY 2018 10.4.3(a) bunu açıkça söyler: panelin her iki tarafında şerit çapraz uygulanmamışsa, dış merkezlikten oluşacak T·e momenti dikme hesaplarında dikkate alınır.

![Dikmenin üstten kesiti: tek yüzlü şeritte T kuvveti eksenden e kadar uzakta, iki yüzlü şeritte kuvvetler dengede](https://qsteelcad.com/assets/img/blog/dis-merkezlik-tr.webp)

İki yüzlü yerleşim bu momenti azaltır, ama kendi başına doğrulanmış bir çözüm değildir. Bağlantıya erişim, kaplama düzeni ve iki şeridin kuvveti dikmeye aynı noktada verip vermediği yine detaydan okunur.

### Yönetmelik uç bağlantısından ne ister?

TBDY 2018 10.4.2.1 üç şeyi birlikte ister. Çapraz elemanın çekme hesap dayanımı kayıpsız enkesit üzerinden bulunur. Çaprazın kenar dikmesine ve başlığa bağlandığı noktada net enkesit kontrolü yapılır ve net enkesit dayanımı, çapraz hesap dayanımının en az 1,20 katı olur. Bağlandığı dikme, başlık ve birleşim elemanları ise Tablo 4.1'deki D dayanım fazlalığı katsayısıyla büyütülmüş kuvvetleri karşılar.

Bu kuralların amacı aynıdır: sistemin zayıf halkası şeridin boyu olsun, birleşim değil. Şerit boyunca akarak enerji tüketen bir çapraz sünek davranır; delik hizasında kopan şerit ya da sıyrılan vida grubu bu davranışı keser.

[Gusset levhası ve şerit uç bağlantısı: kuvvet çerçeveye nasıl geçer?](https://qsteelcad.com/blog/gusset-levhasi-ve-uc-baglantisi)

### Şeridin gerginliği neden önemlidir?

TBDY 2018 10.4.3(b) şerit çaprazların bağlantılarının gergin yapılmasını ister. Gevşek şerit yük gelince önce boşluğunu alır; bu sırada panel yer değiştirir. Çapraz geç devreye girdiği için duvar beklenenden daha esnek davranır.

[Şerit gerginliği ve gerdirici: gevşek çapraz neden sorun çıkarır?](https://qsteelcad.com/blog/serit-gerginligi-ve-gerdirici)

### Kuşak neden gereklidir?

TBDY 2018 10.4.3(d), yatay yük taşıyan panel dikmelerinde en çok h/2 aralıkla yatay kuşak ister; h panel yüksekliğidir. Kuşak şeridin bir parçası değildir. Dikmenin burkulma boyunu kısaltır. Çaprazdan gelen ek basınç kenar dikmesini zorlarken bu kısalma ayrıca önem kazanır.

### X şerit çaprazda en sık hangi hatalar yapılır?

- İki şeridin aynı anda çalıştığını varsayıp kuvveti ikiye bölmek.
- Şeridi kontrol edip kenar dikmesini ve ankrajı unutmak.
- Tek yüzlü şeridin dış merkezliğini dikme hesabına katmamak.
- Şeridi tesisat için kesmek ya da başka yere kaydırmak.
- X kesişiminde gerçek bir birleşim olduğunu detaya bakmadan varsaymak.
- Başka bir yapının şerit genişliğini ya da vida sayısını örnek alarak kopyalamak.

### QSteelCAD'de X düzeni nasıl görünür?

QSteelCAD'de Çapraz komutu tıklanan göze profil çapraz kurar. Aynı göze ikinci tıklama çaprazları ters çevirir, üçüncü tıklama ilk hale döndürür. Ters çevrilen çaprazların kesim boyları ve flanş yönleri ayna görüntüsünün aynısıdır. Göz uygun değilse çapraz kurulmaz ve program nedenini yazar.

> Şerit ya da profil, çaprazın tipi ve yeri yapının taşıma gücünü etkiler. Seçimin yeterliliği proje mühendisinin onayındadır.

**X şerit çapraz basınç taşır mı?** Hayır, ince şeridin basınç taşımadığı kabul edilir. Yük yön değiştirdiğinde karşı diyagonal çekmeye geçer ve kuvveti o taşır.

**Şeritler kesiştikleri yerde birbirine bağlanmalı mı?** Bu, sistemin detayına bağlıdır. Kesişimde bağlantı var mı, yok mu, proje detayından okunur; çizimde kesişiyor görünmeleri ortak düğüm olduğunu göstermez.

**Şerit tek yüzde kullanılabilir mi?** Kullanılabilir. TBDY 2018 10.4.3(a) bu durumda dış merkezlikten oluşan T·e momentinin dikme hesabına katılmasını ister.

**Şerit genişliği nasıl seçilir?** Panel kuvveti, çelik sınıfı, et kalınlığı ve net kesit kontrolüyle hesaplanır. Fotoğraftan ya da başka projeden ölçü alınmaz.

### K çapraz nedir? Profil çaprazda basınç, düğüm ve uç oturması

https://qsteelcad.com/blog/k-capraz-nedir · 2026-11-06

K çapraz, hafif çelik panelde dikme ve kuşaklar arasına yerleştirilen C profil diyagonallerin K harfine benzeyen düzenidir. Şeritten farklı olarak hem çekme hem basınç taşıması beklenir. Bu yüzden kesitin burkulması, düğüm noktasındaki kuvvet dengesi ve profil uçlarının oturması tasarımın merkezindedir.

- K çapraz çekme ve basınç taşır; şerit gibi gevşemez, ama burkulabilir.
- Basınçtaki profil için TBDY 2018 10.4.2.1(b) eksenel basınç dayanımı hesabını gösterir.
- İki diyagonalin buluştuğu düğüm, dikmeye yatay kuvvet verebilir.
- Uçta kesiti zayıflatan kertme ya da oturmayan profil bağlantıyı ve kuvvet aktarımını bozar.
- Örnek evde köşe çaprazı duvar çeliğini K ile %6,5, Zikzag ile %9 artırdı.

K çapraz, panel gözünün içine yerleştirilen iki eğik profilin bir noktada buluşmasıyla oluşan düzendir. Eğik elemanlar genellikle dikmelerle aynı C kesitten yapılır ve duvar kalınlığının içinde kalır. Bu yüzden kaplamayı etkilemez, ama panelin içindeki kuvvet akışını baştan değiştirir.

### K çapraz ile X şerit arasındaki fark nedir?

| Konu | X şerit çapraz | K profil çapraz |
| --- | --- | --- |
| Eleman | Düz çelik şerit | C profil |
| Yeri | Panel yüzeyinde | Duvar kalınlığı içinde |
| Kuvvet | Yalnız çekme | Çekme ve basınç |
| Tipik risk | Gevşeklik, net kesit, dış merkezlik | Burkulma, düğüm, uç oturması |
| Kaplamaya etkisi | Şerit yüzeyde kalınlık oluşturur | Yüzey düz kalır |
| Üretim | Kesilen şerit ve bağlantı parçaları | Profil gibi kesilir ve işlenir |

### Profil çapraz basınçta neden ayrı kontrol ister?

Çekmede kesit alanı ve bağlantı belirleyicidir. Basınçta ise iş değişir: ince cidarlı açık C kesit genel burkulma, yerel burkulma ve kesit şekil değiştirmesiyle kapasite kaybedebilir. Elemanın serbest boyu uzadıkça dayanım düşer. TBDY 2018 10.4.2.1(b) bu ayrımı açık yapar: eksenel kuvvet çekmeyse kayıpsız kesit üzerinden, basınçsa dikme için verilen eksenel basınç dayanımı denklemleriyle hesaplanır.

Bu yüzden bir elemanın C biçiminde olması, her boyda ve her yönde yeterli basınç kapasitesi olduğunu göstermez. Kalınlık, serbest boy, bağlandığı noktalar ve kesitin yönü birlikte değerlendirilir.

### Düğüm noktasında ne olur?

K düzeninde iki diyagonal aynı noktaya gelir. Biri çekme, öbürü basınç taşırken iki kuvvetin yatay bileşenleri birbirini dengeleyebilir. Basınçtaki eleman kapasitesini yitirirse denge bozulur ve çekmedeki elemanın kuvveti dikmeye yandan yük olarak biner. Dikme tam orta noktasından eğilmeye zorlanır.

![K çaprazlı panel gözü: iki profil diyagonal dikmede buluşuyor, biri çekmede biri basınçta, düğümde bileşke kuvvet oku](https://qsteelcad.com/assets/img/blog/k-dugum-tr.webp)

Genel yapı çeliği kuralları K düzenine bu nedenle temkinli yaklaşır. Bu kurallar soğuk şekillendirilmiş panele doğrudan taşınamaz, çünkü kapsamları farklıdır. Ama mekanizmayı anlamak yararlıdır: K panelin hesabı yalnız çaprazın kendisini değil, düğümün oturduğu dikmeyi ve kuşağı da kapsamalıdır.

### Profil ucu nasıl oturmalı?

Çapraz ucu dikmeye ya da başlığa oturduğu yerde kuvvet vidalardan geçer. Eğik kesim sırasında ucu çok kertmek, başlıkları ya da dudakları fazla kesmek kesiti tam da kuvvetin en yoğun olduğu yerde zayıflatır. Uç birleşimi sahada "ne kadar sığarsa" diye değil, tasarlanan detaya göre üretilir.

- Çaprazın gerçek kesiti ve duvar içindeki yönü belli olmalı.
- Komşu dikmenin açık yüzü, vida erişimini engellememeli.
- Çapraz ucu tam kesitle oturmalı; kesit kaybı varsa hesaba girmeli.
- Aynalanan panelde profil yönü de aynalanmalı.
- Ara kayıtla birleşim yönü çizimde görünmeli.

### Yönetmelik K çapraza izin veriyor mu?

TBDY 2018 Şekil 10.2 çaprazlı panel örnekleri arasında yatay kuşakla bölünmüş K benzeri bir düzen ve V biçimli bir düzen gösterir. Yani biçim hafif çelik için tanımlıdır. Bununla birlikte şekil bir kapasite tablosu değildir.

2027 yönetmeliği Bölüm 6 ise çapraz elemanların panel üst ve alt başlık elemanları arasında sürekli ve tek eleman olarak yerleştirileceğini söyler. Kuşakla bölünen ya da düğümde kesilen diyagonallerde bu cümlenin nasıl karşılanacağı, 1 Ocak 2027'den sonra başlanacak projelerde proje mühendisiyle birlikte netleştirilmelidir.

[Hafif çelik yönetmeliği 1 Ocak 2027'de başlıyor: neler değişiyor?](https://qsteelcad.com/blog/hafif-celik-yonetmeligi-2027)

### QSteelCAD'de K çapraz nasıl kurulur?

- Tıklanan göz alt raydan üst raya tam boy doldurulur; o gözdeki kuşaklar kaldırılır.
- K'nın tepesi, gözün yakın olduğu panel ucu tarafına gelir.
- K'nın tepe hizasında çift yaka vardır: alttaki aşağı, üstteki yukarı bakar.
- Aynı göze ikinci tıklama K'yı aynalar.
- Pencere altı gibi tam boy olamayan gözlerde önceki davranış sürer.

Köşe çaprazı olarak K seçildiğinde örnek ev “Deneme - Çelik Ev.dxf” üzerinde duvar çeliği %6,5, Zikzag ile %9 arttı. Oranlar yalnız bu ev içindir; kendi projenizdeki artışı çelik raporundan izleyin.

> Kesit, çapraz tipi ve yerleşim taşıma gücünü etkiler. Program çaprazı üretilebilir biçimde kurar; yeterliliğini proje mühendisi onaylar.

**K çapraz mı, X şerit mi daha iyidir?** Biri genel olarak üstün değildir. K çapraz yüzeyi düz bırakır ve basınç taşır, ama burkulma ve düğüm kontrolü ister. X şerit hafiftir, ama gerginlik, dış merkezlik ve uç bağlantısı ister. Karar projenin yükü ve detayıyla verilir.

**K çaprazda dikme neden önemlidir?** Düğüm dikmeye oturuyorsa dikme, yandan gelen kuvveti de düşey kuvvetle birlikte taşır. Dikmenin hesabı düğümsüz bir dikmeyle aynı olmaz.

**K çaprazlı gözde kuşak kalır mı?** Bu, kullanılan düzene bağlıdır. QSteelCAD'de K komutu tam boy gözde o gözdeki kuşakları kaldırır.

### Hafif çelik malzeme kuralları 2027: 250 MPa, DX yasağı ve vida koşulları

https://qsteelcad.com/blog/hafif-celik-malzeme-kurallari-2027 · 2026-11-06

2027 hafif çelik yönetmeliğine göre soğuk şekillendirilmiş elemanlarda en küçük akma gerilmesi 250 MPa, kopma/akma oranı en az 1,08 olur. Sac kalınlığı 0,45 ile 4 mm arasındadır ve DX51D ile DX57D türü çelikler taşıyıcı dikmede kullanılmaz. Aşık, cephe kuşağı ve taşıyıcı olmayan dikmede akma 220 MPa olabilir.

- En küçük akma gerilmesi 250 MPa; TBDY 2018'de 235 MPa idi.
- DX51D ile DX57D türü çelikler taşıyıcı dikmede kullanılmaz.
- Sac et kalınlığı 0,45 ile 4 mm arasındadır.
- Kopma birim uzaması %10 ise normal sünek, %16 ise yüksek sünek malzeme sayılır.
- Malzeme koşulları deneyle kontrol edilir ve sonuçlar tasarım raporuna eklenir.

Hafif çelikte tasarım hesabı sac kalitesinden başlar. Bobin yanlışsa üstüne kurulan her hesap yanlıştır. Yeni yönetmeliğin Bölüm 2'si malzemeyi, Bölüm 3'ü enkesiti tanımlar ve iki bölüm birlikte satın alma listenizin taslağını oluşturur.

### Hangi sac kullanılabilir?

Soğuk şekillendirilmiş çelik elemanların imalatında TS EN 10346 standardına uygun çelik yassı mamuller kullanılır. Sacın et kalınlığı 0,45 mm ile 4 mm arasında olur ve elemanlar şekillendirme makinelerinde bükülerek üretilir. TBDY 2018 bu aralığı 0,45 ile 16 mm olarak veriyordu; yeni metin hafif çeliği daha dar tanımlıyor. Sıcak haddelenmiş çelik gerektiğinde TS EN 10025 uyarınca belirlenmiş malzeme kullanılır.

### Hangi mekanik özellikler isteniyor?

| Özellik | Sınır | Madde |
| --- | --- | --- |
| En küçük akma gerilmesi | 250 MPa | Bölüm 2 (a) |
| Kopma / akma oranı | En az 1,08 | Bölüm 2 (b) |
| Kopma birim uzaması, normal sünek | En az %10 | Bölüm 2 (c) |
| Kopma birim uzaması, yüksek sünek | En az %16 | Bölüm 2 (c) |
| Normal sünek malzemenin kullanım yeri | Aşık, cephe kuşağı, taşıyıcı olmayan dikme | Bölüm 2 (d) |
| Bu elemanlarda en küçük akma | 220 MPa olabilir | Bölüm 2 (d) |

Yönetmeliğin (e) bendi önemlidir: bu koşulların tamamının sağlandığı deneylerle kontrol edilir ve deney sonuçları tasarım raporuna eklenir. Yani sertifika dosyası projeden ayrı bir evrak değil, raporun parçasıdır.

### DX51D neden taşıyıcı dikmede kullanılamıyor?

Metin açıkça söyler: hafif çelik bina imalatında DX51D, DX52D, DX53D, DX54D, DX55D, DX56D ve DX57D türü çelikler taşıyıcı dikmelerde kullanılmayacaktır. Bu aile şekillendirme amaçlı çeliklerdir, yapısal hesap için bir akma alt sınırı garanti etmek üzere seçilmez. Yapısal sınıflar kendi isimlerinde akma değerini taşır (S250GD gibi).

Yönetmelik kalite adı önermez; sınırı akma gerilmesi, oran ve uzamayla koyar. Hangi sınıfın kullanılacağı projeyle belirlenir. Depoda aynı kalınlıkta iki bobin duruyorsa, hattın başındaki kişinin bu farkı görmesi gerekir.

### Vida için hangi koşullar var?

Birleşimlerde matkap uçlu vidalar ya da bulonlar kullanılır. Vidalar ASTM C1513 ya da eşdeğer standartlara göre yapılan deneylerde Tablo 2.1'deki değerleri sağlar:

| Uluslararası No. | Çap (mm) | En küçük tork (Nm) | Yüzey sertliği | Çekirdek sertliği |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 6 | 3,5 | 2,7 | C 50 | C 32 |
| 8 | 4,2 | 4,7 | C 50 | C 32 |
| 10 | 4,8 | 6,9 | C 50 | C 32 |
| 12 | 5,5 | 10,4 | C 50 | C 32 |
| ¼" | 6,3 | 16,9 | C 50 | C 32 |

Bölüm 2'nin (i) bendi vida imalatçısının verdiği karakteristik çekme ve kesme dayanımlarının deneyle doğrulanıp belgelenmesini ister. Tablo 10.1'in 1.4 maddesi de bu koşulları kontrol listesine alır.

### Enkesit için hangi sınırlar var?

Bölüm 3 başlık genişliği/et kalınlığı, gövde yüksekliği/et kalınlığı ve kenar rijitleştirici uzunluğu/et kalınlığı oranlarının sınırlarını Tablo 3.1'de verir. Bunun yanında kenar rijitleştiricilerin etkin katkısı için iki koşul ekler:

- 0,20 ≤ c/b ≤ 0,60 ve 0,10 ≤ d/b ≤ 0,30.
- c/b < 0,20 ya da d/b < 0,10 ise kenar rijitleştiricinin katkısı göz ardı edilir.
- c/b > 0,60 ya da d/b > 0,30 ise etkin enkesit Bölüm 4.9 ve 4.10'a göre hesaplanır, Bölüm 1.3'e göre deneyle doğrulanır.
- C ve Σ profillerde başlık genişliği en az 30 mm; kaplama vidalanabilsin diye.
- U profillerde başlık genişliği en az 20 mm.

> Dudak ve başlık ölçüsü görsel ayar değildir, kesitin taşıma gücüdür. Profil kataloğunuzdaki ölçüler bu oranlarla karşılaştırılmalıdır.

### Bobin alırken neye bakılır?

1. Çelik türü DX ailesinden mi, yapısal sınıftan mı?
2. Mill-test sertifikasında akma gerilmesi 250 MPa ve üzerinde mi?
3. Kopma/akma oranı 1,08 ve üzerinde mi?
4. Kopma uzaması %16 ve üzerinde mi; değilse kullanım yeri sınırlı mı?
5. Et kalınlığı çekirdek kalınlık olarak mı yazılmış?
6. Kaplama miktarı şantiyenin korozyon sınıfına uygun mu?
7. Sertifikalar proje dosyasına eklendi mi?

[Hafif çelikte galvaniz kaplama: 81 il için 180 mi, 275 g/m² mi?](https://qsteelcad.com/blog/hafif-celik-galvaniz-kaplama-il-tablosu)

### QSteelCAD'de bu değerler nerede?

Kesit, et kalınlığı ve dudak ölçüsü programda kullanıcının tanımladığı kesit ayarından gelir. Program bu değerleri modele ve üretim dosyasına taşır, ama sacın kalitesini denetlemez ve malzeme uygunluğunu onaylamaz. Kesit kütüphanenizi yeni sınırlarla gözden geçirmeniz gerekir.

**Hafif çelikte en düşük akma gerilmesi kaçtır?** 2027 yönetmeliğine göre 250 MPa. Aşık, cephe kuşağı ve taşıyıcı olmayan dikmelerde 220 MPa olabilir. TBDY 2018 metninde değer 235 MPa'dır.

**DX51D hafif çelikte kullanılır mı?** Taşıyıcı dikmelerde kullanılmaz. Yönetmelik DX51D ile DX57D arasındaki türleri taşıyıcı dikme için açıkça dışlar.

**Hafif çelikte en ince sac ne kadar?** Metindeki aralık 0,45 ile 4 mm'dir, ama taşıyıcı dikme için ayrıca en az 0,9 mm şartı vardır.

**Yüksek sünek malzeme nedir?** Kopma birim uzaması en az %16 olan malzemedir. %10 ile %16 arası normal sünek sayılır ve kullanım yeri sınırlıdır.

### Hold-down ile kesme ankrajı arasındaki fark nedir?

https://qsteelcad.com/blog/hold-down-kesme-ankraji-farki · 2026-11-06

Hold-down, panel ucundaki kenar dikmesinde oluşan çekme kuvvetini alttaki yapıya aktaran bağlantıdır; yönetmelik bunu çekme kuvveti aktarma elemanı olarak adlandırır. Kesme ankrajı ise taban boyunca yatay kuvveti temele geçirir. Biri kalkmayı, öbürü kaymayı karşılar. Aynı yerde görünmeleri birinin ötekinin yerine geçtiği anlamına gelmez.

- Hold-down kenar dikmesindeki çekmeyi, kesme ankrajı tabandaki yatay kuvveti aktarır.
- TBDY 2018 her taşıyıcı panel bölümünün kenar dikmelerinde çekme kuvveti aktarma ankrajı ister (10.3.1.5).
- Yan yana kaplamalı ve çaprazlı panelin ortak kenar dikmesinde en az bir ankraj bulunur.
- Vidaların çekip çıkarma dayanımı deprem yüklerini karşılamakta kullanılmaz (10.4.2.1d).
- 2027 yönetmeliği ankrajı uç dikmeye ya da köşe profiline hizalı ve iki taraflı bağlantı olarak tanımlar.

Yatay kuvvet alan bir duvar paneli iki şey yapmak ister: tabanından kaymak ve bir ucundan kalkmak. Bu iki hareket farklı kuvvetlerdir, bu yüzden farklı bağlantılarla karşılanır. Yönetmelik dilinde birine çekme kuvveti aktarma elemanı, öbürüne kayma ya da kesme ankrajı denir. Sahada birincisi çoğunlukla hold-down adıyla bilinir.

### Hold-down ve kesme ankrajı arasındaki fark nedir?

| Konu | Hold-down | Kesme ankrajı |
| --- | --- | --- |
| Yönetmelikteki adı | Çekme kuvveti aktarma elemanı, çekme ankrajı | Kayma ankrajı, kesme kuvveti aktaran ankraj |
| Karşıladığı hareket | Panel ucunun kalkması | Panelin tabanda kayması |
| Kuvvet yönü | Düşey, yukarı doğru | Yatay, panel düzleminde |
| Yeri | Kenar dikmesinde, panel ucunda | Alt başlık boyunca |
| Bağlandığı eleman | Dikme ya da dikme paketi | Alt başlık |
| Sayısını belirleyen | Her taşıyıcı panel bölümü | Aktarılacak kesme kuvveti |

![Panel tabanı çizimi: panel ucunda yukarı çekme oku ve hold-down, alt başlık boyunca yatay kuvvet oku ve kesme ankrajları](https://qsteelcad.com/assets/img/blog/hold-down-tr.webp)

### Panel neden kalkmak ister?

Panelin üstüne gelen yatay kuvvet tabana göre devirme momenti oluşturur. Bu moment panel uçlarında bir çift kuvvete dönüşür: bir kenar dikmesinde çekme, öbüründe basınç. Yönetmelik bunu kaplamalı panel için panel devrilme momentinin panel genişliğine bölünmesiyle gösterir. Çaprazlı panelde aynı kuvvet çaprazın düşey bileşeninden gelir.

Binanın ağırlığı bu kalkmaya karşı çalışır, ama hafif çelik bina hafiftir. TBDY 2018 güvenlik katsayılı yöntemde bu durumu 0.6G + 0.7Ed + H yük birleşimiyle kontrol ettirir: sabit yükün yalnız bir bölümü hesaba katılır. Hafif yapıda ankrajı zorlayan durum çoğunlukla budur.

### Hold-down nereye konur?

TBDY 2018 10.3.1.5, tam kat yüksekliğindeki her taşıyıcı panel bölümü için kenar dikmelerde çekme kuvveti aktarma ankrajı ister. Kaplamalı ve çaprazlı paneller yan yana kullanılıyorsa panellerin ortak kenar dikmesinde en az bir adet bulunur. 2027 yönetmeliği Bölüm 9.2 bu elemanın uç dikmelerde ya da köşe profillerine hizalanarak monte edileceğini ve iki taraflı bağlantı olarak kullanılacağını yazar.

Bu şu demektir: bir kapı ya da pencere paneli böldüğünde ankraj sayısı da değişebilir. Açıklığın iki yanındaki tam yükseklikteki bölümler ayrı taşıyıcı bölüm sayılır ve kendi kenar dikmelerinde ankraj ister.

[Kapı, pencere ve tesisat çaprazlı paneli nasıl etkiler?](https://qsteelcad.com/blog/kapi-pencere-tesisat-ve-caprazli-panel)

### Hold-down hangi kontrollerden geçer?

2027 yönetmeliği Bölüm 9.2 çekme kuvveti aktarma elemanları için dört ölçüt verir:

- Çekme kuvveti kapasitesi hesaplanan çekme kuvvetinden büyük olacak.
- Yatay yüklerin neden olduğu moment ve çekme etkisi altında ankraj kuvveti kontrol edilecek.
- Betonarme temele gömülü ankrajların çekme ve sıyrılma dayanımı TS EN 1992-4 uyarınca kontrol edilecek.
- Bağlantı elemanlarının (bulon, vida) kayma ve çekme dayanımı elemana etki eden kuvvetlerden büyük olacak.

Panel alt bölgesinde kullanılan elemanların yeterli rijitlik ve dayanıma sahip olduğu da analitik ya da deneysel yöntemlerle gösterilir. Kayma ve bağlantı ankrajları TS EN ISO 898-1'e uygun çelik elemanlardan imal edilir; tip seçilirken çekme ve kesme kuvveti, beton dayanımı, sismik tasarım sınıfı, korozyon riski, sıcaklık, montaj kolaylığı ve yangın dayanımı birlikte ele alınır.

> TBDY 2018 10.4.2.1(d): vidaların çekip çıkarma dayanımları deprem yüklerini karşılama hesaplarında kullanılmaz. Hold-down'ı dikmeye bağlayan vidalar kesme çalışacak şekilde düzenlenir.

### Hold-down neden doğrudan dikmeye bağlanır?

Kuvvet dikmeden alt başlığa, alt başlıktan ankraja geçmeye çalışırsa ince başlık eğilir. Köşede şekil değiştirme birikir, panel beklenenden fazla yer değiştirir ve ankraj kuvveti tam karşılanamaz. Çekme kuvvetinin dikmeden ankraja mümkün olduğunca doğrudan geçmesi bu yüzden aranır. Hangi detayın kullanılacağı sistem ve hesapla belirlenir.

### Çok katlı binada ne değişir?

Üst kattaki kenar dikmesinin çekmesi temele kadar kendiliğinden inmez. Döşeme seviyesinde alt kat dikmesine bağlanması gerekir. Bu bağlantı temeldeki ile aynı detay olmak zorunda değildir; kuvvet döşemeyi geçerken kirişler, başlıklar ve aradaki boşluk da hesaba girer. Üst üste binen kuvvetler alt katın kenar dikmesinde toplanır.

[Hafif çelik binada yatay yük yolu: çatıdan temele adım adım](https://qsteelcad.com/blog/yatay-yuk-yolu-catidan-temele)

### Sahada nelere dikkat edilir?

- Ankrajın beton içindeki yeri, panelin kenar dikmesine denk gelmelidir.
- Ankraj uygulaması belirtilen çap ve aralıkla yapılmalıdır (Tablo 10.1, madde 4.3).
- Bağlantı köşebentleri belirtilen sayı ve ölçüde vidalarla bağlanmalıdır (madde 4.4).
- Kaçan ankraj sahada yeni bir delikle çözülecekse önce proje mühendisine sorulmalıdır.
- Hold-down için dikme delikleri üretimde açılacaksa konumları panel çiziminde kesinleşmiş olmalıdır.

[Hafif çelik imalat ve montaj kontrol listesi: Tablo 10.1 nasıl kullanılır?](https://qsteelcad.com/blog/imalat-ve-montaj-kontrol-listesi)

**Hold-down olmadan panel yapılabilir mi?** Yatay yük taşıyan panelde TBDY 2018 10.3.1.5 kenar dikmelerde çekme kuvveti aktarma ankrajı ister. Yalnız düşey yük taşıyan ya da yatay yük sistemine dahil edilmeyen bölme duvarlar ayrı değerlendirilir.

**Kesme ankrajı kaç tane olmalı?** Sabit bir adet yoktur. Yönetmelik kesme kuvvetini aktaracak sayıda yerleştirilmesini ister. Adet, kuvvetten ve seçilen ankrajın dayanımından hesaplanır.

**Aynı ankraj hem çekme hem kesme taşıyabilir mi?** Bir bulon iki kuvveti birden görebilir, ama iki kuvvet ve etkileşimleri ayrı ayrı kontrol edilir. Bu, panelde tek bir bağlantının ikisini de çözdüğü anlamına gelmez; görevler proje detayında tanımlanır.

### TBDY 2018 Bölüm 10: çaprazlı panel kuralları madde madde

https://qsteelcad.com/blog/tbdy-2018-bolum-10-caprazli-panel · 2026-11-06

TBDY 2018 Bölüm 10, hafif çelik binaların yatay yük sistemini kaplamalı ve çaprazlı panel olarak ikiye ayırır. Çaprazlı panel Süneklik Düzeyi Sınırlı sayılır. 10.4.2 eleman ve birleşim kurallarını, 10.4.3 şerit çapraz için ek koşulları verir: dış merkezlik momenti, gergin bağlantı, büyütülmüş kuvvetlerle temel ve en çok h/2 aralıkla kuşak.

- Çaprazlı paneller Süneklik Düzeyi Sınırlı sistemdir (10.2.1.2).
- Deprem hesabında Eşdeğer Deprem Yükü Yöntemi ve T = 0,2 s kullanılır (10.2.6.1).
- Çekmede çapraz dayanımı kayıpsız kesit üzerinden: GKT'de AgFy/1,67, YDKT'de 0,90 AgFy.
- Net enkesit dayanımı çapraz hesap dayanımının en az 1,20 katı olur (10.23).
- Vidaların çekip çıkarma dayanımı deprem yüklerini karşılamakta kullanılmaz.

TBDY 2018'in Bölüm 10'u "Deprem Etkisi Altında Hafif Çelik Bina Taşıyıcı Sistemlerinin Tasarımı İçin Özel Kurallar" başlığını taşır. Basılı metinde 218 ile 242. sayfalar arasındadır ve üç eki vardır: delikler (Ek 10A), vida ve bulon dayanımı (Ek 10B), panel deneyleri (Ek 10C). Bu yazı metni çaprazlı panel gözüyle sırayla okur.

> Bu bir özettir. Madde metni ve denklemler için TBDY 2018'in kendisine bakın. 1 Ocak 2027'de yürürlüğe girecek hafif çelik yönetmeliği, deprem tasarımında bu bölümle birlikte okunacak.

### Çaprazlı panel hangi sınıfa girer?

10.1.2 yatay yük taşıyıcı sistemleri kaplamalı panel ve çaprazlı panel olarak ikiye ayırır. Sistem hadde çelik eleman içeriyorsa Bölüm 9 kuralları da uygulanır. 10.2.1 ise davranış sınıfını verir:

| Madde | Sistem | Sınıf |
| --- | --- | --- |
| 10.2.1.1 | Deprem etkilerinin tamamı vidalı, bulonlu OSB ya da kontrplak duvar panelleriyle karşılanıyor | Süneklik Düzeyi Yüksek |
| 10.2.1.2 | Deprem etkilerinin tamamı çaprazlı panellerle ya da alçı levhalı kaplamalı panellerle karşılanıyor | Süneklik Düzeyi Sınırlı |

R ve D katsayıları ile izin verilen Bina Yükseklik Sınıfları Tablo 4.1'dedir (10.2.1.3). Yani sınıf seçimi hesap yükünü ve bina yüksekliğini doğrudan etkiler.

### Plan ve kat düzeni için ne isteniyor?

10.2.1.4 taşıyıcı panellerin planda olabildiğince düzenli, ana eksenlere göre simetrik ya da simetriye yakın yerleştirilmesini ve tüm katlarda üst üste gelmesini ister. Bu madde tasarımın başında okunmalıdır, çünkü sonradan düzeltmesi en zor olan şey panel yerleridir.

[Hafif çelik binada yatay yük yolu: çatıdan temele adım adım](https://qsteelcad.com/blog/yatay-yuk-yolu-catidan-temele)

### Malzeme ve vida için alt sınırlar neler?

- En küçük akma gerilmesi 235 MPa (10.2.3.2a).
- Kopma dayanımının akma gerilmesine oranı en az 1,08 (b).
- Kopma birim uzaması en az %10 normal sünek, en az %16 yüksek sünek malzeme (c).
- Normal sünek malzeme yalnız aşık, cephe kuşakları ve taşıyıcı olmayan dikmelerde (d).
- Birleşimlerde matkap uçlu vidalar ya da bulonlar kullanılır; vidalar Tablo 10.1'deki tork ve sertlik değerlerini sağlar (f).

### Deprem hesabı nasıl yapılır?

10.2.6.1'e göre Eşdeğer Deprem Yükü Yöntemi kullanılır ve elastik tasarım spektral ivmesi için T = 0,2 s alınır. Eşdeğer deprem yükü, kaplama malzemelerinin ya da çaprazlı panellerin birim boya ait yatay yük taşıma kapasitelerine ve plandaki konumlarına bağlı olarak dağıtılır. Bir kattaki toplam kesme talebi o kattaki panellerin göreli taşıma kapasitelerine göre paylaşılır.

10.2.5.2 tasarımda GKT ya da YDKT yöntemlerinden yalnız birinin uygulanmasına izin verir; temellerde yalnız YDKT kullanılır. GKT yük birleşimleri G + 0.75Q + 0.75S + 0.75(0.7Ed) ve 0.6G + 0.7Ed + H olarak verilir.

### 10.4.2 çaprazlı panel için ne ister?

| Madde | Ne diyor | Sahadaki karşılığı |
| --- | --- | --- |
| 10.4.2.1(a) | Çaprazın bağlandığı kenar dikmeleri, başlıklar ve birleşim elemanları, D katsayısıyla büyütülmüş kuvvetleri karşılar | Kenar dikmesi ara dikmeyle aynı hesaplanmaz |
| 10.4.2.1(b) | Çekmede dayanım kayıpsız kesitle: GKT AgFy/1,67, YDKT 0,90 AgFy. Basınçta dikme denklemleri kullanılır | Şerit ve profil çapraz ayrı hesaplanır |
| 10.4.2.1(c) | Bağlantı noktasında net enkesit kontrolü: AnetFu ≥ 1,20 Pn,çapraz | Delik dizilimi ve şerit genişliği birlikte seçilir |
| 10.4.2.1(d) | Vidaların çekip çıkarma dayanımı deprem hesabında kullanılmaz | Vidalar kesme çalışacak biçimde düzenlenir |

Denklem 10.23'teki 1,20 katsayısı keyfi değildir. Metin bunu net kesit ve kayıpsız kesit için esas alınan güvenlik katsayılarının (2/1,67) ve dayanım azaltma katsayılarının (0,9/0,75) oranı olarak açıklar.

[Gusset levhası ve şerit uç bağlantısı: kuvvet çerçeveye nasıl geçer?](https://qsteelcad.com/blog/gusset-levhasi-ve-uc-baglantisi)

### 10.4.3 şerit çapraza ne ekler?

| Madde | Ne diyor | Sahadaki karşılığı |
| --- | --- | --- |
| 10.4.3(a) | Panelin her iki tarafında şerit yoksa T·e momenti dikme hesabına girer | Tek yüzlü şeritte dikme daha çok zorlanır |
| 10.4.3(b) | Şerit bağlantıları gergin yapılır | Montajda gerginlik kontrolü gerekir |
| 10.4.3(c) | Temeller D katsayısıyla büyütülmüş iç kuvvetlere göre boyutlandırılır | Temel hesabı panel kuvvetinden ayrı düşünülmez |
| 10.4.3(d) | Yatay yük taşıyan panel dikmelerinde en çok h/2 aralıkla yatay kuşak | Şerit var diye kuşak atlanmaz |

[X şerit çapraz nedir, hafif çelik duvarda nasıl çalışır?](https://qsteelcad.com/blog/x-serit-capraz-nedir)

### Ankrajlar için hangi maddeler geçerli?

10.3'ün (c) bendi kesme kuvveti aktaran ankrajlar ile temel ve kat bağlantı ankrajlarının taban kesme kuvvetini, kat kesme kuvvetini ve devrilme momentini karşılayacak şekilde tasarlanmasını ister. 10.3.1.5 her taşıyıcı panel bölümünde kenar dikmelerde çekme kuvveti aktarma ankrajı, kaplamalı ve çaprazlı panel yan yanaysa ortak kenar dikmesinde en az bir adet ister. 10.3.4.5 ve 10.3.4.6 ankrajları TS EN ISO 898-1'e ve aktarılacak kesme kuvvetine bağlar.

[Hold-down ile kesme ankrajı arasındaki fark nedir?](https://qsteelcad.com/blog/hold-down-kesme-ankraji-farki)

### Döşeme için neler yazıyor?

10.5 döşemelerin kendi düzlemlerindeki kuvvetleri panellere güvenle aktaracak şekilde hesaplanmasını ister. Beş koşul vardır: D katsayısının uygulanması, kuvvet aktarımının hesapla gösterilmesi, gerekirse boyuna aktarma elemanı, %3'ü aşmayan boşluk için ayrı hesap gerekmemesi ve en az 40 mm kiriş oturması.

[Döşeme ve çatı diyaframı: duvar çaprazına yükü kim getirir?](https://qsteelcad.com/blog/doseme-cati-diyaframi)

### Ekler neyi kapsıyor?

- Ek 10A: Profil deliklerinin konum ve ölçü kuralları.
- Ek 10B: Matkap uçlu vidalar ve bulonlar için alternatif dayanım hesapları.
- Ek 10C: Panel deney esasları; en az üç deneyin ortalaması, yükseklik/genişlik oranı 2/1, Eşit Enerji Elastik-Plastik kuralı.

Ek 10C, Tablo 10.5'te yer almayan malzemeler için dayanımın nasıl belirleneceğini gösterir. Bu yüzden bir paneli "benzer" diye tablodaki değerle eşlemek yerine, metnin istediği koşullar sağlanmıyorsa deney yoluna gidilir.

### QSteelCAD bu maddelerle nasıl ilişkilenir?

QSteelCAD bu maddelerin hesabını yapmaz. Panel, çapraz ve kuşağı üretilebilir geometriyle kurar ve üretim dosyasını hazırlar. Kesitin, çapraz tipinin ve yerleşimin yönetmeliğe uygunluğu proje mühendisinin değerlendirmesidir.

**TBDY 2018 hafif çelik kaçıncı bölümdür?** Bölüm 10: Deprem Etkisi Altında Hafif Çelik Bina Taşıyıcı Sistemlerinin Tasarımı İçin Özel Kurallar.

**Çaprazlı panel sistemi hangi süneklik düzeyindedir?** 10.2.1.2'ye göre deprem etkilerinin tamamı çaprazlı panellerle karşılanan binalar Süneklik Düzeyi Sınırlı sistem olarak alınır.

**T·e momenti nedir?** Şerit panelin tek yüzündeyse şerit kuvveti T dikme ekseninden e kadar uzakta etkir. Bu çarpım dikmede ilave moment oluşturur ve 10.4.3(a) gereği dikme hesabına girer.

**Yatay kuşak aralığı ne kadar olmalı?** 10.4.3(d) yatay yük taşıyan panel dikmelerinde en çok h/2 aralık ister; h panel yüksekliğidir.

### Hafif çelik döşeme kuralları 2027: sehim tablosu, 8 Hz ve gövde rijitleştirici

https://qsteelcad.com/blog/hafif-celik-doseme-kurallari-2027 · 2026-11-06

2027 hafif çelik yönetmeliği Bölüm 7, döşemeyi taşıma gücü, sehim, titreşim ve diyafram davranışıyla birlikte ele alır. Genel kullanımda en büyük sehim L/200'dür. Döşeme doğal frekansı en az 8 Hz, kiriş açıklık/derinlik oranı en çok 18 olur. Bu koşullar sağlanamazsa kiriş aralıkları sıklaştırılır ve köprü elemanları kullanılır.

- Genel kullanımda en büyük sehim L/200, yalnız hareketli yükte L/250.
- Döşeme doğal titreşim frekansı en az 8 Hz olur.
- Kiriş açıklık/derinlik oranı en çok 18'dir.
- h/t > 180 ya da kesme gerilmesi %80'i aşarsa gövde ara rijitleştiricisi gerekir.
- Boşluk %3'ü aşarsa döşeme kabuk eleman olarak modellenir.

Hafif çelik döşemede çoğu zaman kapasite değil konfor sınırlayıcıdır. Kiriş yükü taşır, ama yürürken sallanır ya da bitişi çatlatır. Yönetmeliğin Bölüm 7'si bu yüzden taşıma kapasitesi, sehim, titreşim ve bağlantıyı aynı başlıkta toplar. Malzeme için Bölüm 2'deki alt sınırlar burada da geçerlidir.

### Sehim sınırları neler?

Kısa ve uzun vadeli sehimler kullanım amacına uygun olarak Tablo 7.1'e göre kontrol edilir. Sehim kontrollerinde Çelik Yapıların Tasarım, Hesap ve Yapım Esaslarına Dair Yönetmelik'in (ÇYTHYE 2018) Bölüm 15.1'indeki yük birleşimleri esas alınır.

| Eleman ya da kullanım durumu | En büyük sehim |
| --- | --- |
| Genel kullanım (döşeme, kiriş) | L/200 |
| Sadece hareketli yük altında | L/250 |
| Dolgu duvarlarını ya da kırılgan kaplamayı taşıyan | L/300 |
| Süneklik göstermeyen elemanlara oturan döşeme | L/360 |
| Tek katlı yapılarda dikme başı yatay ötelenme | H/300 |
| Çok katlı yapılarda her kat yüksekliği için | Kat yüksekliği / 300 |
| Çatı kirişleri (yalıtımsız, kırılgan olmayan) | L/250 |
| Çatı kirişleri (kırılgan kaplama taşıyan) | L/300 |

### Titreşim için ne isteniyor?

Bina kullanım amacına bağlı olarak titreşimlerin kullanıcı konforunu olumsuz etkilememesi esastır. Yönetmelik bu kapsamda üç şey ister: döşeme sistemi sonlu eleman modeliyle analiz edilir, döşeme doğal titreşim frekansı en az 8 Hz olur ve kirişlerin açıklık/derinlik oranı 18'den büyük olmaz.

Bu koşullar sağlanamıyorsa titreşimin sınırlandırılması için kiriş aralıkları 40 cm'den az olacak şekilde düzenlenir ve kirişler arasında en az iki adet köprü elemanı kullanılır. Trapez sac kaplamalı döşemelerde sac en fazla 15 cm aralıklarla kirişlere vidalanır. Titreşimi azaltmak için kaplama altına akustik yalıtım keçesi, kauçuk levha ya da viskoelastik tabaka da yerleştirilebilir.

### Gövde ara rijitleştiricisi ne zaman gerekir?

Döşeme kirişlerinin uç bölgelerinde yerel gövde buruşması oluşabilir. Yönetmelik buna karşı gövde ara rijitleştirici levhaları koşullara bağlar:

- Gövde yüksekliği/kalınlığı oranı h/t > 180 olan elemanlarda bulunur.
- Oluşan kesme gerilmesi tasarım kesme dayanımının %80'ini aşıyorsa zorunludur.
- Et kalınlığı en az gövde elemanının kalınlığı kadardır.
- Gövdeye cıvata bağlantısıyla monte edilir.
- Rijitleştiriciler arası mesafe s ≤ 4h ya da s ≤ 500 mm değerlerinden küçüğüdür.
- En küçük genişliği 2 cm'dir.

### Platform ve balon iskelet farkı önemli mi?

Döşeme sisteminin duvarlarla birleşiminde platform ve balon iskelet sistemi kullanılabilir. Balon iskelet kullanılıyorsa döşeme kirişinden dikmeye yük aktarımında eksantirisiteden kaynaklı eğilme etkisi dikme hesaplarında dikkate alınır. Yani seçim yalnız montaj kolaylığı değil, dikmenin hesabını da değiştirir.

### Diyafram koşulları neler?

Yapının genel stabilitesi için yatay yükler döşemeler üzerinden rijit diyafram etkisiyle aktarılır. Bölüm 7 TBDY'deki D katsayısını, bağlantı hesabını ve aktarma elemanlarını yineler. %3 boşluk sınırı aşıldığında döşeme kabuk eleman olarak modellenir ve yük aktarım mekanizması gösterilir. Kiriş oturması en az 40 mm'dir.

[Döşeme ve çatı diyaframı: duvar çaprazına yükü kim getirir?](https://qsteelcad.com/blog/doseme-cati-diyaframi)

### Bağlantılar ve çatı için ek kurallar

Bölüm 7.6 döşeme elemanlarının birbiriyle ve ana taşıyıcılarla bağlantılarının kesme ve moment aktarımını sağlayacak şekilde Bölüm 8'e göre tasarlanmasını ister. Kaplama elemanları ile çelik profiller arasındaki bağlantı detayları kesme kuvveti aktarımı açısından ayrıntılandırılır. Blokaj ve çapraz bağlama elemanları döşeme sistemine rijitlik kazandırır. En üst kaplamada çatı altı stabilitesinin sağlanması için gerekli rijitliğin çapraz elemanlar ya da ilave kirişlerle sağlanması zorunludur.

> Rakımı 400 metreden yüksek yerlerde çatı yükü hesabında TS 498'deki kar yüklerine ilaveten buz yükleri de dikkate alınır (Bölüm 7.6).

### QSteelCAD'de döşeme için neye bakılmalı?

Program sehim ya da titreşim hesabı yapmaz. Kiriş açıklığı, aralığı ve kesit modelden okunabilir; hesabı proje mühendisi yapar. Otomatik Çatı'da kurulan tavan panellerinde aralıkları kendi ayarınızdan kontrol edin.

**Hafif çelik döşemede sehim sınırı nedir?** Genel kullanımda L/200, yalnız hareketli yükte L/250. Kırılgan kaplama taşıyorsa L/300, süneklik göstermeyen elemanlara oturuyorsa L/360'tır.

**Hafif çelik döşeme titreşim frekansı en az kaç olmalı?** Yönetmelik döşeme doğal titreşim frekansının en az 8 Hz olmasını ister.

**Döşeme kirişi oturması en az kaç mm?** 40 mm. Bu değer TBDY 2018 10.5(e) ve 2027 yönetmeliğinde aynıdır.

**Kiriş aralığı en fazla ne kadar olur?** Yönetmelik genel bir aralık vermez; titreşim koşulları sağlanamıyorsa kiriş aralıklarının 40 cm'den az olmasını ve en az iki köprü elemanı kullanılmasını ister.

### Gusset levhası ve şerit uç bağlantısı: kuvvet çerçeveye nasıl geçer?

https://qsteelcad.com/blog/gusset-levhasi-ve-uc-baglantisi · 2026-11-06

Gusset, çapraz elemanın kuvvetini dikme ve başlıklara dağıtan bağlantı levhasıdır. Şerit kuvveti levhaya vida grubuyla geçer, levhadan kenar dikmesine ve başlığa dağılır. Bağlantı zayıf kalırsa şerit akmadan birleşim kopar. Bu yüzden yönetmelik net kesit kontrolü ister ve birleşim elemanlarını büyütülmüş kuvvetlere göre boyutlandırır.

- Uç bağlantısı tek parça değil, sırayla geçilen arayüzlerdir: şerit, levha, dikme, başlık.
- Birleşim, çaprazın kendisinden önce kopmamalıdır.
- TBDY 2018 net enkesit dayanımının çapraz hesap dayanımının en az 1,20 katı olmasını ister.
- 2027 yönetmeliği vida merkezleri arasında 3 çap, kenara 1,5 çap en az mesafe ister (8.2.1).
- Levhanın dış hattını benzetmek bağlantıyı eşdeğer yapmaz.

Gusset, çaprazın panel köşesine bağlandığı yerde kullanılan çelik levhadır. Her sistem aynı levhayı kullanmaz: bazı detaylarda şerit doğrudan dikmeye vidalanır, bazılarında ek levha ya da özel köşe parçası vardır. Ama her durumda aynı soru sorulur: çaprazdaki kuvvet, çerçeveye hangi yoldan geçiyor?

### Kuvvet köşede hangi arayüzlerden geçer?

Köşe detayını bir bütün olarak değil, sırayla geçilen arayüzler olarak okumak gerekir. Her arayüzün kendi vidası, kendi kalınlığı ve kendi hasar biçimi vardır.

![Panel köşesi büyütmesi: şerit vida grubuyla levhaya, levha kenar dikmesine ve başlığa bağlı; dikmeden ankraja kuvvet okları](https://qsteelcad.com/assets/img/blog/gusset-tr.webp)

| Arayüz | Ne geçer | Neye bakılır |
| --- | --- | --- |
| Şerit ve levha | Çaprazın tüm kuvveti | Vida kesmesi, sacda ezilme, net kesit |
| Levha ve kenar dikmesi | Düşey bileşen | Dikmenin et kalınlığı, vida dizilimi |
| Levha ve başlık | Yatay bileşen | Başlık kanadında yırtılma, kenar mesafesi |
| Dikme ve ankraj | Çekme ya da basınç | Hold-down bağlantısı, dikme paketi |
| Başlık ve temel | Yatay kuvvet | Kesme ankrajı adedi ve yeri |

### Birleşim neden çaprazdan güçlü olmalıdır?

Şeritli sistemin deprem davranışı, şeridin boyu boyunca akmasına dayanır. Şerit uzarken enerji tüketir ve sistem yük taşımayı sürdürür. Birleşim önce koparsa bu davranış hiç oluşmaz: kuvvet aniden kesilir ve panel yük taşıyamaz hale gelir.

TBDY 2018 bu sırayı iki kuralla korur. 10.4.2.1(a), çaprazın bağlandığı kenar dikmeleri, başlıklar ve birleşim elemanlarını D dayanım fazlalığı katsayısıyla büyütülmüş kuvvetlere göre boyutlandırır. 10.4.2.1(c) ise çaprazın bağlandığı noktada net enkesit kontrolü ister:

TBDY 2018, Denklem 10.22 ve 10.23:
```
Pnet,çapraz = Anet · Fu
Pnet,çapraz ≥ 1.20 · Pn,çapraz
```

Vida delikleri şeridin enkesitini azaltır. Bu kural, delik hizasındaki kesitin şeridin kayıpsız kesiti aktıktan sonra da ayakta kalmasını hedefler. Şerit genişliği ve vida dizilimi bu yüzden birlikte düşünülür: şerit genişliği boyunca yan yana dizilen vidalar net kesiti en çok azaltan düzendir.

### Uç bağlantısı hangi biçimlerde hasar görür?

- Net kesit kopması: Şerit vida deliklerinin hizasından kopar.
- Vida kesmesi: Vidanın kendisi kırılır.
- Yan yatma: Vida ince sacda yatar ve delik büyür.
- Ezilme: Vidanın bastığı sac ezilir.
- Blok kesme: Vida grubu sacdan bir parça koparır.
- Komşu eleman hasarı: Başlık kanadı yırtılır ya da kenar dikmesi yerel olarak ezilir.

2027 yönetmeliği Bölüm 8.4 bu sınır durumlarının bir kısmını kesme kırılması, çekme kırılması ve blok kesme yırtılması başlıklarıyla toplar. Bölüm 8.2.2 ise vida için yan yatma ve ezilme durumlarını verir. Kontrol tek bir sayıya inmez; arayüzdeki en küçük dayanım bağlantıyı belirler.

### Vida grubu nasıl okunur?

Vida adedi tek başına bilgi vermez. Vidanın tipi, çapı, yerleşimi, kenar mesafesi ve bağlandığı sacların kalınlığı birlikte okunur. 2027 yönetmeliği Bölüm 8.2.1 iki alt sınır koyar: vida merkezleri arasındaki mesafe vida çapının 3 katından, eleman kenarına olan mesafe 1,5 katından az olmaz.

Vidanın başı ince sacda mı, kalın sacda mı durduğu da hesabı değiştirir: yönetmelikteki denklemler vida başı ile temas eden ve etmeyen sacı ayrı tanımlar. Aynı vida grubu, levha ters çevrildiğinde aynı dayanımı vermeyebilir.

### Üst köşe ile alt köşe aynı detay mıdır?

Değildir. Alt köşede kuvvet temele iner; hold-down ve kesme ankrajı burada devreye girer. Üst köşede ise kuvvet diyaframdan gelir ve başlığa, üst kat bağlantısına ya da döşemeye geçer. İki köşe için tek bir detay kopyalamak, kuvvetin yönünü göz ardı etmektir.

### Başka bir projenin detayı kopyalanabilir mi?

Levhanın dış hattını benzetmek bağlantıyı eşdeğer yapmaz. Kalınlık, çelik sınıfı, vida tipi ve bağlandığı elemanlar değişince dayanım da değişir. Deney raporlarındaki ölçüler belirli numunelere aittir ve başka bir panelin hazır reçetesi değildir. Üreticiye özgü sistem parçaları da kendi kapsamı dışında kullanılmaz.

### Üretim dosyasında ne değişir?

Fabrikada delinen her vida deliği, onaylı birleşimden gelmelidir. Bir delik konumu milimetre kaydığında kenar mesafesi değişir ve kural sağlanmaz hale gelebilir. QSteelCAD'de her profilin delik konumları milimetre olarak .bde dosyasına yazılır ve dosya makineye gitmeden hata kontrolünden geçer. Bağlantı detayının yeterliliği ise proje mühendisinindir.

> Levha, vida ve yerleşim yapının taşıma gücünü etkiler. Bu yazıdaki kurallar genel çerçevedir; bağlantının kendisi proje hesabıyla belirlenir.

**Her çaprazda gusset gerekir mi?** Hayır. Bazı sistemlerde şerit doğrudan dikmeye ve başlığa bağlanır. Gerekip gerekmediği, kuvvetin büyüklüğü ve bağlantının hesabıyla belirlenir.

**Gusset kalınlığı nasıl seçilir?** Aktarılacak kuvvet, vida düzeni ve levhanın yerel dayanımıyla hesaplanır. Fotoğraftan ya da başka projeden kalınlık alınmaz.

**Vida sayısını artırmak her zaman iyi midir?** Hayır. Vida eklemek net kesiti azaltabilir, kenar mesafesini ve vida aralığını bozabilir. Vida grubu kuvvet yönüyle birlikte tasarlanır.

### Döşeme ve çatı diyaframı: duvar çaprazına yükü kim getirir?

https://qsteelcad.com/blog/doseme-cati-diyaframi · 2026-11-06

Diyafram, döşeme ya da çatının kendi düzlemindeki yatay kuvveti toplayıp yatay yük taşıyan duvarlara aktaran levha davranışıdır. Kaplama, kirişler, başlıklar, aktarma elemanları ve vidalar birlikte çalışır. Güçlü bir duvar çaprazı, yükü ona getirecek diyafram ve bağlantılar yoksa binanın stabilitesini tek başına sağlamaz.

- Diyafram yatay kuvveti kendi düzleminde taşır ve duvarlara dağıtır.
- Döşemeler deprem etkisinde D dayanım fazlalığı katsayısıyla boyutlandırılır (10.5a).
- Kuvvetin bağlantılarla aktarıldığı hesapla gösterilir (10.5b).
- Döşeme alanının %3'ünü aşmayan boşluk için ayrı hesap gerekmez; aşılırsa 2027 yönetmeliği kabuk modeli ister.
- Döşeme kirişi oturması en az 40 mm'dir (10.5e).

Diyafram, yatay bir yüzeyin derin ve yassı bir kiriş gibi davranmasıdır. Rüzgâr cepheye bastığında ya da deprem kütleyi sürüklediğinde döşeme bu kuvveti kendi düzleminde alır ve iki uçtaki yatay yük taşıyan panellere iletir. Kaplama kirişin gövdesi, kenardaki başlıklar ise kirişin başlıkları gibi çalışır.

![Plandan görünüş: yatay yük okları döşemeye giriyor, kaplama, başlıklar ve iki yanda yatay yük taşıyan paneller](https://qsteelcad.com/assets/img/blog/diyafram-tr.webp)

### Diyafram neden duvar çaprazı kadar önemlidir?

Duvar çaprazı yalnız kendisine ulaşan kuvveti taşır. Kuvvet duvara gelmiyorsa çapraz boşta kalır ve cephe panelleri kendi düzlemlerinin dışına eğilir. TBDY 2018 10.5 bu yüzden döşemeleri ayrı bir başlıkta ele alır: döşemeler depremden dolayı kendi düzlemlerinde oluşan kuvvetleri yatay yük taşıyan panellere güvenle aktaracak şekilde hesaplanır.

### Hafif çelikte döşeme neyden yapılır?

Yönetmelik döşeme sisteminin kirişler ve şekillendirilmiş çelik sac (trapez), ahşap ya da çimento esaslı elemanlarla oluşturulabileceğini yazar. Önemli olan malzemenin adı değil, kuvveti aktaracak kadar rijit olması ve bağlantılarının tanımlanmasıdır. Yönetmelik bunun için gerekli önlemlerin alınmasını ister.

### Yönetmelik diyafram için neyi şart koşar?

| Madde | Koşul | Pratikte |
| --- | --- | --- |
| 10.5(a) | Döşemelerin deprem etkisinde boyutlandırılmasında Tablo 4.1'deki D katsayısı uygulanır | Diyafram kuvvetleri büyütülerek hesaplanır |
| 10.5(b) | Kuvvetlerin vida ve bulon gibi bağlantılarla panellere, kirişlere ve başlıklara aktarıldığı hesapla gösterilir | Bağlantı adedi ve aralığı hesap çıktısıdır |
| 10.5(c) | Başlık kuvvetlerinin taşınabilmesi için gerekirse boyuna aktarma elemanları kullanılır | Kenar ve kolektör hattı sürekli düşünülür |
| 10.5(d) | Boşluk alanı döşeme alanının %3'ünü aşmıyorsa ayrıca hesap gerekmez | Merdiven ve şaft boşluğu baştan hesaba girer |
| 10.5(e) | Döşeme kirişi mesnetlenmesinde en küçük oturma 40 mm'dir | Panel üstü detayında kontrol edilir |

2027 yönetmeliği Bölüm 7 aynı beş koşulu korur ve bir cümle ekler: %3 sınırı aşıldığında döşeme elemanı kabuk eleman olarak modellenir ve yük aktarım mekanizması gösterilir. Yani büyük merdiven boşluğu olan bir döşemede diyafram kabulü artık varsayılamaz.

### Başlık kuvveti ve aktarma elemanı nedir?

Kirişe benzetmeye devam edelim. Yatay yük altında döşemenin bir kenarı çekmeye, karşı kenarı basınca çalışır. Bu kuvvetlerin taşınması için kenar hattının sürekli olması gerekir. Hat boydan boya bir elemanla çözülmüyorsa, ek yerleri bu kuvveti aktaracak şekilde bağlanır.

Boyuna aktarma elemanı ise kuvveti kısa bir çaprazlı panele toplayan hattır. Duvarın yalnız bir bölümü yatay yük taşıyorsa, geri kalan uzunluktaki kuvvet bu hat üzerinden o bölüme getirilir. Çizimde panel yerleri değiştiğinde bu hat da değişir.

### Boşluklar diyaframı nasıl etkiler?

Merdiven, şaft ya da galeri boşluğu kirişin gövdesinde açılmış bir delik gibidir. Boşluk kenarlarında kuvvet yön değiştirir ve kaplama süreksizleşir. Küçük boşluklar için yönetmelik ayrı hesap istemez. Sınır aşıldığında kuvvetin boşluğun çevresinden nasıl dolaştığı gösterilir.

### Çatı düzlemi nasıl çalışır?

Çatı da aynı mantıkla çalışır: üst kat duvarlarının başına gelen kuvveti toplayıp duvarlara verir. Eğimli düzlem, makas alt başlığı, tavan kaplaması ve bloklama birlikte düşünülür. Makas gövdesindeki diyagonaller çatının yatay yük sistemi değildir; onlar makasın düşey yükü taşıma düzenidir. Çatının yatay kuvveti duvar başlığına nasıl vereceği ayrı bir detaydır.

[Çapraz, kuşak, diyafram, payanda: birbirine benzeyen dört görev](https://qsteelcad.com/blog/capraz-kusak-diyafram-payanda-farki)

### Diyafram için bir kontrol listesi

- Kaplama ya da sac tipi ve kalınlığı tanımlı mı?
- Kaplama vidalarının aralığı projede belli mi?
- Döşemeden panel başlığına giden bağlantı yazılı mı?
- Kenar hattı sürekli mi, ek yerleri çözülmüş mü?
- Boşluk oranı %3 sınırına göre kontrol edildi mi?
- Kiriş oturması en az 40 mm mi?
- Çaprazlı paneller diyaframın kuvvet verebileceği yerlerde mi?

### QSteelCAD'de döşeme ve çatı nasıl modellenir?

Otomatik Çatı makasları, tavan ve çatı panellerini kurar. Modelde panel, makas ve duvar aynı üç boyutlu yapıda durduğu için kirişin oturduğu panel ve kat hizası kolayca görülür. Diyafram hesabı program içinde yapılmaz; kaplama, vida ve aktarma elemanlarının yeterliliği proje mühendisine aittir.

**OSB kaplı döşeme diyafram sayılır mı?** Kaplama ve bağlantıları kuvveti aktaracak şekilde tasarlanmışsa sayılabilir. Malzemenin adı tek başına yeterli değildir; yönetmelik aktarımın hesapla gösterilmesini ister.

**Trapez sac döşemede diyafram etkisi var mı?** Sacın diyafram olarak çalışması, kesiti, bağlantı aralığı ve kenar detaylarına bağlıdır. Yönetmelik trapez saçı döşeme sistemi malzemeleri arasında sayar; davranış projede doğrulanır.

**Döşeme boşluğu %3'ü aşarsa ne olur?** TBDY 2018 ayrı hesap gerekmeyen sınırı %3 olarak verir. 2027 yönetmeliği bu sınırın aşılması durumunda döşemenin kabuk eleman olarak modellenmesini ve yük aktarım mekanizmasının gösterilmesini ister.

### Hafif çelikte yangın tasarımı: yönetmeliğin Bölüm 11'i ne istiyor?

https://qsteelcad.com/blog/hafif-celik-yangin-tasarimi · 2026-11-06

2027 hafif çelik yönetmeliği Bölüm 11, elemanların yangın dayanımının iki yoldan biriyle gösterilmesini ister: uygun yangın testleriyle ya da test yapılmayan durumda hesapla. Hesapta çeliğin akma dayanımı ve elastisite modülü Tablo 11.1'deki katsayılarla azaltılır. Örneğin 500 °C'de akma dayanımı katsayısı 0,45'tir.

- Yangın performansı test ya da hesap yoluyla gösterilir.
- Test standartları: EN 1365-1 (taşıyıcı duvar), TS EN 1365-2 (döşeme ve çatı), TS EN 1364-1 (bölme).
- Akma dayanımı katsayısı 400 °C'de 0,68, 500 °C'de 0,45, 600 °C'de 0,28'dir.
- Birleşimler için ayrı bir azaltma tablosu vardır: 500 °C'de 0,55, 600 °C'de 0,22.
- Azaltılmış özelliklerle analiz yalnız ölü ve hareketli yükler altında yapılır.

İnce cidarlı profil yangında çabuk ısınır. Bu yüzden hafif çelikte yangın dayanımı çoğunlukla çeliğin kendisinden değil, onu saran levha ve yalıtımdan gelir. Yeni yönetmeliğin Bölüm 11'i taşıyıcı duvar ve döşeme elemanlarının yangın dayanım tasarımını açıklar ve Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik esaslarına uyulmasını ister.

### Yangın dayanımı nasıl gösterilir?

Yönetmelik iki yöntemden birinin uygulanmasını ister:

| Yöntem | Nasıl yapılır | Çıktısı |
| --- | --- | --- |
| Yangın testi | Elemanlar yükleme altında standart deneye alınır; sıcaklık artışı ve kapasite değişimi kaydedilir | Deney raporu ve sınır değerlerin sağlandığına dair belge |
| Isı iletim analizi | Yangın senaryoları kurulur, sıcaklık dağılımı ve taşıma kapasitesi sayısal olarak hesaplanır | Performans değerlendirmesi |
| Malzeme katsayısıyla hesap | Ortam sıcaklığı eğrisinden eleman sıcaklığı bulunur, malzeme özellikleri tabloyla azaltılır | Yük/kapasite kontrolü |

Test için EN 1365-1 (taşıyıcı duvarlar), TS EN 1365-2 (döşemeler ve çatılar) ve TS EN 1364-1 (taşıyıcı olmayan bölme duvarlar) anılır. Testin yapılmadığı durumlarda hesap yolu açıktır. Ortam gaz sıcaklığı için metin aşağıdaki eğriyi verir:

Denklem 11.1.1:
```
T ortam(gaz) = 20 + 345 · log10(8t + 1)  [°C]
```

### Çelik sıcaklıkla ne kadar dayanım kaybeder?

| Sıcaklık (°C) | Akma dayanımı katsayısı | Elastisite modülü katsayısı |
| --- | --- | --- |
| 100 | 1,00 | 1,00 |
| 200 | 0,98 | 0,95 |
| 300 | 0,88 | 0,83 |
| 400 | 0,68 | 0,66 |
| 500 | 0,45 | 0,48 |
| 600 | 0,28 | 0,33 |
| 700 | 0,16 | 0,21 |
| 800 | 0,09 | 0,13 |
| 900 | 0,05 | 0,08 |
| 1000 | 0,03 | 0,04 |

Tablo 11.1'e göre aradaki değerler için doğrusal enterpolasyon kullanılabilir. Tablodan görülen şey basittir: 400 ile 600 °C arasında çelik dayanımının büyük kısmını kaybeder. Yönetmelik yüksek sıcaklıktaki özelliklerin kimyasal bileşime, soğuk şekillendirme seviyesine ve üretim sürecine bağlı olduğunu da yazar.

### Birleşimler için ne deniyor?

Bölüm 11.4 bağlantı noktaları için ayrı bir kural koyar: bağlandığı elemanın yangın dayanım değerini sağlaması için gereken koruma malzemesinin en büyük kalınlığı bağlantıda da korunur. Bu kalınlık bütün birleşimler boyunca muhafaza edilir. Birleşim elemanlarının çekme ve kesme kontrolünde mukavemet katsayısının sıcaklıkla değişimi Tablo 11.2'dedir:

| Sıcaklık (°C) | Mukavemet koruma katsayısı |
| --- | --- |
| 20 | 1 |
| 100 | 0,97 |
| 150 | 0,95 |
| 200 | 0,94 |
| 300 | 0,90 |
| 400 | 0,78 |
| 500 | 0,55 |
| 600 | 0,22 |
| 700 | 0,10 |
| 800 | 0,07 |
| 900 | 0,03 |
| 1000 | 0 |

Sayılar arasındaki fark dikkate değer: 600 °C'de birleşim katsayısı 0,22 ile profilin akma katsayısı olan 0,28'in altına iner. Yangın tasarımında bağlantı, elemandan önce sınır olabilir. Yönetmelik yangından sonra bağlantının yeterli dayanımı sağlayıp sağlamadığının da kontrol edilmesini ister.

### Hesapta hangi yükler kullanılır?

Metne göre indirgenmiş malzeme özellikleri kullanılarak yalnızca ölü ve hareketli yükler altında analiz yapılır ve yeterli yük/kapasite oranının sağlandığı kontrol edilir. Eleman sıcaklığı hesabında konveksiyon ve ışınım dahil edilir; kaplama varsa ısı direnci hesaba eklenir.

### Tasarımcı ve üretici için ne değişiyor?

- Duvar ve döşeme tipleriniz için hangi yolun kullanılacağını baştan seçin: test mi, hesap mı?
- Test raporlu sistem kullanıyorsanız kapsamın projenizle uyuştuğunu kontrol edin.
- Levha tipi ve kat sayısı, yangın dayanımının parçasıdır; sahada değiştirilmemelidir.
- Bağlantı noktalarında koruma kalınlığının devam ettiğini detayda gösterin.
- Tesisat geçişlerinden sonra yangın kesiciyi yeniden sağlayın.
- Yangın tasarımını Tablo 10.1'deki 7.1 maddesine ve hesap raporuna bağlayın.

### QSteelCAD yangın hesabı yapar mı?

Hayır. Program yangın dayanımı hesaplamaz. Kaplama ve iç kaplama bilgileri sunum ve metraj içindir; yangın kararının yerine geçmez. Yangın tasarımı proje müellifi ve mühendisinin sorumluluğundadır.

**Hafif çelik yangına dayanıklı mı?** Dayanım, profilin kendisinden çok onu koruyan katmanlara bağlıdır. Yönetmelik performansın test ya da hesapla gösterilmesini ister.

**Çelik kaç derecede dayanım kaybeder?** Tablo 11.1'e göre akma dayanımı katsayısı 300 °C'de 0,88, 400 °C'de 0,68, 500 °C'de 0,45, 600 °C'de 0,28'e iner.

**Hangi yangın testi standartları geçiyor?** EN 1365-1, TS EN 1365-2 ve TS EN 1364-1. Bölüm 11 taşıyıcı duvar, döşeme ve çatı, bölme duvar için bu standartları anar.

### Kapı, pencere ve tesisat çaprazlı paneli nasıl etkiler?

https://qsteelcad.com/blog/kapi-pencere-tesisat-ve-caprazli-panel · 2026-11-06

Kapı ve pencere, çaprazlı panelin kullanılabilir boyunu, kenar dikmelerinin yerini ve ankraj düzenini değiştirir. Yönetmelik yalnız tam kat yüksekliğindeki panel bölümlerini kesme taşıyıcı sayar. Bu yüzden boşluğa çarpmayan bir çapraz yeterli değildir; kalan bölümün oranı, uç elemanları ve tesisat delikleri yeniden değerlendirilir.

- Kesme taşıyıcı sayılan bölüm, tam kat yüksekliğindeki panel bölümüdür.
- Genişliği 30 cm'den az ya da h/l oranı 4'ten büyük bölümler taşıyıcı katkıya alınmaz.
- h/l 2 ile 4 arasındaysa birim boy kayma dayanımı 2l/h ile azaltılır.
- Her taşıyıcı bölümün kenar dikmesinde çekme ankrajı gerekir.
- 2027 yönetmeliği delik çapı için d/h < 0,40 sınırı koyar; TBDY 2018'de oran 0,70'tir.

Mimari plan değiştikçe en sık yer değiştiren şey kapı ve penceredir. Bir pencere yarım metre kaydırıldığında çizimde küçük bir düzeltme gibi durur, ama çaprazlı panelin taşıyıcı boyu değişmiş olabilir. Bu yazı bir açıklığın panelde neleri değiştirdiğini ve tesisat deliklerinin hangi kurallara bağlı olduğunu anlatır.

### Hangi panel bölümü taşıyıcı sayılır?

TBDY 2018 10.3.1.5 ve 2027 yönetmeliği Bölüm 6 aynı şeyi söyler: yalnızca tam kat yüksekliğindeki taşıyıcı panel bölümlerinin kesme kuvveti karşılama kapasitesine sahip olduğu kabul edilir. Pencere altındaki ya da kapı üstündeki parçalar bu hesaba girmez.

![Kapı ve pencereli duvar görünüşü: tam yükseklikteki bölümler vurgulu, her bölümün kenarında ankraj; açıklık üstü ve altı taşıyıcı sayılmıyor](https://qsteelcad.com/assets/img/blog/aciklik-tr.webp)

Bu kural çaprazın nereye gelebileceğini baştan belirler. Bir duvarın toplam uzunluğu değil, açıklıklardan kalan tam yükseklikteki bölümler önemlidir. Her bölüm için kenar dikmelerinde çekme kuvveti aktarma ankrajı kullanılır; yani bir açıklık eklemek ankraj sayısını da artırabilir.

### Panel ne kadar dar olabilir?

Yönetmeliklerin kayma dayanımı kuralı iki sınır koyar. Toplam taşıma kapasitesinde genişliği en az 30 cm olan ve yükseklik/genişlik oranı h/l ≤ 4 koşulunu sağlayan panellerin katkısı alınır. Oran 2 ile 4 arasındaysa birim boya ait kayma dayanımı 2l/h oranıyla çarpılarak azaltılır.

| Panel oranı (h/l) | Etkisi | Madde |
| --- | --- | --- |
| h/l ≤ 2 | Birim boy dayanımı tablodaki gibi | TBDY 2018, 10.3.2.2 |
| 2 ≤ h/l ≤ 4 | Birim boy dayanımı 2l/h ile çarpılır | TBDY 2018, 10.3.2.2; 2027 yönetmeliği, Bölüm 6 |
| h/l > 4 ya da l < 30 cm | Taşıyıcı katkıya alınmaz | TBDY 2018, 10.3.2.2; 2027 yönetmeliği, Bölüm 6 |

Bu azaltma birim boy kayma dayanımına bağlıdır ve metinde kaplamalı panel tablosuyla birlikte verilir. Çaprazlı panelde oranın etkisi ise köşegen açısında ve kenar kuvvetlerinde görülür. Dar çaprazlı panel, geniş bir panelin küçültülmüş kopyası gibi davranmaz. Köşegen dikleştikçe kenar dikmesine ve ankraja gelen düşey kuvvet büyür. Üstelik dar ve yüksek panelde bağlantıların rijitliği kenar dikmesinde eğilme oluşturabilir. Bir panel geometrik olarak çizilebiliyor diye aynı kapasiteyi koruduğu varsayılmamalıdır.

### Açıklık değişince neler yeniden kontrol edilir?

- Kalan tam yükseklikteki bölümün genişliği ve oranı.
- Çaprazın yeni göze sığması ve açısı.
- Kenar dikmesinin yeri ve kesiti.
- Çekme ankrajının yeri ve betondaki karşılığı.
- Lento ve açıklık yanı dikmeleri.
- Üst kat paneliyle hiza.
- Duvarın toplam yatay yük payı.

> Bir pencereyi taşımak bu yüzden yalnız mimari değişiklik değildir. Ön yüzden arka yüze alınan bir şerit de dış merkezliği değiştirir. Bu tür değişikliklerden sonra ilgili panel, proje mühendisi tarafından yeniden değerlendirilmelidir.

### Tesisat için profil delinebilir mi?

Delinebilir, ama kurallıdır. Profil gövdesine açılan delik gövdenin düşey eksenini ortalamalıdır ve enkesit hesabında kayıp dikkate alınır. İki metnin sınırları aynı değildir:

| Koşul | TBDY 2018, Ek 10A | 2027 yönetmeliği, Bölüm 10.1 |
| --- | --- | --- |
| Dairesel delik çapı / gövde | < 0,70 | < 0,40 |
| Delikler arası uzaklık, merkezden merkeze | En çok 600 mm | En az 600 mm |
| Delikler arası net uzaklık | En az 450 mm | En az 450 mm |
| En büyük dairesel delik çapı | 150 mm | 150 mm |
| Profil ucuna net uzaklık | En az 300 mm | En az 300 mm |
| Dairesel olmayan delik | En çok 65 × 115 mm | En çok 65 × 115 mm |
| Köşe iç büküm yarıçapı | r > 2t | r > 2t |
| Gövde narinliği | h/t < 200 | h/t < 200 |

Değerler ilgili metinlerden okunmuştur. Özellikle delik aralığı satırındaki fark dikkat çeker: eski metin "en çok", yeni metin "en az" der. Yeni projede makine ayarınızı yeni metne göre gözden geçirin. Sahada açılan deliğin çevresi de çinko esaslı boya ya da galvaniz tamir boyasıyla en az iki kat kaplanır.

### Tesisat çaprazla çakışırsa ne yapılır?

Çapraz kesilmez, delinmez, kaydırılmaz. Boru ya da kanal çaprazla çakışıyorsa önce tesisat güzergâhı değiştirilir. Bu mümkün değilse konu proje mühendisine ve panel üreticisine götürülür. Sahada "bir şerit kesildi, yanına başka bir parça vidalandı" düzeltmesi kuvvet yolunu keser ve bağlantıyı doğrulanmamış bir duruma sokar.

Aynı kural bağlantı bölgeleri için de geçerlidir. Kenar dikmesindeki vida grubu ve hold-down bölgesine sonradan delik açılması, net kesiti ve kenar mesafesini değiştirir. Tesisat, çizim aşamasında çaprazla birlikte planlanmalıdır.

### QSteelCAD açıklıkla çaprazı nasıl ayırır?

Program çaprazı yalnız tıklanan göze kurar. Göz bir açıklıkla kesişiyorsa, dar kalıyorsa ya da orada başka çapraz varsa kurmaz ve nedenini yazar. Köşe çaprazında uç gözü kapı ya da pencereye denk gelirse bir sonraki göz kullanılır. Küçük ve büyük tesisat delikleri .bde satırında s: ve l: alanlarına yazılır.

Bu kontroller geometri içindir. Çizilebilen bir çapraz, taşıyıcı sayılan bir çapraz demek değildir.

[Çaprazı CAD'de iki nokta arası bir çizgi olarak kaydetmek neden yetmez?](https://qsteelcad.com/blog/capraz-cad-modelleme)

**Pencere altındaki çapraz işe yarar mı?** Yönetmelik kesme kapasitesini tam kat yüksekliğindeki bölümlere bağlar. Pencere altındaki bölüm bu sayıma girmez. Oradaki eleman başka bir görev için konmuş olabilir; görevi projede tanımlanır.

**Lento çaprazı yatay yük sistemi midir?** Lento çaprazı açıklık üstündeki parçayı oluşturur. Yatay yük sisteminin parçası sayılıp sayılmayacağı proje hesabına bağlıdır; tam kat yüksekliği kuralı açısından ayrı değerlendirilir.

**Profil deliği hesaba katılmalı mı?** Evet. TBDY 2018 Ek 10A delik kayıplarının enkesit hesabında dikkate alınmasını ister. Delik çapı/gövde oranı 0,38'den küçükse delik etkisi ihmal edilebilir. Yeni yönetmelikte sınırlar Bölüm 10.1'de yer alır.

**Sahada delik açılabilir mi?** Önce üretici ve proje mühendisiyle konuşulmalıdır. Açılan deliğin kurallara uygun olması ve çevresinin korozyona karşı tamir edilmesi gerekir.

### Çapraz, kuşak, diyafram, payanda: birbirine benzeyen dört görev

https://qsteelcad.com/blog/capraz-kusak-diyafram-payanda-farki · 2026-11-06

Hafif çelik yapıda duvar çaprazı binanın yatay yükünü taşır, diyafram bu yükü duvarlara getirir, kuşak dikmenin burkulma boyunu kısaltır, geçici payanda paneli montaj sırasında ayakta tutar. Benzer görünseler de görevleri farklıdır. Görevi elemanın biçimi değil, tasarım tanımı ve bağlantıları belirler.

- Duvar çaprazı düşey düzlemde, diyafram yatay düzlemde çalışır.
- Kuşak bina kuvveti taşımak için değil, dikmeyi tutmak için vardır.
- Payanda geçicidir; kalıcı yatay yük sistemi yerine sayılmaz.
- Çatı makasının iç diyagonali duvar çaprazı değildir.
- Bir elemanın görevi çizimde adıyla yazılmalıdır; biçimden anlaşılmaz.

Şantiye fotoğrafında dört eleman da aynı şeyi söylüyor gibi görünür: duvarda bir çapraz, döşemede yatay bir şerit, dikmeler arasında bir kuşak, panele dayanmış eğik bir profil. Oysa dördü de farklı bir soruyu cevaplar. Aralarındaki farkı bilmek, hangi elemanın sökülebileceğini ve hangisinin asla kesilmeyeceğini belirler.

![Dört küçük çizim: duvar çaprazı, döşeme diyaframı, dikmeler arası kuşak ve panele dayanan geçici payanda](https://qsteelcad.com/assets/img/blog/dort-gorev-tr.webp)

### Dört eleman arasındaki fark nedir?

| Eleman | Düzlem | Görevi | Ne zaman çalışır | Karıştırılırsa |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Duvar çaprazı | Düşey duvar düzlemi | Binanın yatay yükünü temele indirir | Binanın ömrü boyunca | Kesilirse ya da kaydırılırsa yük yolu kopar |
| Diyafram | Döşeme ve çatı düzlemi | Yatay kuvveti toplar, duvarlara dağıtır | Binanın ömrü boyunca | Duvar güçlü olsa da yük ona ulaşmaz |
| Kuşak | Dikmeler arası | Dikmenin burkulma boyunu kısaltır | Binanın ömrü boyunca | Dikme kapasitesi hesaptakinden düşük kalır |
| Geçici payanda | Panelden zemine eğik | Paneli montajda ayakta tutar | Yalnız montaj sırasında | Kalıcı çapraz sanılır ya da erken sökülür |

### Duvar çaprazı neyi çözer?

Duvar çaprazı, düşey düzlemdeki yatay yük sisteminin parçasıdır. X şerit, K ve V düzenleri bu grupta yer alır. Kenar dikmesi, başlık ve ankrajla birlikte tek sistem olarak çalışır. Tek başına çizilen bir diyagonal, bu zincir tamamlanmadan yük taşıyıcı sayılmaz.

[Hafif çelikte çapraz sistemleri: X, K, V ve kaplamalı panel rehberi](https://qsteelcad.com/blog/hafif-celik-capraz-sistemleri)

### Diyafram duvar çaprazından neden ayrı?

Diyafram kuvveti taşımaz değil, başka bir düzlemde taşır. TBDY 2018 10.5 döşemelerin depremden dolayı kendi düzlemlerinde oluşan kuvvetleri yatay yük taşıyan panellere güvenle aktaracak şekilde hesaplanmasını ister. Levha, trapez sac ve bağlantıları bu işin parçasıdır. Döşemede yatay bir şerit görmek, oranın diyafram olduğunu göstermez; görev bağlantılardan ve tasarım tanımından okunur.

[Döşeme ve çatı diyaframı: duvar çaprazına yükü kim getirir?](https://qsteelcad.com/blog/doseme-cati-diyaframi)

### Kuşak ne işe yarar?

Kuşak, dikmeler arasına yatay olarak bağlanan ve dikmenin yana kaçmasını ya da burulmasını sınırlayan elemandır. Bina kuvvetini temele taşımak için değil, tek tek dikmelerin kapasitesini korumak için vardır. 2027 yönetmeliği Bölüm 6 bunu şöyle koyar: dikme elemanlarının burkulma boyunun kısaltılması için kuşak kullanılacaktır.

Yönetmelik kuşağı geometriyle de tanımlar: dikmenin yükseklik/derinlik oranı 50'den büyükse profil yüksekliğinin ortasında en az bir adet kuşak uygulanır. Kuşak malzemesinin et kalınlığı 0,8 mm'den az olmaz, her bağlantı noktasında en az iki adet No. 8 ya da üst sınıf vida kullanılır. TBDY 2018 10.4.3(d) ise şerit çaprazlı panellerde en çok h/2 aralık ister.

Dikme ve kirişlerde kuşak ile bloklamanın bazı biçimleri birbirine benzer. Döşeme kirişi altındaki çekme şeridi de çoğunlukla kirişin dönmesini sınırlar, bina kuvveti taşımaz. Bu ayrım çizimde yazılmazsa, sahada kuşak "nasılsa çapraz var" diye atlanabilir.

### Geçici payanda neyi çözer?

Geçici payanda, kalıcı sistem tamamlanana kadar paneli doğru konumda ve ayakta tutar. Fotoğrafta çapraza benzer, ama görevi yapının son haline ait değildir. 2027 yönetmeliği Bölüm 10.2, kalıcı diyafram etkisi oluşmadan önce tek başına ayakta duran narin duvar panelleri ve makasların geçici çaprazlarla desteklenmesini ister.

[Geçici payanda kalıcı çapraz değildir: montaj stabilitesi nasıl sağlanır?](https://qsteelcad.com/blog/gecici-payanda-ve-montaj-stabilitesi)

### Çatı makasındaki diyagonaller çapraz sayılır mı?

Makasın iç diyagonali, makasın kendi kafes sisteminin parçasıdır ve düşey yükleri mesnetlere taşır. Duvar çaprazı gibi sınıflandırılmaz. Çatı düzleminde bina stabilitesi için gereken çapraz ya da levha ise ayrı tasarlanır. Makas çiziminde çok sayıda eğik eleman görmek, çatının yatay yük için çözüldüğünü göstermez.

### Bu ayrımı çizimde nasıl korumalı?

- Her elemanın görevini adıyla yazın: kalıcı çapraz, kuşak, geçici payanda.
- Geçici elemanları kalıcı montaj paftasından ayırın; söküleceği aşamayı belirtin.
- Sahada kesilmeyecek elemanları açıkça işaretleyin.
- Metrajda geçici elemanları kalıcı çelik miktarıyla toplamayın.
- Şantiye fotoğrafını belgelerken binanın montaj aşamasını da not edin.

[Çaprazı CAD'de iki nokta arası bir çizgi olarak kaydetmek neden yetmez?](https://qsteelcad.com/blog/capraz-cad-modelleme)

**Kuşak çaprazın yerine geçer mi?** Hayır. Kuşak dikmeyi tutar, binanın yatay yükünü temele indirmez. Çapraz da kuşağın görevini üstlenmez.

**Geçici payanda ne zaman sökülür?** Kalıcı yatay yük sistemi ve diyafram tamamlandıktan sonra, montaj planına göre sökülür. Söküm sırası yapının o andaki durumuna göre belirlenir.

**Döşemedeki çelik şerit diyafram mıdır?** Tek başına değildir. Şerit bazen kirişi yanal tutmak için konur. Diyafram görevi tasarım tanımından ve bağlantılardan okunur.

### Modüler ve hibrit hafif çelik yapılar: 14 metre sınırı ve %10 kuralı

https://qsteelcad.com/blog/moduler-hibrit-hafif-celik-yapilar · 2026-11-06

2027 hafif çelik yönetmeliği Bölüm 12'ye göre sadece modüllerle taşınan sistemlerde bina yüksekliği en fazla 14 metredir; daha yüksek yapılarda betonarme ya da çelik rijit çekirdek zorunludur. Hibrit binada hafif çelik yatay yükün %10'undan fazlasını taşıyorsa, hafif çelik sistem bu yönetmeliğe göre ve yüksek sünek olarak tasarlanır.

- Sadece modüllerle taşınan sistemde bina yüksekliği en fazla 14 metredir.
- Daha yüksek yapılarda betonarme ya da çelik rijit bir çekirdek zorunludur.
- Modül birleşimi kesme ve eksenel kuvvetle birlikte kontrol edilir (Denklem 12.1.1).
- Hibrit yapıda sınır %10: hafif çelik yatay yükün bu oranından fazlasını taşıyorsa bu yönetmelik uygulanır.
- Hafif çelik başlık, betonarme çekirdek perdeye uygun şekilde ankrajlanır.

Modüler ve hibrit yapılar hafif çeliğin en hızlı büyüyen kullanım alanlarıdır, ama Türkiye'de yönetmelik düzeyinde bir tanımları yoktu. Bölüm 12 bunu değiştiriyor. Yönetmeliğin 2. maddesi kapsamı ön üretimli, hibrit, modüler ve profille yerinde yapım olarak saydığı için bu bölüm doğrudan uygulanır.

### Modüler yapı nasıl tanımlanıyor?

Modüler yapılar, fabrikada ön üretimi yapılmış hacimsel ünitelerin şantiye ortamında birleştirilmesiyle oluşan, yapının bütününü ya da belirli bir kısmını teşkil eden sistemlerdir. Modül içi taşıyıcı sistem, Bölüm 3'teki enkesit koşullarına uygun C, Z, U kesitli soğuk şekillendirilmiş elemanlar ile yapısal çelik elemanlardan oluşabilir.

### Modül birleşimi nasıl hesaplanır?

Modül elemanlarının dıştan bağlandığı durumlarda birleşim Bölüm 8.3 bulonlu birleşim hükümlerine göre tasarlanır. Her birleşime etki eden kesme kuvveti, ilgili katta oluşan toplam kesme kuvvetinin birleşim sayısına bölünmesiyle ve dışmerkezlikten dolayı oluşacak kesme kuvveti de dikkate alınarak hesaplanır. Eksenel kuvvet talebinde devrilme momenti hesaba girer.

Denklem 12.1.1:
```
V birleşim / (0.5 · Vd,birleşim) + P birleşim / (0.5 · Pd,birleşim) ≤ 1
```

Birleşimlerin tasarım yükleri altında elastik sınırlar içinde kaldığı doğrulanır. Birleşim içten bağlantı mekanizmasıyla yapılıyorsa kapasite ayrıntılı sonlu eleman modeliyle belirlenir. Modelleme yapılamadığı durumlarda bağlantının talep seviyeleri deneysel yöntemlerle doğrulanır.

### Modülle en fazla kaç metre çıkılır?

Bölüm 12.1.5 net bir sınır koyar: sadece modüllerle taşınan sistemlerde bina yüksekliği en fazla 14 metreye kadar izinlidir. Daha yüksek yapılar için betonarme ya da çelik rijit bir çekirdek zorunludur. Bütün modüler sistem yanal yüklere karşı içten ya da modül grubu bazında birleştirilerek stabil hale getirilir, P-δ ve P-Δ etkileri için TBDY dikkate alınır.

| Konu | Kural |
| --- | --- |
| Taşıyıcı davranış | Yüksek süneklik düzeyinde davranış gösterecek şekilde tasarlanır |
| R ve D değerleri | TBDY hükümleri uyarınca seçilir |
| Modüller arası aktarım | Yapısal olarak sürekli ve emniyetli bağlantı sistemleri |
| Yangın | Her modülde Bölüm 11; birleşim yüzeylerinde test edilmiş conta ve yalıtım |
| Kalite kontrol | Fabrika çıkışında yapılır ve dokümante edilir |
| Taşıma | Taşıma noktaları önceden hesaplanır ve şantiye planında belirtilir |

### Hibrit yapı nedir?

Hibrit yapılar; soğuk şekillendirilmiş çelik elemanların, betonarme, sıcak haddelenmiş çelik ya da ahşap sistemlerle birlikte entegre çalıştığı, birden fazla yapı teknolojisinin yapısal olarak kullanıldığı sistemlerdir. Hafif çelik kısım modüllerden oluşuyorsa yapısal sistem yine hibrit olarak sınıflandırılır.

### %10 kuralı nasıl çalışır?

| Hafif çeliğin taşıdığı yatay yük | Sonuç |
| --- | --- |
| En fazla %10 | BYS, R ve D değerleri TBDY'nin ilgili bölümüne göre seçilir; tasarım yatay yükün taşındığı kısma göre yapılır |
| %10'dan fazla | Hafif çelik taşıyıcı sistemler bu yönetmeliğe göre tasarlanır; sistem yüksek sünek olarak tasarlanır |

Yönetmelik yük akışının hesaplarda gösterilmesini ve oluşan kuvvetlerin yatay yük taşıyıcı sisteme aktarılmasını ister. Panellerin diyafram etkisi ve rijitlik katkısı da hesaba dahil edilir.

### Arayüzde nelere dikkat edilir?

- Rijitlik farklarından doğan şekil değiştirme, yer değiştirme ve çatlama riski hesaba girer.
- Betonarme-çelik ve çelik-çelik geçiş bölgelerindeki birleşim elemanları yük aktarım yolunun sürekliliğini sağlar.
- Kayma vidaları, bulonlar, ankrajlar, kaynaklı birleşimler ve bağlantı levhalarının kapasitesi hesapla gösterilir.
- Betonarme çekirdek varsa hafif çelik başlık elemanı çekirdek perdeye uygun şekilde ankrajlanır.
- Döşeme ya da çerçeve kirişleri bu başlık elemanına bağlanacak şekilde tasarlanır.
- Tüm detaylar mimari ve statik projelerde açıkça gösterilir.

[Hafif çelik binada yatay yük yolu: çatıdan temele adım adım](https://qsteelcad.com/blog/yatay-yuk-yolu-catidan-temele)

### QSteelCAD modüler üretimde nasıl kullanılır?

QSteelCAD paneli, makası ve üretim dosyasını kurar. Modül birleşimi, çekirdek ankrajı ya da hibrit sistem hesabı yapmaz. Modüler üretimde duvar ve tavan panelleri aynı modelde tutulabilir; birleşimlerin hesabı proje mühendisine aittir.

**Modüler hafif çelik yapı kaç kat olabilir?** Yönetmelik kat adedi değil yükseklik sınırı verir: sadece modüllerle taşınan sistemde bina yüksekliği en fazla 14 metredir. Daha yüksek yapılarda rijit bir çekirdek zorunludur.

**Betonarme binaya hafif çelik kat eklemek hibrit midir?** Birden fazla yapı teknolojisi yapısal olarak birlikte kullanılıyorsa tanım hibrit sisteme karşılık gelir. Mevcut binaya eklemede ayrıca mevcut yapının değerlendirmesi gerekir; bu karar proje mühendisinindir.

**Modül fabrikası için kalite kontrol şartı var mı?** Evet. Bölüm 12.1.7 üretim ve kalite kontrolün fabrika çıkışında yapılıp dokümante edilmesini ister.

### Geçici payanda kalıcı çapraz değildir: montaj stabilitesi nasıl sağlanır?

https://qsteelcad.com/blog/gecici-payanda-ve-montaj-stabilitesi · 2026-11-06

Geçici payanda, paneli kalıcı yatay yük sistemi tamamlanana kadar doğru konumda ve ayakta tutan eğik montaj desteğidir; binanın kalıcı çaprazı değildir. 2027 yönetmeliği Bölüm 10.2, kalıcı diyafram etkisi oluşmadan önce tek başına ayakta duran narin duvar panelleri ve makasların geçici çaprazlarla desteklenmesini ister.

- Montaj sırası, sistemin her aşamada dengede kalmasını sağlayacak şekilde planlanır.
- Kalıcı diyafram oluşmadan önce narin paneller ve makaslar geçici çaprazlarla desteklenir.
- Eksik yanal mesnet burkulma boyunu artırır; geçici durum için ayrıca değerlendirilir.
- İşçi, ekipman ve istif yükleri basınç elemanlarında dikkate alınır.
- Payanda söküm sırası, yapının o andaki tamamlanma durumuna bağlıdır.

Bir bina paftasına bakıldığında çapraz, diyafram ve ankrajların hepsi yerindedir. Oysa şantiyede ilk panel dikildiğinde bunların çoğu henüz yoktur. Komşu duvar yok, döşeme yok, kaplama yok. Panel o an yalnızca alt başlığından tutunur ve küçük bir rüzgâr bile onu devirebilir. Montaj stabilitesi bu aradaki süreyi yönetir.

### Geçici payanda ile kalıcı çapraz arasındaki fark nedir?

| Konu | Geçici payanda | Kalıcı çapraz |
| --- | --- | --- |
| Ne zaman çalışır | Montaj sırasında | Binanın ömrü boyunca |
| Görevi | Paneli konumunda ve ayakta tutmak | Rüzgâr ve deprem kuvvetini temele indirmek |
| Bağlandığı yer | Panel ve zemin ya da döşeme | Kenar dikmeleri ve başlıklar |
| Tasarım dayanağı | Montaj planı | Proje hesabı |
| Sonu | Söküm aşaması bellidir | Sökülmez, kesilmez |

![Solda eğik payandayla zemine tutturulmuş dikilmekte olan panel, sağda çaprazı ve ankrajı tamamlanmış panel](https://qsteelcad.com/assets/img/blog/payanda-tr.webp)

### Yönetmelik ne istiyor?

2027 yönetmeliği eki Bölüm 10.2 iki kural koyar. Birincisi: montaj sırası, sistemin montajın her aşamasında dengede ve stabil kalmasını sağlayacak şekilde planlanır ve uygulanır; kalıcı diyafram etkisi oluşmadan önce tek başına ayakta duran narin duvar panelleri ve makaslar geçici çaprazlarla desteklenir.

İkincisi: inşaat aşamasında eksik yanal mesnetleme nedeniyle dikme ve kirişlerde burkulma boyunun artacağı dikkate alınır ve geçici durum için etkin burkulma boyu ayrıca değerlendirilir. Özellikle basınç elemanlarında montaj sırasında oluşabilecek işçi, ekipman ve istiflenmiş malzeme yükleri tasarımda göz önüne alınır.

### Montaj hangi sırayla ilerlemeli?

Sıra her proje için ayrı planlanır, ama iyi bir plan şu ilkeleri izler:

1. Temel yüzeyi ve aks işaretleri panel gelmeden kontrol edilir.
2. İlk paneller köşeden başlayarak dikilir; iki duvarın birbirini tuttuğu köşe erken kurulur.
3. Her panel dikilir dikilmez payandayla tutulur, ardından komşu panele bağlanır.
4. Uzun ve düz bir duvar dizisi yerine birbirine bağlı kapalı bloklar oluşturulur.
5. Ankrajlar projeye göre tamamlanır, çaprazlar ve şerit bağlantıları yapılır.
6. Döşeme ya da makaslar kurulur ve diyafram bağlantıları tamamlanır.
7. Payandalar yalnız kalıcı sistem hazır olduğunda, planlanan sırayla sökülür.

> Payanda adedi, aralığı ve bağlantısı için genel bir değer verilemez. Rüzgâr, panel ağırlığı, zemin ve montaj sırası her işte değişir. Bu bilgiler montaj planında yazılı olmalıdır.

### Payandanın iki ucunda ne olmalı?

Payanda kadar uçları da önemlidir. Üst uç, panelin kuvveti alabilecek bir elemanına bağlanmalıdır; ince bir kaplamaya ya da kuşağın ortasına değil. Alt uç ise gerçek bir tutunma noktası gerektirir: yere dayanmış bir profil, çekmede hiçbir şey taşımaz. Rüzgâr iki yönden de gelebilir, bu yüzden payandanın hem itmeye hem çekmeye çalışıp çalışmadığı kontrol edilir.

### Eksik yanal mesnet neden sorun çıkarır?

Hesaptaki dikme, kaplama ve kuşaklarla tutulmuş bir dikmedir. Montaj sırasında bu tutulmalar henüz yoksa aynı dikme çok daha uzun bir serbest boyla çalışır. Bu sırada üstüne bir kat daha yüklenirse ya da döşemeye malzeme istiflenirse, tamamlanmış binada hiç sorun çıkarmayacak bir yük montajda dikmeyi burkabilir.

### Geçici yükler nasıl yönetilir?

- Döşemeye istif yapılacak yerler ve en büyük miktar önceden kararlaştırılır.
- Levha paletleri tek bir noktaya değil, olabildiğince çok kirişe yayılır.
- Yapı tamamlanmadan ve çapraz bağlantılar bitmeden ek malzeme yüklenmez.
- İskele panele bağlanacaksa bağlantı yeri ve detayı üreticiyle kararlaştırılır.
- Geçici yükler hakkında çerçeve tasarımcısının görüşü alınır.

### Şantiye fotoğrafı nasıl okunur?

Bir fotoğrafta payanda görmek, yapının o şekilde bitirileceğini göstermez. Ters yönde de geçerlidir: bir karede görülmeyen bağlantının yapılmış olduğu varsayılamaz. Saha kaydı alırken binanın hangi aşamada olduğunu yazmak, sonradan yanlış okumaları önler.

### QSteelCAD montajda nasıl yardımcı olur?

QSteelCAD montaj planı ya da geçici stabilite hesabı üretmez. Paneller üç boyutlu modelde durduğu için hangi panelin önce dikileceğini ve hangi köşenin birbirini tutacağını planlamayı kolaylaştırır. Geçici elemanlar kalıcı üretim listesine karışmasın diye ayrı tutulmalıdır.

**Geçici payanda ne zaman sökülür?** Kalıcı yatay yük sistemi ve diyafram tamamlandıktan sonra, montaj planındaki sırayla. Bir bölge bitmeden erken söküm paneli desteksiz bırakır.

**Payanda kalıcı çapraz yerine kullanılabilir mi?** Hayır. Payanda montaj için konur; kalıcı yük yolunun parçası değildir ve binanın yatay yük hesabına girmez.

**Makaslar için de geçici destek gerekir mi?** Evet. 2027 yönetmeliği Bölüm 10.2 kalıcı diyafram etkisi oluşmadan önce narin duvar panelleri ve makasların geçici çaprazlarla desteklenmesini ister.

### Şerit gerginliği ve gerdirici: gevşek çapraz neden sorun çıkarır?

https://qsteelcad.com/blog/serit-gerginligi-ve-gerdirici · 2026-11-06

Gevşek şerit yük gelince önce boşluğunu alır; panel bu sırada yer değiştirir ve çapraz geç devreye girer. TBDY 2018 10.4.3(b) şerit çaprazların bağlantılarının gergin yapılmasını ister. Gerginlik panel doğru konumdayken sağlanır. Evrensel bir germe kuvveti ya da tork değeri yoktur; sistem talimatı ve proje detayı esas alınır.

- Gevşek şerit yük almadan önce panel yer değiştirir.
- TBDY 2018 şerit bağlantılarının gergin yapılmasını ister (10.4.3b).
- Şerit panel şakülünde ve doğru konumdayken sabitlenir.
- Sonradan eklenen sabit yükler şeridin gerginliğini değiştirebilir.
- Fotoğraftan tork, germe kuvveti ya da kapasite çıkarılmaz.

Şerit çapraz, ince bir çelik banttır ve ip gibi davranır: gerginse hemen yük alır, gevşekse önce boşluğunu toplar. Bu fark kâğıt üstünde küçük görünür, ama panelin yatay rijitliğini belirler. TBDY 2018 10.4.3(b) bunu tek cümleye indirir: şerit çaprazların bağlantıları gergin bir şekilde yapılacaktır.

### Gevşek şerit neye yol açar?

Yatay kuvvet geldiğinde panel yana kaymaya başlar. Şerit gevşekse bu kayma sırasında hiçbir kuvvet taşımaz. Ancak boşluk alındıktan sonra yük almaya başlar. Bu sırada panel beklenenden fazla yer değiştirmiştir. Kaplamalar, doğramalar ve bağlantılar bu fazladan hareketi görür.

![İki panel: solda sarkan gevşek şerit ve yük altında fazladan yer değiştirme, sağda gergin şerit ve hemen yük alan köşegen](https://qsteelcad.com/assets/img/blog/gevseklik-tr.webp)

Depremde sorun tekrar eder. Çekmede uzayan şerit yük kalkınca eski boyuna tam dönmeyebilir. Bir sonraki çevrimde boşluk daha büyüktür ve panel yeniden boşluğu toplayarak hareket eder. Bu yüzden şeridin başlangıçtaki gerginliği yalnız görünüş meselesi değildir.

### Şerit neden gevşer?

- Şerit panel henüz düşeye getirilmeden sabitlenmiştir.
- Bağlantı yapılırken şerit elle çekilmeden vidalanmıştır.
- Vidalar sırasıyla sıkılırken şerit kaymıştır.
- Panel taşıma ya da kaldırma sırasında şekil değiştirmiştir.
- Sonradan eklenen kaplama ve bitişler yapıyı aşağı oturtmuştur.
- Şerit uzun açıklıkta ara dikmelere bağlanmadan bırakılmıştır.

### Gerginlik ne zaman kontrol edilir?

Tek bir an yetmez. İlk kontrol şerit bağlanırken, panel doğru konumdayken yapılır. Asıl kritik kontrol ise sabit yüklerin büyük bölümü yapıya bindikten sonradır. Binanın ağırlığının önemli bir bölümü bitişlerden gelir ve bu bitişler çoğunlukla taşıyıcı sistem denetlendikten sonra eklenir. Kaplama kapatılmadan önce yapılan son kontrol bu yüzden değerlidir.

| Aşama | Ne kontrol edilir |
| --- | --- |
| Fabrikada panel toplanırken | Şerit panel gönyedeyken bağlandı mı? |
| Panel dikildikten sonra | Panel şakülünde mi, şerit sarkıyor mu? |
| Kat tamamlanınca | Üst yükler geldikten sonra şerit hâlâ gergin mi? |
| Kaplama kapatılmadan önce | Son gözle kontrol, gerekiyorsa sistem talimatına göre düzeltme. |

### Gerdirici nedir?

Gerdirici, şeridi gerilim altında sabitlemek için kullanılan montaj elemanıdır. Her sistem bunu aynı yoldan çözmez: bazı detaylarda şerit bir parça üzerinden çekilerek sabitlenir, bazılarında ayrı bir ürün kullanılır, bazı sistemlerde gerginlik montaj yöntemiyle sağlanır.

Bir ürünün şeride takılı fotoğrafı, o ürünün bütün şeritlere ve bütün karkas türlerine uyduğunu göstermez. Ürün ailesi, malzeme, bağlantı yöntemi ve üreticinin talimatı birlikte kontrol edilir. Ahşap karkasta çekilmiş bir uygulama, çelik bağlantının kanıtı sayılmaz. Şerit ve gerdiricinin aynı sistem için tanımlandığından emin olun.

### Şerit ne kadar gerilmeli?

Bu sorunun tek bir sayısal cevabı yoktur. Gerekli gerginlik şeridin kesitine, panel boyuna ve seçilen sisteme bağlıdır. Fazla germek de sorun yaratır: panel şakülünden çıkabilir ya da kenar dikmelerinde hesapta olmayan bir kuvvet oluşturabilir. Bu yüzden ayar, panelin doğrultu kontrolüyle birlikte yapılır ve seçilen sistemin talimatına uyulur.

> Bu yazıda bilinçli olarak tork ya da germe kuvveti değeri verilmemiştir. Bu değerler sistem talimatından ve proje detayından gelir; başka bir işten ya da fotoğraftan alınmaz.

### Sahada hızlı kontrol listesi

- Panel şakülde ve gönyede mi?
- Şerit gözle görülür biçimde sarkıyor mu?
- Her iki diyagonal aynı özenle bağlandı mı?
- Uç vidaları tam ve projedeki düzende mi?
- Şerit ara dikmelere projeye göre bağlı mı?
- Şerit başka bir iş için kesilmiş ya da bükülmüş mü?
- Kontrol tarihi ve panel kimliği forma yazıldı mı?

[Hafif çelik imalat ve montaj kontrol listesi: Tablo 10.1 nasıl kullanılır?](https://qsteelcad.com/blog/imalat-ve-montaj-kontrol-listesi)

### Üretim bu işe nasıl yardım eder?

Gerginliğin önkoşulu doğru geometri ve gönyedeki paneldir. Parçalar fabrikada doğru boy ve doğru delik konumuyla üretilirse panel sahada zorlanmadan yerine oturur. QSteelCAD her profilin boyunu ve işlem konumlarını .bde dosyasına milimetre olarak yazar. Şerit gerginliğinin kendisi ise montajda yapılan ve kontrol edilen bir iştir; program bunu ölçmez.

**Şerit çapraz ne kadar gerilmelidir?** Evrensel bir değer yoktur. Seçilen sistemin talimatı ve proje detayı esas alınır. Gerginlik panelin doğrultu kontrolüyle birlikte sağlanır.

**Gevşemiş şerit sonradan düzeltilebilir mi?** Sistem talimatının izin verdiği yöntemle düzeltilir. Şeridi sahada kesip yeniden bağlamak ya da eklemek uç bağlantısını değiştirir; önce proje mühendisine danışılmalıdır.

**Şerit kaplamanın altında kontrol edilebilir mi?** Kaplama kapandıktan sonra pek mümkün değildir. Bu yüzden kontrol kaplamadan önce yapılmalı ve kayda geçirilmelidir.

### Çaprazı CAD'de iki nokta arası bir çizgi olarak kaydetmek neden yetmez?

https://qsteelcad.com/blog/capraz-cad-modelleme · 2026-11-06

Aynı X çizimi şerit de olabilir, profil de; kalıcı çapraz da olabilir, geçici montaj desteği de. Bu yüzden iyi bir CAD modeli çaprazı yalnız iki nokta olarak değil, görevi, eleman biçimi, yüzü, uç bağlantısı ve doğrulama durumuyla tutar. Çakışmasız çizim, taşıma gücü doğrulaması demek değildir.

- Geometri, eleman biçimi, görev ve hesap durumu ayrı bilgilerdir.
- Bir X kesişimi otomatik ortak düğüm sayılmamalıdır.
- Denetim üç katmandır: geometri, bağlantı tanımı, mühendislik doğrulaması.
- İlk iki katmanın geçmesi üçüncüyü tamamlamaz.
- Açıklık değişince ilgili çapraz, dikme ve ankraj yeniden değerlendirilir.

Genel amaçlı CAD'de çapraz bir çizgidir. Hafif çelik üretiminde ise o çizgi sahada kesilecek, delinecek ve vidalanacak gerçek bir parçadır. Arada kaybolan bilgi, sonradan fabrikada ya da şantiyede bir karara dönüşür. Bu yazı çaprazın modelde hangi bilgilerle taşınması gerektiğini ve bu bilgilerin neden çizginin kendisinden önemli olduğunu anlatır.

### Bir çizgi neden yetmez?

İki nokta arasındaki çizgi şu soruların hiçbirini cevaplamaz: Bu eleman şerit mi, profil mi? Yalnız çekmede mi çalışıyor? Panelin hangi yüzünde? Kalıcı mı, geçici mi? Uçları neye bağlı? Hesabı yapıldı mı? Oysa her biri farklı parça, farklı delik ve farklı kontrol demektir.

| Aynı çizgi | Olabileceği şey | Değişen |
| --- | --- | --- |
| Köşeden köşeye çizgi | Düz şerit, tek yüz | Dış merkezlik hesabı, kesim listesi |
| Köşeden köşeye çizgi | Düz şerit, iki yüz | İki parça, iki bağlantı, kaplama düzeni |
| Köşeden köşeye çizgi | C profil çapraz | Burkulma, uç kesimi, profil yönü |
| Eğik çizgi | Geçici payanda | Üretim listesinde yeri yok |

### Modelde hangi bilgiler tutulmalı?

| Bilgi grubu | Neyi cevaplar |
| --- | --- |
| Görev | Duvar yatay yük sistemi mi, çatı düzlemi mi, yerel stabilizasyon mu, geçici destek mi? |
| Geometri | X, tek diyagonal, K, V ya da özel düzen; düzlem, yerel eksenler, uç düğümleri |
| Eleman biçimi | Şerit, profil ya da levha; kesit ve malzeme kimliği, tasarım kalınlığı |
| Davranış | Yalnız çekme mi, çekme ve basınç mı? |
| Yüz | Ön, arka ya da iki yüz |
| Bağlantı | Başlangıç ve bitiş birleşimi; vida tipi, yerleşim, kenar mesafesi |
| Çevre elemanlar | Kenar dikmesi grubu, hold-down, kesme ankrajı, aktarma elemanı, ilgili açıklıklar |
| Üretim | Kesim boyu, uç işlemi, delik işlemi, onaylı bağlantı sürümü |
| Doğrulama | Hangi metne göre, hangi tarihte, kim inceledi, hesap durumu ne? |

Bağlantıyı yalnız vida adedine indirgemek yeterli değildir. Vidanın tipi, yerleşimi, kenar ve uç mesafeleri, bağlandığı malzeme ve delik bilgisi birlikte durmalıdır. Bağlantıyı çaprazdan ayrı bir kayıt olarak tutmak, aynı geometri için farklı imalat detaylarının izlenmesini sağlar.

### X kesişimi neden otomatik düğüm olmamalı?

Modelde iki çizgi kesiştiğinde yazılımın orada bir düğüm kurması kolaydır, ama yanlış olabilir. İki şerit panelin farklı yüzlerindeyse kesişmezler bile. Aynı yüzdeyse bile aralarında gerçek bir bağlantı olmayabilir. Bu yüzden kesişim, yüz, ofset ve gerçek birleşim bilgisi varsa düğüm olmalıdır.

### Denetim hangi katmanlardan oluşur?

Doğru bir hata kontrolü her şeyi tek bir yeşil ışığa indirmez. Üç ayrı soruyu üç ayrı katmanda sorar:

![Üç katmanlı denetim şeması: geometri ve üretilebilirlik, bağlantı tanımı, mühendislik doğrulaması; her katmanın soruları](https://qsteelcad.com/assets/img/blog/dogrulama-tr.webp)

- Geometri ve üretilebilirlik: Açıklıkla çakışma, sıfır uzunluk, panel sınırı, profil yönü, çift yüz kopyası, uç eşleşmesi.
- Bağlantı tanımının tamlığı: Uçlar tanımlı mı, belirsiz kesişim var mı, ankraj atanmış mı?
- Mühendislik doğrulaması: Eleman, bağlantı, ankraj, diyafram ve katlar arası yük yolu projenin esasına göre doğrulandı mı?

Kullanıcıya gösterilen ileti de bu ayrımı korumalıdır. Eksik bağlantı, belirsiz kesişim, tanımsız ankraj ve doğrulanmamış yük yolu dört farklı sorundur ve tek bir "hata" kelimesiyle anlatılmamalıdır.

### Açıklık değişince model ne yapmalı?

Kapı ya da pencere değiştiğinde ilişkili çapraz, uç dikmesi ve ankraj kayıtları yeniden değerlendirilmelidir. Daralan panel geometrik olarak çizilebilir olsa da oranı ve davranışı değişmiştir. Ön yüzden arka yüze taşınan bir şerit bağlantının dış merkezliğini değiştirir. Model bunu sessizce kabul etmemelidir.

[Kapı, pencere ve tesisat çaprazlı paneli nasıl etkiler?](https://qsteelcad.com/blog/kapi-pencere-tesisat-ve-caprazli-panel)

### Birim ve kalınlık tuzakları neler?

- Proje birimi kayıtta açık olmalı: mm ve kN gibi.
- Farklı ülke kataloglarındaki inç, mil, gauge ve pound değerleri sessizce karışmamalı.
- Kaplamalı toplam kalınlık ile tasarımda kullanılan çekirdek kalınlık aynı alan değildir.
- Bir kaynaktaki değer, ait olduğu baskı ve ülke kapsamıyla birlikte tutulmalıdır.

### Üretim dosyası bu bilgiyi nasıl kullanır?

Çizim modeli ile üretim çıktısı aynı doğrulanmış veriden türemelidir. Delik, ezme ya da kertme gibi bir işlem, onaylı birleşimden ve makine kuralından gelmelidir; bir fotoğraftan ya da araştırma görselinden üretilmez. Çizimde sonradan elle düzeltilen ölçü, üretim listesine yansımıyorsa fabrika ile model ayrışır.

Örnek ev için bir .bde satırı: profil adı, boy ve işlem konumları:
```
59iC07 RR 2584 h: 7 225 1445 2577 f: 229 1449 n: s: l: w: 30 2554
```

### QSteelCAD bugün ne yapıyor?

- Çapraz, lento çaprazı ve K çapraz yalnız tıklanan göze kurulur; göz uygun değilse kurulmaz ve neden yazılır.
- Çaprazlar panel Ctrl+R ile yeniden kurulduğunda yerinde kalır.
- Her profil boyu ve işlem konumlarıyla, profil başından milimetre olarak .bde dosyasına yazılır.
- Dosya makineye gitmeden en kısa boy, çakışma ve model denetiminden geçer; uyarı yalnız çıkacak dosyada hata varsa gelir.
- Çatıda mühendis onayı gereken birleşimler ayrıca bildirilir.

QSteelCAD taşıma gücü hesabı yapmaz. Yukarıdaki üç katmanın ilkine güçlü, üçüncüsüne hiç girmez. Bu sınırı açık söylemek, programın kullanıcısını yanlış bir güvene sokmamak için önemlidir.

**Çakışmasız model yapı olarak doğru mudur?** Hayır. Çakışma kontrolü geometriyi denetler. Taşıma gücü, bağlantı ve yük yolu ayrıca doğrulanır.

**CAD programı çapraz hesabı yapmalı mı?** Bu, programın kapsamına bağlıdır. Önemli olan hesap yapmayan programın çizimi onaylanmış gibi göstermemesidir. Geometri durumu ile mühendislik durumu ayrı tutulmalıdır.

**QSteelCAD'de çapraz neden bazı gözlere kurulmuyor?** Göz bir açıklıkla kesişiyorsa, dar kalıyorsa ya da aynı yerde başka bir çapraz varsa kurulmaz. Program nedenini yazar.

## Sözlük (Türkçe)

[Hafif çelik ve rollform sözlüğü](https://qsteelcad.com/sozluk): Hafif çelik yapı tasarımı ve üretiminde geçen terimlerin kısa tanımları, QSteelCAD'deki karşılıklarıyla.

- **Yük yolu**: Yatay ya da düşey kuvvetin uygulandığı yerden zemine kadar geçtiği eleman ve bağlantıların sırası. Zincirin tek halkası eksikse sistem tamamlanmış sayılmaz.
- **Çaprazlı panel**: Yatay yükü çapraz elemanlarla taşıyan hafif çelik duvar paneli. TBDY 2018 bu sistemi Süneklik Düzeyi Sınırlı sayar.
- **Kaplamalı panel**: Yatay yükü vidalarla bağlanmış levha kaplamayla taşıyan hafif çelik duvar paneli. Kaplamanın taşıyıcı sayılması için dikme aralığı en çok 625 mm olur.
- **X şerit çapraz** (Şerit çapraz, strap bracing): Panel yüzeyine köşeden köşeye bağlanan iki düz çelik şerit. Yalnız çekmede çalışır; yük yönü değişince karşı şerit görev alır.
- **K çapraz** (K bracing): Panel gözüne yerleştirilen C profil diyagonallerin K biçimli düzeni. Çekme ve basınç taşır; burkulma ve düğüm kontrolü ister.
- **Kenar dikmesi** (Chord stud): Taşıyıcı panel bölümünün ucundaki dikme. Çapraz ya da kaplamadan gelen çekme ve basıncı taşır, ankraja bağlanır.
- **Kuşak** (Noggin, bridging): Dikmeler arasına bağlanan, dikmenin burkulma boyunu kısaltan yatay eleman. Binanın yatay yükünü taşımak için değil, dikmeyi tutmak için vardır.
- **Hold-down** (Çekme kuvveti aktarma elemanı): Panel ucundaki kenar dikmesinde oluşan çekme kuvvetini alttaki yapıya aktaran bağlantı.
- **Kesme ankrajı** (Kayma ankrajı): Panel tabanındaki yatay kuvveti temele aktaran bağlantı. Adedi aktarılacak kesme kuvvetinden hesaplanır.
- **Gusset levhası** (Bağlantı levhası): Çapraz elemanın kuvvetini dikme ve başlıklara dağıtan köşe levhası.
- **Diyafram**: Döşeme ya da çatının kendi düzlemindeki yatay kuvveti toplayıp yatay yük taşıyan duvarlara aktaran levha davranışı.
- **Boyuna aktarma elemanı** (Kolektör): Diyaframdaki kuvveti yatay yük taşıyan panele toplayan ya da başlık kuvvetini taşıyan hat.
- **Dış merkezlik** (Eksantrisite): Kuvvetin eleman ekseninden uzakta etkimesi. Tek yüzlü şeritte T·e momenti dikme hesabına girer.
- **Net enkesit**: Delikler çıkarıldıktan sonra kalan kesit alanı. Çapraz bağlantısında net enkesit dayanımı kontrol edilir.
- **Dayanım fazlalığı katsayısı** (D): Çaprazın bağlandığı elemanları ve ankrajları büyütülmüş kuvvete göre boyutlandıran TBDY katsayısı.
- **Geçici payanda**: Paneli kalıcı yatay yük sistemi tamamlanana kadar ayakta tutan eğik montaj desteği. Kalıcı çapraz değildir.
- **Gerdirici**: Şerit çaprazı gerilim altında sabitlemek için kullanılan montaj elemanı.
- **Hafif çelik** (LGS, soğuk şekillendirilmiş çelik (CFS)): İnce çelik saçtan soğukta şekillendirilmiş profillerle kurulan yapı sistemi. Duvar, çatı ve döşeme taşıyıcıları bu profillerden oluşur.
- **Rollform** (Rulo şekillendirme): Çelik şeridin sıralı makaralardan geçerek profil şeklini aldığı üretim hattı. Hat boyunca sıralı istasyonlar delik açar, kertme yapar, yassılaştırır ve sonunda profili keser.
- **.bde dosyası**: Rollform hattının okuduğu üretim dosyası. Her satır bir profili tarif eder: adı, boyu ve işlem konumları. QSteelCAD kesit başına bir .bde ve bir CSV yazar.
- **Makine profili**: Bir rollform hattının hangi işlemleri yapabildiğini tanımlayan ayar. QSteelCAD'de Rollform-80, 90, 140, 200 ve 300 hazır gelir; profilin desteklemediği işlem satıra yazılmaz.
- **İstasyon**: Rollform hattında tek bir işlemi yapan birim. QSteelCAD'de H, F, N, S, S2 ve S3 istasyonları her makine profilinde ayrı açılıp kapanır.
- **Panel**: Profillerden oluşan, üretilip şantiyede kurulan duvar, çatı ya da tavan parçası. QSteelCAD panelleri DXF planından kurar.
- **Dikme** (Stud): Duvar panelindeki düşey taşıyıcı profil. Dudaklı C kesitlidir; panelin asıl taşıyıcı dokusunu oluşturur.
- **Başlık** (Track): Duvar panelinin altında ve üstünde dikmeleri bağlayan dudaksız U profil.
- **Lento** (Lintel): Kapı ya da pencere boşluğunun üstündeki yatay eleman. Üstten gelen yükü boşluğun iki yanındaki dikmelere aktarır.
- **Köşe çaprazı**: Duvar paneli köşelerine eklenen çapraz eleman. QSteelCAD'de Yok, Zikzag ya da K seçilir; çapraz duvar çeliğini artırır, yeterliliği proje mühendisinin onayındadır.
- **Makas** (Truss): Çatıyı taşıyan kafes eleman. QSteelCAD'de Otomatik Çatı makasları aralığa göre yerleştirir ve oluşturmadan önce sayısını gösterir.
- **Girder makas**: Birleşimdeki diğer makasları taşıyan makas. QSteelCAD böyle birleşimlerde mühendis onayı gerektiğini ayrıca bildirir.
- **Kırma çatı** (Hip roof): Dört yana eğimli çatı biçimi. Otomatik Çatı'da uç tipi yarım makaslı ya da kesik makaslı seçilir.
- **Beşik çatı** (Gable roof): İki yana eğimli çatı biçimi. Otomatik Çatı'nın kurduğu biçimlerden biridir.
- **Kertme** (Notch, n:): Birleşim için profilin gövdesinde ya da başlığında açılan kesik. .bde satırında n: alanına yazılır.
- **Yassılaştırma** (Flatten, f:): Bağlantı için profilde düzleştirilen bölge. .bde satırında f: alanına yazılır.
- **Köşeleme** (Swage, w:): Profilde kesitin daraltıldığı işlem. .bde satırında w: alanına yazılır.
- **Tesisat deliği** (s:, l:): Profilde açılan küçük ya da büyük servis deliği. .bde satırında s: ve l: alanlarına yazılır.
- **DXF**: CAD çizimlerini programlar arasında aktarmak için kullanılan dosya biçimi. QSteelCAD DXF planı okur; DWG okumaz, dosyanın DXF olarak kaydedilmesi gerekir.
- **Metraj** (Takeoff): Yapıdaki malzeme miktarlarının listesi. QSteelCAD metrajı net alan, fire oranı ve birim fiyatla hesaplar; fiyatı girilmemiş malzemede fiyat uydurmaz.

## Sürüm notları (Türkçe)

- [2.0.9.5](https://qsteelcad.com/surum-notlari#v2.0.9.5) (2026-11-03): Plandan Mimari köşelere kendiliğinden çapraz atıyor; Otomatik Çatı tavan kayıtlarını her odada duvardan başlatıyor.
  - Köşe çaprazı: Yok, Zikzag ya da K. Uç gözü kapı ya da pencereye denk gelirse bir sonraki göz kullanılır.
  - Tavan kayıtları her odada duvardan yeniden sayılır; Ctrl+R sonrası yerinde kalır.
  - K çaprazı alt raydan üst raya tam boy kurulur; aynı göze ikinci tıklama aynalar.
  - Profilden silinen tesisat deliği artık geri gelmiyor.
  - Mobilya yerleşimi: TV kanepenin karşısında, halı yatağın altında, yemek masası boş alanda.
- [2.0.9](https://qsteelcad.com/surum-notlari#v2.0.9) (2026-11-02): Kırma çatı tipleri, hizalı ara kayıtlar, yeni Profili böl komutu ve daha hızlı panel üretimi.
  - Kırma tipi seçimi: yarım makaslı, köşe kesik makaslı ya da kesik makas + panel.
  - Sundurma ve veranda kiriş ve kolonla taşınır; girintiye tıklayarak çatıya katılır.
  - Çatı penceresi yenilendi: 3B görünüm, ölçülü plan ve teknik kesit.
  - Farklı Kaydet baştan yazıldı: proje, GLB ve QSV.
  - Kayıt, güncelleme ve kapanışta iş kaybına yol açan hatalar düzeltildi.
- [2.0.8](https://qsteelcad.com/surum-notlari#v2.0.8) (2026-10-23): Arayüz baştan sona yenilendi; Plandan Mimari Oluştur üç adımlı sihirbaz oldu.
  - Yeni komut simgeleri ve yeniden düzenlenen şerit; pencere başlığında komutun simgesi.
  - Kopyala: tıklama tek kopya, Ctrl+tık zincir; eşit aralık yakalama ve hayalet önizleme.
  - Işınla işlem ata: bir nokta ve yön seçin, ışının kestiği bütün profillere işlem atanır.
  - BDE dışa aktarmadan önce çıkacak dosyalar taranır.
  - Lisans dosyası diskte şifreli tutulur.
- [2.0.6](https://qsteelcad.com/surum-notlari#v2.0.6) (2026-10-08): Genel düzeltmeler.
  - Kararlılık ve kullanım düzeltmeleri.
- [2.0.5](https://qsteelcad.com/surum-notlari#v2.0.5) (2026-10-02): Lisans güvenliği yenilendi; akıllı ölçü, cetvel, DXF ve kısayol iyileştirmeleri.
  - Sunucu yanıtları imzalı; sunucuya ulaşılamadan çalışma süresi 7 gün.
  - Akıllı ölçüde canlı önizleme; yön X, Y, Z, H, A tuşlarıyla kilitlenir.
  - Yeni DXF okuyucu: 3B ağ, OCS, yay ve uzun satırlar doğru okunur.
  - Bir tuş yalnız bir komuta atanır; SNAP, GRID, ORTHO, OSNAP, DYN tuşları ayarlanabilir.
- [2.0.4](https://qsteelcad.com/surum-notlari#v2.0.4) (2026-09-25): Otomatik çatı, 2B DXF plandan duvar, metraj ve maliyet, perçin ve vida hesabı; daha isabetli nokta yakalama.
  - Otomatik çatı: kırma, beşik ve karma çatı; L, T, U ve H planlar.
  - Metraj ve maliyet CSV; perçin ve vida hesabı.
  - Profilde yalnız dış hat yakalanır: dış köşeler, kenar ortaları, delik merkezleri.
  - Büyük projelerin açılışı hızlandı: 131 bin nesneli örnek proje 8,4 sn yerine 1,8 sn.
- [2.0.2](https://qsteelcad.com/surum-notlari#v2.0.2) (2026-09-24): Çizgi profil görünümü ve kısayollar.
  - Çizgi profil görünümü.
  - Panel yeniden adlandırma.
  - Kopyala ve Taşı DX/DY/DZ kısayolları.
- [2.0.1](https://qsteelcad.com/surum-notlari#v2.0.1) (2026-09-22): İlk RENDER bölümü ve aynalama düzeltmesi.
  - RENDER sekmesinin ilk sürümü.
  - C profil yarıçapları kaldırıldı, aynalama düzeltildi.
  - Güncelleme lisansı korur.
- [1.0.1.3](https://qsteelcad.com/surum-notlari#v1.0.1.3) (2026-08-21): Kurulum düzeltmeleri.
  - Eksik çalışma dosyaları kurulum paketine eklendi.

## Kurumsal (Türkçe)

RENMAE; yazılım, yapay zekâ, mühendislik ve otomasyonu aynı üretim sürecinde buluşturan bir teknoloji şirketi.
Ekip hafif çelik ve prefabrik yapıların tasarımını, projelendirilmesini ve üretimini yakından biliyor. QSteelCAD bu deneyimden doğdu ve RENMAE'nin ilk ana ürünü.

- [Hakkımızda](https://qsteelcad.com/hakkimizda): QSteelCAD, RENMAE Teknoloji ve Yazılım'ın ilk ana ürünüdür.
- [Sürüm notları](https://qsteelcad.com/surum-notlari): Her güncelleme program içinden duyurulur ve lisansınızı, ayarlarınızı ve projelerinizi korur.
- [İletişim](https://qsteelcad.com/iletisim): Demo talepleriniz ve sorularınız için buradayız.
- [Site haritası](https://qsteelcad.com/site-haritasi): {site} üzerinde yayındaki {n} sayfanın güncel listesi.

## Solutions (English)

- [Four solutions for light steel production, in one model](https://qsteelcad.com/en/solutions): Every step from plan to rollforming line lives in the same file. Moving from one solution to the next never means redrawing the model.
- [Create architecture from plan](https://qsteelcad.com/en/solutions/plan-to-architecture): Walls, doors and windows in a DXF plan are recognised; in three steps wall panels are built with studs, lintels and bracing.
- [Automatic roof](https://qsteelcad.com/en/solutions/automatic-roof): Builds hip, gable or mixed roofs with trusses, ceiling and roof panels in one window.
- [Production and CAM](https://qsteelcad.com/en/solutions/production-and-cam): Every profile is written with its length, holes and notches to the .bde file your rollforming machine reads.
- [Presentation and costing](https://qsteelcad.com/en/solutions/presentation-and-costing): Renders with cladding, rooms and furniture; quantities, cost, rivet and screw counts from the same model.

### Create architecture from plan

From your DXF plan to wall panels, in three steps

A command that turns a floor plan drawn in general-purpose CAD into light steel wall panels. The program reads the plan, finds walls and openings, and builds the model as you confirm them. In the sample house it recognised 15 walls (6 outer, 9 inner), 5 doors and 8 windows, and built 10 panels, the longest 10.90 m.

1. Open the plan: Choose the DXF file or pick it from the drawing. Binary DXF, MLINE, ELLIPSE, SPLINE and dynamic blocks are read.
2. Check the unit: If the outer dimension is right, move on; if not, pick mm, cm or m and the walls are found again.
3. Confirm walls and openings: Click a wall to select it and correct the opening's type and position right there.
4. Choose sections and corner bracing: Height, outer and inner wall sections; corner bracing None, Zigzag or K.
5. Create: The summary line shows how many panels will be built. When a panel is rebuilt with Ctrl+R, braces stay in place.

Summary line of step one for the sample house:
```
15 duvar (6 dış, 9 iç) · 5 kapı · 8 pencere · veranda, 0 kolon
```

**Can I open DWG?** The program does not read DWG. Save the file as DXF in AutoCAD and open it.

**Does corner bracing affect the structure?** Yes: corner bracing adds wall steel, about 9% with Zigzag and 6.5% with K in the sample house. Brace adequacy is for the project engineer to approve.

**Which panel editing tools are there?** Bracing, lintel bracing, K braces, continuity, parallel member, cut, split profile, trim/extend and doors and windows are on the PANEL tab.

### Automatic roof

Hip or gable roofs, with trusses and panels, in one window

A command that adds the roof to a model with wall panels. It creates hip, gable or mixed roofs together with trusses, ceiling and roof panels, porch beams and columns. In the sample house, the hip roof gave 16 trusses, 22 roof panels and 22 ceiling panels; the gable roof gave 7 trusses, 12 roof panels and 12 ceiling panels.

1. Choose the shape: Hip, gable or mixed. For hip ends: half trusses or cut corner trusses.
2. Enter pitch and eave: Pitch in percent or degrees; eave overhang and heel height.
3. Choose truss and panel sections: Truss spacing; truss, roof panel and ceiling panel sections.
4. Check the summary: The bottom line shows truss, roof panel and ceiling panel counts, and joints that need an engineer's approval.
5. Create the roof: It's a single undo step: Ctrl+Z removes all of it.

Summary line of the hip roof for the sample house:
```
16 makas · 22 çatı paneli · 22 tavan paneli · sundurma: 2 kiriş, 1 kolon
⚠ 2 girder makas birleşimdeki makasları taşır: mühendis onayı gerekli.
```

**Which plan shapes does it handle?** Rectangular plans as well as L, T, U and H plans. Small recesses don't split the roof; recesses that can join the roof are hatched in the plan and join it when clicked.

**Where do ceiling joists start?** From the wall in every room: first the initial spacing from the settings, then the regular spacing. It can be turned off in the ceiling panel menu.

**Does the program check truss adequacy?** The program flags joints such as girder trusses that need an engineer's approval. Structural adequacy is for the project engineer to approve.

### Production and CAM

Every profile on screen is a line the machine reads

BDE export on the OUTPUT tab turns the profiles in the model into lines the rollforming line reads: the whole project, or only walls, roof, trusses, headers or selected members. Each line holds the profile length and operation positions in millimetres.

1. Choose the machine profile: Rollform-80, 90, 140, 200 and 300 come ready. In each profile the H, F, N, S, S2 and S3 stations switch on or off individually.
2. Review the operations: Add holes and notches with assign by point or by ray; rivets, service holes, notches, flattening and swaging can each be shown in the view.
3. Run the error check: Together with minimum length, clashes and model audit. A warning only appears if the file to be written has an error.
4. Export: One .bde file and one CSV per section; operations the machine doesn't support are left out of the line.

A line from the reference file Kontrol_Uretim.bde shipped with the installer:
```
59iC07 RR 2584 h: 7 225 1445 2577 f: 229 1449 n: s: l: w: 30 2554
```

**What do the codes in the line mean?** h: rivet or screw hole, f: flattening, n: notch, s: and l: small and large service hole, w: swage. Positions are in millimetres from the profile start.

**Which rollforming machines does it work with?** The program writes production files for rollforming lines that read .bde lines. Let's check your machine's line format together in a meeting.

**How are rivet and screw counts produced?** The rivet / screw count on the CALCULATE tab counts positions without duplicates per profile; screws are twice the number of h: holes. The table pastes into Excel.

### Presentation and costing

A presentation for your client and quantities for purchasing, from one model

The same steel model becomes a presentation once cladding and materials are assigned. The program recognises rooms; assign a room type and furniture is placed by rule. Quantities use net area, waste rate and unit price; where a material has no price, the program does not invent one and shows “enter price”.

1. Assign the cladding: Facade and roof cover with textured materials; the roof cover comes from Automatic roof.
2. Give rooms a type: Living, bedroom, child, study, kitchen, bath, WC, hall, pantry. Furniture is placed by rule: TV opposite the sofa, rug under the bed.
3. Look inside: Walk through the interior with the walk-in camera; save images at 4x resolution.
4. Export quantities and cost: Net m², waste (2% by default), unit price and total; saved as CSV.
5. Share the model: Save As GLB or QSV; images as PNG, JPG or BMP.

**Do I need a separate render program?** No, the render comes from the same model on the RENDER tab. Save images as PNG, JPG or BMP.

**Where do prices in the cost calculation come from?** You enter the unit prices. Where a material has no price, the program does not guess; it shows “enter price”.

**How is furniture placed?** By room type, with rules: the TV faces and lines up with the sofa, the rug goes under the bed, doorways and clearances stay free.

## Why QSteelCAD (English)

QSteelCAD is developed by a team that knows the design and production of light steel buildings closely. Every feature closes a gap between the drawing and the line.

- Turkish and English: Every command also has its English name; your team works in both.
- One model, one file: Plan, panels, roof, presentation and production file in the same model.
- Lines your machine can run: Operations your machine profile doesn't support never reach the line.
- Engineer approval flags: The program tells you which joints need an engineer's approval.
- No invented costs: If a material has no price, it says “enter price”.
- Safe updates: Licence, settings and projects are kept in every release.

## Everything on one platform (English)

From plan to rollforming line, from client presentation to takeoff: one model, one file.

- Render and exterior: Cladding, roof cover and materials for the client presentation.
- Create architecture from plan: Wall panels from a DXF plan in three steps.
- Automatic roof: Hip, gable and combined roofs with trusses and panels.
- Steel frame: Studs, lintels and bracing in one model.
- Rollforming production file: Every profile length, hole and notch on one line.
- Interiors and furniture: 9 room types; furniture is placed by rules.
- Takeoff and cost: Rivets, screws, quantities and cost as CSV.
- Error check: Minimum length, clashes and model audit.
- See all solutions: Four solutions, one model.

## Frequently asked questions (English)

[Frequently asked questions](https://qsteelcad.com/en/faq): 118 questions about QSteelCAD and light gauge steel. Each answer links to the full topic.

- **Which files can I open?** DXF floor plans, including binary DXF, MLINE, ELLIPSE, SPLINE and dynamic blocks. The program does not read DWG; save the file as DXF in AutoCAD and open it.
- **Which rollforming machines does it work with?** The program writes production files for rollforming lines that read .bde lines. Rollform-80, 90, 140, 200 and 300 profiles come ready, and stations switch on or off per profile. Let's check your machine's line format together in a meeting.
- **Does it do structural calculations?** QSteelCAD runs production checks: error check, minimum length, clashes and model audit. It also flags joints that need an engineer's approval. Structural adequacy, including bracing and section choices, is for the project engineer to approve.
- **Do I need a separate program for presentations?** Renders with cladding, roof cover, rooms and furniture come from the same model, and quantities and cost export as CSV. Save images as PNG, JPG or BMP and the model as GLB.
- **How does licensing work?** The licence is activated online and tied to one computer. While the program is open the licence is checked regularly; it keeps running for 7 days without reaching the server. Get in touch for packages and pricing.
- **Do updates affect my projects?** Updates keep your licence, settings and projects. Structures in older projects are recognised by newer versions, for example older double-collar K braces.
- **Which Windows versions does it run on, and how long is setup?** It runs on Windows 10 and Windows 11. The setup wizard installs everything it needs; setup takes about a minute.
- **What is QSteelCAD?** QSteelCAD is CAD/CAM software for light gauge steel and prefab buildings. It builds panels and the roof from your DXF plan and writes every profile to your rollforming machine file. It is a Windows desktop application developed by RENMAE Teknoloji ve Yazılım.
- **Who is QSteelCAD for?** Light gauge steel, prefab, modular and hangar manufacturers. Purchasing gets the takeoff, engineering gets approval warnings, production gets the error check, and sales and architecture get client presentations, all from the same model.
- **Is the program available in English?** Yes. The interface runs in Turkish and English, and every command has a name in both languages.
- **How can I see QSteelCAD?** Request a demo. We show the program live on the sample house or on your own DXF plan, from plan to production file.
- **How much does QSteelCAD cost?** We do not publish a price list on the site. Let's talk through packages and pricing in a meeting, together with the licence options.
- **Can I download the program from the site?** There is no public download on the site. To see the program, request a demo or write to us.
- **Where can I write for support?** Write to info@renmae.com. Demo and support requests go to the same address, and the reply comes from it.

## Turkey Light Steel Regulation 2027 Guide (English)

[Turkey Light Steel Regulation 2027 Guide](https://qsteelcad.com/en/turkey-light-steel-regulation-2027): The Regulation on the Design, Calculation and Construction Principles of Light Steel Buildings was published in Official Gazette No. 33256 of 17 May 2026 and comes into force on 1 January 2027. It covers prefabricated, hybrid, modular and on-site light steel buildings. In seismic design it applies in addition to the TBDY rules. This page is an independent guide prepared by RENMAE. It is not the official text and does not replace legal or engineering advice. The binding text is the one published in the Official Gazette.

- [Light steel regulation calculators](https://qsteelcad.com/en/turkey-light-steel-regulation-2027/calculators): Compare zinc coating, hole, stud, panel ratio and deflection limits with the 2027 regulation. Your values stay in your browser.
- [Zinc coating by province](https://qsteelcad.com/en/turkey-light-steel-regulation-2027/zinc-coating-calculator): The regulation annex sorts every province into a low or high corrosion class. Type the site's province and see the minimum coating.
- [TBDY 2018 and the 2027 regulation compared](https://qsteelcad.com/en/turkey-light-steel-regulation-2027/differences-from-tbdy-2018): The main differences between the two texts, topic by topic, side by side with article numbers.
- [Light steel fabrication and erection checklist](https://qsteelcad.com/en/turkey-light-steel-regulation-2027/checklist): A simplified version of Table 10.1. Tick the items, print them or save as PDF.

- **Is it the 2026 or the 2027 regulation?** It is the same regulation. It was published in the Official Gazette on 17 May 2026 and takes effect on 1 January 2027. On this site we call it the 2027 regulation, after the year it takes effect.
- **When does the light steel regulation come into force?** On 1 January 2027. Article 5 of the regulation gives this day as the date of entry into force.
- **What is the full name of the regulation?** Regulation on the Design, Calculation and Construction Principles of Light Steel Buildings. It was published in Official Gazette No. 33256 of 17 May 2026.
- **Which institution issued the regulation?** The Ministry of Environment, Urbanization and Climate Change. The enforcement article also names the Minister.
- **Which buildings does the regulation cover?** Prefabricated, hybrid, modular and on-site profile light steel buildings. Calculation of fatigue effects is outside the scope.
- **Does TBDY 2018 Section 10 become invalid?** The annex of the new text says that in seismic design this regulation applies in addition to the TBDY rules, and it refers to TBDY Section 10 for panel capacities. The two texts are read together.
- **Is there a transition period for ongoing projects?** We did not see a separate transition article in the published text. Clarify the status of your project with the project designer, building inspection and the relevant authority.
- **What is the minimum stud thickness in the new regulation?** At least 0.9 mm for load-bearing studs. At least 0.8 mm for the top and bottom panel tracks.
- **What is the minimum yield stress in light steel?** 250 MPa. Purlins, façade girts and non-load-bearing studs may use 220 MPa.
- **How many g/m² of galvanizing does my province need?** Annex 1 Table 1 divides the provinces into two classes: at least 180 g/m² and at least 275 g/m². You can find your province with the lookup tool on this page.
- **What is the new rule for bracing?** Bracing members are placed as one continuous member between the top and bottom track members of the panel, and their ends are also connected to the studs together with the tracks.
- **Is fire design required?** Section 11 describes fire resistance design, and Table 10.1 lists it as a separate check item. Performance is shown by test or by calculation.
- **Is there a height limit for modular buildings?** In systems carried by modules alone, the building height is at most 14 metres. A rigid core is mandatory for taller buildings.
- **Where can I get the PDF of the regulation?** The download section on this page has an unaltered copy of the Official Gazette annex. The binding text is the one published in the Official Gazette.
- **Is this page official?** No. It is an independent guide prepared by RENMAE. It does not replace legal or engineering advice.
- **Does QSteelCAD check conformity to the regulation?** No. QSteelCAD does not perform load-capacity calculations and does not give conformity approval. It performs production-oriented checks; adequacy rests on the project engineer's approval.

## Blog (English)

### Regulations

[Light steel regulations in Turkey, article by article](https://qsteelcad.com/en/blog/topic/regulations): The 2027 regulation and TBDY 2018 Chapter 10, with article numbers and in plain language.

- [Turkey's light steel regulation takes effect on 1 January 2027: what changes?](https://qsteelcad.com/en/blog/turkey-light-steel-regulation-2027): The Regulation on the Design, Calculation and Construction Principles of Light Steel Buildings was published in Official Gazette no. 33256 on 17 May 2026 and takes effect on 1 January 2027. It covers prefabricated, hybrid, modular and on-site light steel buildings. In earthquake design it applies in addition to the TBDY rules.
- [Galvanizing in light steel: 180 or 275 g/m² for each of the 81 provinces?](https://qsteelcad.com/en/blog/zinc-coating-by-province-turkey): Table 1 of Annex 1 of the 2027 light steel regulation splits the provinces into two corrosion classes: at least 180 g/m² of zinc coating in the 41 low-corrosion provinces and at least 275 g/m² in the 40 high-corrosion provinces. If corrosion stresses from water, soil or industry affect the structure, the environment is taken as high corrosion.
- [Light steel panel rules 2027: 0.9 mm studs, 625 mm spacing and bridging](https://qsteelcad.com/en/blog/light-steel-panel-rules-2027): Under the 2027 regulation, a load-bearing stud is a C or Σ section at least 0.9 mm thick, with a web of at least 70 mm and edge stiffeners of at least 9 mm. Panel tracks are at least 0.8 mm. Stud spacing is at most 625 mm for load-bearing sheathing. Above 10.5 metres, stud demand/capacity is at most 0.90.
- [Light steel material rules 2027: 250 MPa, the DX grade ban and screw requirements](https://qsteelcad.com/en/blog/light-steel-material-rules-2027): Under the 2027 light steel regulation, cold-formed members need a minimum yield stress of 250 MPa and a tensile-to-yield ratio of at least 1.08. Sheet thickness is 0.45 to 4 mm, and DX51D to DX57D type steels are not used in load-bearing studs. Purlins, façade girts and non-load-bearing studs may use 220 MPa yield.
- [TBDY 2018 Chapter 10: braced panel rules, clause by clause](https://qsteelcad.com/en/blog/tbdy-2018-chapter-10-braced-panels): TBDY 2018 Chapter 10 divides the lateral load system of light steel buildings into sheathed panels and braced panels. Braced panels are Limited Ductility Level. Clause 10.4.2 gives member and connection rules, and 10.4.3 adds conditions for strap bracing: eccentricity moment, tensioned connections, foundations for amplified forces and bridging at most h/2 apart.
- [Light steel floor rules 2027: deflection table, 8 Hz and web stiffeners](https://qsteelcad.com/en/blog/light-steel-floor-rules-2027): Section 7 of the 2027 light steel regulation treats the floor together with strength, deflection, vibration and diaphragm behaviour. For general use the maximum deflection is L/200. The floor natural frequency must be at least 8 Hz and the joist span/depth ratio at most 18. If these cannot be met, joist spacing is tightened and bridging members are used.
- [Fire design in light steel: what does Section 11 of the regulation require?](https://qsteelcad.com/en/blog/light-steel-fire-design-turkey): Section 11 of the 2027 light steel regulation requires fire resistance to be shown by suitable fire tests or, where none is done, by calculation. In the calculation, steel yield strength and modulus of elasticity are reduced with the Table 11.1 factors; at 500 °C the yield strength factor is 0.45.
- [Modular and hybrid light steel buildings: the 14 metre limit and the 10% rule](https://qsteelcad.com/en/blog/modular-and-hybrid-light-steel-buildings): Under Section 12 of the 2027 light steel regulation, systems carried by modules alone are limited to 14 metres; taller buildings need a reinforced concrete or steel rigid core. In a hybrid building, if the light steel carries more than 10% of the lateral load, it is designed under this regulation as High Ductility Level.

### Bracing systems

[Light steel bracing systems: X, K, V and sheathed panels](https://qsteelcad.com/en/blog/topic/bracing-systems): X strap, K, V and sheathed panels: how they work and how to tell them apart.

- [Bracing systems in light steel: a guide to X, K, V and sheathed panels](https://qsteelcad.com/en/blog/light-steel-bracing-systems-guide): In a light steel building, lateral load is carried by braced panels or sheathed panels. X-strap bracing works in tension only; profile bracing such as K and V carries tension and compression; panels sheathed with OSB, plywood or sheet steel transfer force by shear through the screws. The choice depends on section, connection, anchorage and load path, not on appearance.
- [What is X-strap bracing and how does it work in a light steel wall?](https://qsteelcad.com/en/blog/what-is-x-strap-bracing): X-strap bracing is a pair of flat steel straps fixed diagonally across a light steel wall panel. A thin strap buckles in compression, so it is assumed to work in tension only: one strap is stretched for one load direction, the other when it reverses. End connections, chord studs and anchorage are part of the system too.
- [What is K-bracing? Compression, node and end bearing in profile bracing](https://qsteelcad.com/en/blog/what-is-k-bracing): K-bracing is a layout of C-profile diagonals placed between studs and noggins in a light steel panel, shaped like the letter K. Unlike a strap, it is expected to carry both tension and compression. So section buckling, the force balance at the node and how the profile ends bear are central to the design.
- [Bracing, bridging, diaphragm, temporary prop: four look-alike duties](https://qsteelcad.com/en/blog/bracing-bridging-diaphragm-temporary-props): In a light steel structure, wall bracing carries the building's lateral load, the diaphragm brings that load to the walls, bridging shortens the stud's buckling length, and the temporary prop holds the panel up during erection. They look alike but have different duties, set by the design definition and connections, not by shape.

### Load path and connections

[Load path and connections: how force reaches the foundation](https://qsteelcad.com/en/blog/topic/load-path-and-connections): The route force takes from diaphragm to foundation, and the connections that keep it intact.

- [Lateral load path in a light steel building: from roof to foundation, step by step](https://qsteelcad.com/en/blog/lateral-load-path-roof-to-foundation): The lateral load path is the unbroken route that wind or earthquake force follows through a building. The diaphragm collects the force, tracks and collectors pass it to the panel, bracing or sheathing carries it down, and chord studs and anchors transfer it to the foundation. If a single link is missing, the system is not complete.
- [What is the difference between a hold-down and a shear anchor?](https://qsteelcad.com/en/blog/hold-down-vs-shear-anchor): A hold-down is the connection that transfers the tension at the chord stud at the panel end to the structure below; the code calls it a tension force transfer element. A shear anchor passes horizontal force along the base to the foundation. One resists uplift, the other sliding. Appearing in the same place does not mean one replaces the other.
- [Gusset plates and strap end connections: how does force pass into the frame?](https://qsteelcad.com/en/blog/gusset-plates-and-strap-end-connections): A gusset is a connection plate that distributes brace force to the studs and tracks. Strap force passes into the plate through a screw group, then spreads to the chord stud and track. If the connection is weak, the joint fails before the strap yields, so the code requires a net section check and sizes connection elements for increased forces.
- [Floor and roof diaphragms: who delivers the load to the braced wall?](https://qsteelcad.com/en/blog/floor-and-roof-diaphragms): A diaphragm is the plate behavior of a floor or roof that collects horizontal force in its own plane and passes it to the lateral load-resisting walls. Sheathing, joists, tracks, collectors and screws work together. A strong braced wall cannot stabilise a building alone if no diaphragm and connections bring the load to it.
- [How doors, windows and services affect a braced panel](https://qsteelcad.com/en/blog/openings-services-and-braced-panels): Doors and windows change the usable length of a braced panel, the position of its chord studs and the anchor layout. The regulation counts only full-storey-height panel segments as shear-resisting. A brace that avoids the opening is therefore not enough; the remaining segment's ratio, end members and service holes must be assessed again.

### Production and erection

[Light steel production and erection: from factory to site](https://qsteelcad.com/en/blog/topic/production-and-erection): From drawing to production, from factory to site: the practical side of the work.

- [Light steel fabrication and erection checklist: how to use Table 10.1](https://qsteelcad.com/en/blog/fabrication-and-erection-checklist): Table 10.1 of the 2027 light steel regulation inspects fabrication and erection under eight headings: material, section conditions, conformity to the project, erection, panel systems, floors, fire and the design report. Each item is marked in the columns acceptable, not acceptable and remarks. The list checks conformity both to the structural project and to material properties.
- [How to choose light gauge steel software: 10 questions before you buy](https://qsteelcad.com/en/blog/how-to-choose-light-gauge-steel-software): To choose light gauge steel software, ask for a demo on your own plan. Check whether it reads the plan, builds panels and the roof in one model, writes a file your machine accepts, what it checks before export, and what it does not claim about structural adequacy. Decide on your own work, not on a sample project.
- [What is the difference between general CAD and light gauge steel software?](https://qsteelcad.com/en/blog/general-cad-vs-light-gauge-steel-software): General purpose CAD knows lines, arcs and layers; it does not know whether a line is a stud or a lintel, or where its hole goes. Light gauge steel software keeps the model as profiles: length, section, holes and notches sit in one record. So general CAD is enough to draw a plan, but profile lists and production data are prepared by hand.
- [A temporary prop is not permanent bracing: how to keep the frame stable during erection](https://qsteelcad.com/en/blog/temporary-props-and-erection-stability): A temporary prop is an inclined erection support that holds a panel in position and upright until the permanent lateral load system is complete; it is not the building's permanent bracing. Section 10.2 of the 2027 light steel regulation requires slender wall panels and trusses that stand alone before the permanent diaphragm exists to be supported with temporary bracing.
- [Strap tension and tensioners: why does slack bracing cause problems?](https://qsteelcad.com/en/blog/strap-tension-and-tensioners): A slack strap takes up its slack first under load; the panel moves meanwhile and the brace engages late. Turkish Building Earthquake Code 2018 (TBDY 2018) 10.4.3(b) requires strap bracing connections to be made taut, with the panel plumb and in position. There is no universal tensioning force or torque value; system instructions and project detail govern.
- [Why is saving bracing in CAD as a line between two points not enough?](https://qsteelcad.com/en/blog/modelling-bracing-in-cad): The same X drawing can be a strap or a profile, a permanent brace or a temporary erection prop. A good CAD model therefore stores bracing not just as two points but with its role, member form, face, end connection and verification status. A drawing without clashes is not a load-capacity verification.

### How to choose light gauge steel software: 10 questions before you buy

https://qsteelcad.com/en/blog/how-to-choose-light-gauge-steel-software · 2026-11-06

To choose light gauge steel software, ask for a demo on your own plan. Check whether it reads the plan, builds panels and the roof in one model, writes a file your machine accepts, what it checks before export, and what it does not claim about structural adequacy. Decide on your own work, not on a sample project.

- Ask for the demo on your own plan, not a sample project.
- The real measure is how many manual hand-offs remain between plan and machine.
- The production file must match your machine's line format.
- Ask exactly what the error check inspects.
- Software does not approve load-bearing capacity; that approval belongs to the project engineer.

Light gauge steel software is not a drawing tool that merely looks good on screen. Every profile you draw becomes a real part that is cut, punched and screwed on site. So the choice should not come from comparing feature lists, but from looking at how your own work passes through the program. This article gives the questions to ask before you buy, in order.

### First be clear about what you are buying

Programs called light gauge steel software, LGS software or cold formed steel framing software do not all do the same job. Some only draw, some focus on engineering calculation, some write production files. Three questions make your need clear. Where does your plan come from? Where does the output go: to a machine, a client or an engineer? Which manual step takes the most time today?

### 10 questions to ask the software

| Question | Why it matters | How to see it in a demo |
| --- | --- | --- |
| 1. Does it open my plan directly? | If the plan is redrawn, the first error starts there | Have your own file opened |
| 2. Does it recognise walls and openings? | Doors and windows change the inside of the panel | Change the type of an opening |
| 3. Are panels and roof in one model? | A separate file means a separate update | Have the roof built in the same file |
| 4. Does the production file suit my machine? | Line format varies by machine | Compare with a sample file from your machine |
| 5. What happens to an operation my machine cannot do? | The problem should not first appear in the factory | Export with a station switched off |
| 6. What does it check before export? | "Checked" means little on its own | Ask for the list of checks |
| 7. Does it show where the error is? | A warning without a location creates work | Give it a deliberately faulty model |
| 8. Do takeoff and presentation come from the same model? | Moving to another program is data entry again | Ask for a takeoff from the same file |
| 9. Where does engineering approval begin? | The line between software and engineer must be clear | Ask which warnings need approval |
| 10. How do licence and updates work? | Projects and settings must be kept | Ask what an update preserves |

These questions are not a score sheet. Pick the three or four that matter in your work and build the demo around them.

### How should you ask for the demo?

A prepared sample project looks good in any program. The real information appears the moment your own work enters it.

1. Bring a real plan: one with doors, windows and recesses.
2. Follow one profile: from the wall on the plan to its line in the production file.
3. Change the plan: move an opening and see what is rebuilt in the model.
4. Make a mistake: see where and how the warning arrives.
5. Bring production and engineering to the table: they do not ask the same questions.

![The path of a profile: plan, panels and roof, error check, production file and machine, with a question to ask at each step](https://qsteelcad.com/assets/img/blog/secim-akisi-en.webp)

### Which claims should you question?

A marketing line is not bad in itself, but without a scope it cannot support a decision. When you hear these four sentences, ask what is behind them:

- "Works with every machine": Which line format, which stations?
- "Error-free production": Which errors, caught by which check?
- "It does the calculation": Under which text, and who approves the result?
- "Code compliant": Does the software approve compliance, or does the engineer?

> The structural adequacy of a building is for the project engineer to approve. Program output does not replace engineering approval.

### Does Turkey's 2027 regulation affect the choice?

It does, indirectly. The light steel regulation taking effect on 1 January 2027 brings rules for materials, thickness, holes and fabrication checks. Applying those rules is a project and production decision. What you can expect from the software is to keep sections and production settings in a way that lets you follow them. In the demo, check that you can work with your own section.

[Turkey's light steel regulation takes effect on 1 January 2027: what changes?](https://qsteelcad.com/en/blog/turkey-light-steel-regulation-2027)

### Where does QSteelCAD stand on this list?

We ask ourselves the same questions. These are the features that work today:

- It opens DXF plans. It does not read DWG; save the file as DXF.
- It recognises walls, doors and windows on the plan and builds panels with studs, lintels and bracing.
- It adds hip, gable and mixed roofs to the same model with trusses, ceiling and roof panels.
- It writes every profile to your rollforming machine file with its length, holes and notches. An operation the machine profile does not support is not written to the line.
- Before the file goes to the machine, it passes rivet hole, minimum length and clash checks.
- Renders, takeoff and cost come from the same model.
- It runs on Windows 10 and Windows 11, with a Turkish and English interface. Updates keep your licence, settings and projects.

QSteelCAD does not calculate load-bearing capacity. It flags joints that need approval; structural adequacy stays with the project engineer. The best way to see whether the program suits your work is with your own plan.

**What should you look at first when choosing light gauge steel software?** How your own plan passes through the program to your machine. Ask for the demo on your own plan, not a sample project, and follow one profile from the plan to the production file.

**Is LGS software the same as cold formed steel framing software?** Yes. LGS stands for light gauge steel, also called cold formed steel. The real difference is not the name but whether a program draws, calculates, produces, or combines these.

**Does steel house drawing software also give production files?** It depends on the program. With a tool that only draws, the profile list and production data are prepared separately. Before you buy, ask whether the output is a file your machine reads.

**Can light gauge steel software replace the engineer?** No. The program builds the model and runs production checks. Structural adequacy, including bracing and section choices, is for the project engineer to approve.

### What is the difference between general CAD and light gauge steel software?

https://qsteelcad.com/en/blog/general-cad-vs-light-gauge-steel-software · 2026-11-06

General purpose CAD knows lines, arcs and layers; it does not know whether a line is a stud or a lintel, or where its hole goes. Light gauge steel software keeps the model as profiles: length, section, holes and notches sit in one record. So general CAD is enough to draw a plan, but profile lists and production data are prepared by hand.

- General CAD keeps geometry; light gauge steel software keeps the part.
- The difference is not in drawing the plan but in the steps after it.
- Every manual hand-off is a step where a drawing error can reach production.
- General CAD stays a good tool for the plan, which moves across as DXF.
- Neither tool gives load-bearing approval.

General purpose CAD and light gauge steel software can look alike on screen: both show plans, dimensions and 3D views. The real difference is out of sight. One stores the line; the other stores which part that line will be on site. This article explains where the difference appears and which jobs general CAD is still enough for.

### What does general CAD do well?

General purpose CAD is a strong tool for dimensioned drawing. It is made for architectural plans, details and sheets, and it is not tied to one industry. Its strength and its limit come from the same place: a line does not know what it is. To the program, the two lines of a wall are just two lines.

### What does light gauge steel software keep differently?

| Topic | General CAD | Light gauge steel software |
| --- | --- | --- |
| Basic record | Line, arc, block | Profile: section, length, role |
| Wall | Parallel lines | Panel with studs, tracks, lintels and bracing |
| Door and window | Block | Opening that changes the inside of the panel |
| Roof | Hand-drawn section and truss | Trusses and panels built from shape, pitch and spacing |
| Holes and notches | Mark or note on the drawing | Position in millimetres from the start of the profile |
| Profile list | Prepared by hand | Comes from the model |
| Production data | Prepared by hand, entered at the machine | Written to the file the machine reads |
| Checks | Eyes and lists | Rivet hole, minimum length and clash checks before export |
| Takeoff and presentation | Prepared in separate steps | Come from the same model |

### Where does the difference appear?

On the way from plan to machine, every manual hand-off is a step where a drawing error can reach production. In a process built on general CAD the path is usually this:

1. The architectural plan is drawn.
2. Panels are drawn again in general CAD.
3. The profile list is made by hand.
4. Hole and notch dimensions are written by hand.
5. The data is entered at the machine.

![Two processes: in general CAD, plan, panel drawing, manual list, manual dimensions and machine data entry; in light gauge steel software, plan, model, error check and production file](https://qsteelcad.com/assets/img/blog/cad-farki-en.webp)

In light gauge steel software the same path starts with the plan, the model is built, and the production file is written from the model. Decisions do not disappear: you still choose the section, the bracing and the roof shape. What changes is that a decision is made once and stays in the model.

### Is general CAD still needed?

In most teams, yes. The architectural plan is often drawn in general purpose CAD and reaches light gauge steel software from there. The two tools do not have to replace each other: general CAD prepares the plan, and light gauge steel software turns it into parts.

### Which is enough for which job?

| Situation | Sufficient tool |
| --- | --- |
| You only prepare architectural plans or sheets | General CAD |
| Someone else handles production and you draw concepts | General CAD |
| You send files to a rollforming line | Light gauge steel software |
| Profile lists and hole dimensions are prepared by hand | Light gauge steel software |
| You draw the same building twice, for production and for the client | Light gauge steel software |

### What do both tools not do?

Neither general CAD nor light gauge steel software gives engineering approval by itself. A clash-free model does not mean a load-bearing structure. Geometry checks and structural adequacy are separate questions, and the second belongs to the project engineer.

[Why is saving bracing in CAD as a line between two points not enough?](https://qsteelcad.com/en/blog/modelling-bracing-in-cad)

### What does QSteelCAD do here?

QSteelCAD opens a plan prepared in general CAD as DXF, recognises walls, doors and windows, and builds the panels and the roof. Every profile is written to your rollforming machine file with its length and operation positions, and the file first passes rivet hole, minimum length and clash checks. Renders, takeoff and cost come from the same model. The program does not calculate load-bearing capacity; it flags joints that need approval.

**Can light steel panels be drawn in general CAD?** They can. But the profile list, hole and notch dimensions and machine data are prepared separately. Every manual hand-off is a step where a drawing error can reach production.

**Do you still need general CAD with light gauge steel software?** In most teams, yes. The architectural plan can be drawn in general CAD and moved across as DXF; light gauge steel software turns it into panels and production data.

**What is the difference between CAD and CAD/CAM?** CAD draws and models the design. CAM produces manufacturing data from that model. In light gauge steel, CAD/CAM means the profile on screen and the line sent to the machine come from the same record.

### Turkey's light steel regulation takes effect on 1 January 2027: what changes?

https://qsteelcad.com/en/blog/turkey-light-steel-regulation-2027 · 2026-11-06

The Regulation on the Design, Calculation and Construction Principles of Light Steel Buildings was published in Official Gazette no. 33256 on 17 May 2026 and takes effect on 1 January 2027. It covers prefabricated, hybrid, modular and on-site light steel buildings. In earthquake design it applies in addition to the TBDY rules.

- Published 17 May 2026, Official Gazette 33256. Effective 1 January 2027.
- In earthquake design the regulation applies in addition to TBDY, not in place of it.
- Minimum yield stress is 250 MPa and the load-bearing stud thickness is at least 0.9 mm.
- Galvanized coating now depends on the province table: 180 or 275 g/m².
- Separate sections were added for temporary stability, fire design, modular systems and a checklist.

Until now, earthquake design of light steel buildings in Turkey has largely followed TBDY 2018 Chapter 10. The new regulation widens that frame: material, section, member, floor, connection, foundation, fabrication, erection, fire, modular and hybrid systems and insulation are gathered in a single text.

> This article is our reading of the regulation and its annex and does not replace the official text. Clauses and numbers are taken from the text as of the date of writing. Verify the text to be used for a project against the official source on the design date.

### What does the regulation cover?

Article 1 defines the purpose as the design and construction of structural members and systems cold-formed from steel sheet, strip or plate, with adequate safety for their intended use. According to Article 2, the scope includes prefabricated, hybrid, modular and on-site profile-built buildings. Annex clause 1.1 leaves the calculation of fatigue effects outside the scope.

Article 4 also sets the order of authority: the principles are in the annex of the regulation; where it has no provision, Turkish Standards apply first, then European Standards; if those do not exist either, standards accepted as internationally valid may be used. Materials must comply with the construction products legislation, and inspection is carried out by the authorised bodies under Law no. 4708 or Law no. 3194.

### When will it apply?

According to Article 5, the regulation takes effect on 1 January 2027. Its execution rests with the Minister of Environment, Urbanisation and Climate Change. We did not find a separate transitional article in the published text. For a job whose design is still under way, or which is at the permit stage at the end of 2026, the text to be used should therefore be settled at the outset with the project designer and the building inspection body.

### What are the differences between TBDY 2018 and the new regulation?

| Topic | TBDY 2018 Chapter 10 | Annex of the 2027 regulation |
| --- | --- | --- |
| Design method | ASD (GKT) or LRFD (YDKT) (10.2.5.2) | LRFD (YDKT) (Section 4.2) |
| Minimum yield stress | 235 MPa (10.2.3.2) | 250 MPa; 220 MPa permitted for purlins, facade girts and non-load-bearing studs (Section 2) |
| Thickness range | 0.45 to 16 mm | 0.45 to 4 mm (Section 2) |
| Steel grade | No separate prohibition | DX51D to DX57D not used for load-bearing studs (Section 2) |
| Load-bearing stud thickness | At least 0.8 mm (10.3.1.2) | At least 0.9 mm (Section 6) |
| Sheet-sheathed panel | 10.2.1.1 mentions OSB and plywood | Listed among High Ductility Level systems (Section 3) |
| Tall building | No separate ratio | Above 10.5 m, demand/capacity of load-bearing studs at most 0.90 (Section 6) |
| Brace layout | Figure 10.2 shows example layouts | Brace is a single continuous member between top and bottom track (Section 6) |
| Circular hole / web | < 0.70 (Annex 10A) | < 0.40 (Section 10.1) |
| Galvanizing | Reference to a standard | By province, at least 180 or 275 g/m² (Annex 1) |
| Wind | Non-seismic topics open to international standards (10.2.2.2) | Basic wind speed 28 m/s; characteristic wind load not less than 0.5 kN/m² (Section 4.3) |
| Floor vibration | None | Natural frequency at least 8 Hz, span/depth at most 18 (Section 7.5) |
| Erection stability | No separate heading | Temporary stability and erection safety (10.2) |
| Checklist | None | Table 10.1, eight headings |
| Fire | None | Section 11 |
| Modular and hybrid | None | Section 12 |

The table is our own comparison of the two texts and shows only the main differences. If a clause does not appear here, that does not mean it is unchanged.

### What is new for bracing and panels?

The clearest sentence in Section 6 is this: bracing members are placed as a single continuous member between the top and bottom track of the panel. Their ends are connected to the studs as well as to the tracks. This rule directly concerns layouts that are split by bridging or made of short pieces.

- Only full-storey-height load-bearing panel segments are assumed to have shear capacity; every segment needs a hold-down at its chord studs.
- In prefabricated panel systems, if the intermediate studs are not load-bearing, the system is assessed as Limited Ductility Level.
- If more than one panel type is load-bearing together, the lower ductility governs the system (Section 3).
- Additional horizontal shear forces arising from eccentricity are calculated.
- If the stud height/depth ratio exceeds 50, at least one row of bridging at mid-height; bridging thickness at least 0.8 mm; at least two No. 8 or higher-grade screws at each connection.

[Light steel panel rules 2027: 0.9 mm studs, 625 mm spacing and bridging](https://qsteelcad.com/en/blog/light-steel-panel-rules-2027)

[Bracing systems in light steel: a guide to X, K, V and sheathed panels](https://qsteelcad.com/en/blog/light-steel-bracing-systems-guide)

### What changed for materials and corrosion?

The new text requires flat products in accordance with TS EN 10346 for fabrication, requires the conditions to be checked by tests and the results to be added to the design report. A tensile/yield ratio of at least 1.08 is required; a fracture elongation of at least 10% counts as normal ductile and at least 16% as high ductile material. Normal ductile material may be used only in purlins, facade girts and non-load-bearing studs.

[Light steel material rules 2027: 250 MPa, the DX grade ban and screw requirements](https://qsteelcad.com/en/blog/light-steel-material-rules-2027)

[Galvanizing in light steel: 180 or 275 g/m² for each of the 81 provinces?](https://qsteelcad.com/en/blog/zinc-coating-by-province-turkey)

### What changed for floors?

Section 7 treats the floor together with deflection and vibration. Table 7.1 gives deflection limits; the natural frequency is written as at least 8 Hz and the joist span/depth ratio as at most 18. When the 3% opening limit is exceeded, the floor is modelled as a shell element.

[Light steel floor rules 2027: deflection table, 8 Hz and web stiffeners](https://qsteelcad.com/en/blog/light-steel-floor-rules-2027)

### What is required for fire?

Section 11 introduces fire resistance design of light steel members. Performance is demonstrated in one of two ways: with suitable fire tests or, where no tests are made, by calculation. The reduction factors for yield strength and modulus of elasticity at high temperature are given in Table 11.1, and those for connections in Table 11.2. The Regulation on Fire Protection of Buildings also applies alongside.

[Fire design in light steel: what does Section 11 of the regulation require?](https://qsteelcad.com/en/blog/light-steel-fire-design-turkey)

### What does it say about modular and hybrid buildings?

According to Section 12.1.5, in systems carried by modules alone the building height may be at most 14 metres; taller buildings must have a rigid reinforced concrete or steel core. Horizontal and vertical load transfer between modules is provided by continuous and secure connections. In hybrid buildings, the deformation, displacement and cracking risk arising from stiffness differences at the interface is included in the calculation.

[Modular and hybrid light steel buildings: the 14 metre limit and the 10% rule](https://qsteelcad.com/en/blog/modular-and-hybrid-light-steel-buildings)

### What should manufacturers and designers do now?

1. Review the steel grade, yield stress and certificates of the coils you use against the new limits.
2. Flag load-bearing studs below 0.9 mm in your profile catalogue.
3. Find your site provinces in the Annex 1 table and place the galvanized coil order accordingly.
4. Check your service hole dimensions against the 0.40 ratio.
5. Review your brace details with your engineer in light of the single continuous member sentence.
6. Turn Table 10.1 into your site and factory control form.
7. Put in writing which text applies to projects in the transition period.

[Light steel fabrication and erection checklist: how to use Table 10.1](https://qsteelcad.com/en/blog/fabrication-and-erection-checklist)

### Does QSteelCAD check this regulation?

QSteelCAD does not perform load-bearing capacity calculations and does not certify that a project complies with the regulation. Section, thickness, hole size and brace type come from the user's settings; the program builds them in the model and writes them to the production file. For this reason you need to review your settings against the new limits. Adequacy and compliance rest with the approval of the project engineer.

**When does the light steel regulation take effect?** On 1 January 2027. The regulation was published in Official Gazette no. 33256 of 17 May 2026.

**Is TBDY 2018 Chapter 10 repealed?** The annex of the new text says that in earthquake design the rules and conditions in this regulation must be followed in addition to the TBDY rules, and it refers to TBDY Chapter 10 for panel load capacities. The two texts are therefore read together.

**Which buildings fall within the scope of the regulation?** Prefabricated, hybrid, modular and on-site profile-built light steel buildings.

**Is fire design mandatory?** Section 11 of the regulation annex describes fire resistance design of light steel building members, and fire design appears as a separate item in the Table 10.1 checklist.

**Are my existing projects affected?** We did not find a separate transitional article in the published text. For the status of your project, talk to the project designer, the building inspection body and the relevant authority.

### Bracing systems in light steel: a guide to X, K, V and sheathed panels

https://qsteelcad.com/en/blog/light-steel-bracing-systems-guide · 2026-11-06

In a light steel building, lateral load is carried by braced panels or sheathed panels. X-strap bracing works in tension only; profile bracing such as K and V carries tension and compression; panels sheathed with OSB, plywood or sheet steel transfer force by shear through the screws. The choice depends on section, connection, anchorage and load path, not on appearance.

- The Turkish Building Earthquake Code 2018 (TBDY 2018) defines two lateral systems for light steel: sheathed panels and braced panels.
- Braced panels count as Limited Ductility Level; panels sheathed with OSB or plywood count as High Ductility Level.
- A strap works in tension only, a profile brace in tension and compression; the same X shape means a different calculation.
- In mixed use, the panel type with the lower ductility governs the system ductility.
- The 2027 light steel regulation requires a brace to be one continuous member between the top and bottom track.

Bracing stops a light steel wall panel from racking into a parallelogram under lateral force. Studs carry vertical load, but the screwed joints between studs and tracks do not form a rigid frame against lateral load on their own. For a panel to bring wind and earthquake force down to the foundation, it needs either a bracing member or structural sheathing.

### Which systems carry lateral load in a light steel building?

Section 10.1.2 of the Turkish Building Earthquake Code 2018 (TBDY 2018) groups the lateral load-resisting systems of light steel buildings under two headings: sheathed panel systems and braced panel systems. If the system includes hot-rolled steel members, the steel structures chapter applies as well.

The distinction is more than naming. The code classifies the two systems by their earthquake behaviour, and the coefficients used in the calculation depend on that class. So the project should state clearly at the start which system carries the lateral load.

![X strap, K profile, V profile and sheathed panel drawn side by side, with the force-carrying element highlighted in each panel](https://qsteelcad.com/assets/img/blog/sistemler-en.webp)

### What is the difference between X, K, V and sheathed panels?

| System | Element | How it works | Most critical check | TBDY 2018 class |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| X-strap bracing | Flat steel strap | Tension only; the opposite strap takes over when the direction reverses | End connection, net section, tensioning, eccentricity | Limited Ductility Level |
| K-bracing | C-profile diagonals | Tension and compression | Buckling, node, end bearing | Limited Ductility Level |
| V and zigzag layouts | Profile diagonals | Tension and compression | Node location, how the force enters the stud | Limited Ductility Level |
| Panel sheathed with OSB or plywood | Board and screws | Sheathing carries force by shear | Screw spacing, stud spacing, chord stud | High Ductility Level |
| Panel sheathed with gypsum board | Gypsum board and screws | Sheathing carries force by shear | Cannot resist the earthquake demand alone | Limited Ductility Level |

Figure 10.2 of TBDY 2018 does not show a single form for light steel braced panels: next to the X strap there are zigzag layouts in the edge bays, a K-like layout divided by a horizontal bridging member, and V-shaped examples. So K or V are not shapes reserved for heavy steel structures. But appearing in the figure does not mean a layout is adequate in every project.

> Section 3 of the 2027 light steel regulation also counts sheet-steel-sheathed wall panels among High Ductility Level systems. The text of TBDY 2018 10.2.1.1 mentions OSB and plywood. The new regulation enters into force on 1 January 2027.

### Are X strap and profile bracing the same thing?

No. The same X appearance can hide two different behaviours. A thin strap buckles immediately in compression, so it is assumed to work in tension only; when the load reverses, the opposite strap takes over. A profile brace is expected to carry compression as well. Then the thickness of the section, its unbraced length, the direction of its open face and how its end bears become decisive.

[What is X-strap bracing and how does it work in a light steel wall?](https://qsteelcad.com/en/blog/what-is-x-strap-bracing)

[What is K-bracing? Compression, node and end bearing in profile bracing](https://qsteelcad.com/en/blog/what-is-k-bracing)

### What should you look at when choosing a bracing system?

- Load path: does the force pass without a break from the diaphragm to the panel and from the panel to the foundation?
- Panel ratio: is the full-height part left between doors and windows enough for the bracing?
- Connection: is the brace end defined so that it transfers force to the stud and track?
- Chord stud: does the stud carry the tension and compression from the brace, together with the eccentricity moment where there is one?
- Anchorage: is there a separate solution for uplift and for sliding?
- Storeys: does the panel on the upper storey sit over the panel below?
- Production: can the line roll this part, with its holes and end operations?

None of the questions in this list is answered by how a drawing looks. The strap width or screw count in a photograph says nothing about the capacity of another building. Each decision has to be calculated with the load, section and connection of its own project.

### Can braced and sheathed panels be used together?

They can, with two consequences. TBDY 2018 10.3.1.5 requires at least one hold-down at the shared chord stud of sheathed and braced panels used side by side. Section 3 of the 2027 regulation says that when more than one panel type is used together as structural elements, the overall ductility of the system is set by the panel type with the lower ductility.

Gypsum-board-sheathed panels have an additional limit: TBDY 2018 10.2.7.2 does not allow these panels to resist the earthquake demand alone. The share they may take depends on the number of storeys and is given in Table 10.3; the remaining demand is distributed to the other systems.

### What do the regulations require for bracing?

The text in force today is TBDY 2018 Chapter 10. Section 10.4.2 gives the member and joint rules for braced panel systems, and 10.4.3 gives the additional conditions for strap bracing that acts in tension only. The Regulation on the Design, Calculation and Construction of Light Steel Buildings, published on 17 May 2026, enters into force on 1 January 2027 and applies to earthquake design in addition to the TBDY rules.

Section 6 of the new text brings an explicit layout rule for bracing: braces shall be placed as one continuous member between the top and bottom track of the panel, with their ends connected to the studs as well as the tracks. For layouts divided by bridging or made of short pieces, the project engineer must decide how this sentence applies.

[TBDY 2018 Chapter 10: braced panel rules, clause by clause](https://qsteelcad.com/en/blog/tbdy-2018-chapter-10-braced-panels)

[Turkey's light steel regulation takes effect on 1 January 2027: what changes?](https://qsteelcad.com/en/blog/turkey-light-steel-regulation-2027)

### How is bracing set up in QSteelCAD?

In step three of Create architecture from plan, corner bracing has the options None, Zigzag and K; the default is Zigzag. Once the panel is open, the bracing, lintel bracing and K braces commands on the PANEL tab build into the bay you select. If the bay is not suitable, for example because of an opening, a narrow bay or another brace in the same place, no brace is built and the program states the reason.

The program builds the brace in a producible form and writes its cut length and operations to the production file. It does not run a load-capacity calculation. Brace type, section and layout affect the capacity of the structure; the project engineer approves adequacy.

**Which is the best bracing for light steel?** There is no single best brace. The choice depends on load, panel width, openings, connection detail and production capability. Before shape, the path of the force and the ductility class of the chosen system should be settled.

**Can a light steel wall work without bracing?** A wall that carries lateral load needs either bracing or structural sheathing. For sheathing to count as structural, the stud spacing, screw pattern and section conditions of the regulation must be met.

**Are the layouts in Figure 10.2 approved standard details?** No. The figure shows examples of braced panels. Section, connection and anchorage are calculated separately for each project.

**Why are braced panels counted as Limited Ductility Level?** TBDY 2018 10.2.1.2 places buildings whose entire earthquake load is resisted by braced panels or gypsum-board-sheathed panels in this class. The class affects the coefficients used in the calculation and the permitted building height class.

### Galvanizing in light steel: 180 or 275 g/m² for each of the 81 provinces?

https://qsteelcad.com/en/blog/zinc-coating-by-province-turkey · 2026-11-06

Table 1 of Annex 1 of the 2027 light steel regulation splits the provinces into two corrosion classes: at least 180 g/m² of zinc coating in the 41 low-corrosion provinces and at least 275 g/m² in the 40 high-corrosion provinces. If corrosion stresses from water, soil or industry affect the structure, the environment is taken as high corrosion.

- Low corrosion class: 41 provinces, at least 180 g/m².
- High corrosion class: 40 provinces, at least 275 g/m².
- The class does not depend on the coast alone: Erzurum, Kars and Yozgat are also in the high-corrosion list.
- If water, soil or industrial effects are present, the environment counts as high corrosion regardless of province.
- Surfaces and holes cut on site are coated with at least two coats of zinc-based paint.

Because the steel is thin, the life of a light steel profile is largely decided by its coating. From 1 January 2027, the Regulation on the Design, Calculation and Construction Principles of Light Steel Buildings ties the coating amount to the province where the building is located. Item (f) of Section 2 requires the classification in Annex 1 Table 1 to be taken into account.

### How many g/m² are needed in which province?

#### Low corrosion: at least 180 g/m² (41 provinces)

Adıyaman, Afyonkarahisar, Ağrı, Aksaray, Ankara, Aydın, Batman, Bingöl, Bitlis, Burdur, Çankırı, Denizli, Diyarbakır, Elazığ, Erzincan, Eskişehir, Gaziantep, Hakkari, Iğdır, Isparta, Kahramanmaraş, Karaman, Kayseri, Kırıkkale, Kırşehir, Kilis, Konya, Kütahya, Malatya, Manisa, Mardin, Muş, Nevşehir, Niğde, Siirt, Sivas, Şanlıurfa, Şırnak, Tunceli, Uşak, Van.

#### High corrosion: at least 275 g/m² (40 provinces)

Adana, Amasya, Antalya, Ardahan, Artvin, Balıkesir, Bartın, Bayburt, Bilecik, Bolu, Bursa, Çanakkale, Çorum, Düzce, Edirne, Erzurum, Giresun, Gümüşhane, Hatay, İstanbul, İzmir, Karabük, Kars, Kastamonu, Kırklareli, Kocaeli, Mersin, Muğla, Ordu, Osmaniye, Rize, Sakarya, Samsun, Sinop, Tekirdağ, Tokat, Trabzon, Yalova, Yozgat, Zonguldak.

> The lists are taken from Annex 1 Table 1 and arranged in alphabetical order; the classes have not been changed. Verify against the official text before ordering.

### When is the province table not enough?

The regulation adds an environment condition to the province table: if corrosion stresses caused by water and soil, or corrosion stresses arising from industry, affect the structure, the environment is taken as high corrosion. So even if a building in Ankara is in the low-corrosion class, 275 g/m² may be needed in an industrial area or a water-exposed area subject to these effects.

- Is the building in contact with soil or constant moisture?
- Is there a corrosive industrial influence nearby?
- Does the load-bearing profile end up in a detail exposed to water?
- Does the use of the building create high humidity inside?

If the answer to these questions is yes, the environment itself matters more than the province of the site. The decision should be put in writing at the design stage.

### Can another coating be used instead of zinc?

The regulation allows equivalent high-resistance alloys in terms of corrosion resistance and gives coatings such as ZAM, AZ and ZA as examples; it requires conformity to TS EN ISO 1461. Equivalence is shown not by a product name but by documented corrosion resistance.

### How is the coating amount checked?

The Table 10.1 checklist of the regulation dedicates two items directly to this: item 1.2 requires the mill test certificate of the steel sheet used in production to be checked, and item 1.3 requires the galvanized coating amount to be selected according to Annex Table 1. When a coil arrives, check the coating value on the certificate and how the g/m² value is given (total of both faces or a single face).

Total thickness and steel core thickness are also not the same thing. The coated total thickness must not be written in place of the steel thickness used in design.

### How is a surface cut on site repaired?

Item (h) of Section 2 is clear: to protect holes made on site or galvanized surfaces damaged by cutting, the hole and its surroundings are coated with at least two coats of zinc-based spray paint or galvanizing repair paint. Table 10.1 item 1.5 lists this as a separate check.

The best repair is to avoid unnecessary cutting. Making holes and notches on the rollforming line, while the profile is being produced, reduces the work that damages the coating on site.

### What should you watch in QSteelCAD?

QSteelCAD moves this work to the factory by writing holes, notches and cuts into the .bde file, but it does not select the coating class. The choice of sheet and coating is the company's material decision. If you work in more than one province, write into the production plan which coil is used for each project according to its province.

**How many g/m² of galvanizing for İstanbul?** In Annex 1 Table 1, İstanbul is in the high-corrosion class: at least 275 g/m².

**How many g/m² of galvanizing for Ankara?** Ankara is in the low-corrosion class: at least 180 g/m². If water, soil or industrial effects are present, the environment is taken as high corrosion.

**Which class are İzmir, Antalya and Bursa in?** All three are in the high-corrosion class: at least 275 g/m².

**When does this table apply?** The regulation takes effect on 1 January 2027. The table is included in the annex of the regulation as Annex 1.

**Are Z275 and 275 g/m² the same?** Coil order codes depend on the manufacturer and the standard. Check how the value on the certificate was measured and compare it with the value in the regulation.

### Light steel fabrication and erection checklist: how to use Table 10.1

https://qsteelcad.com/en/blog/fabrication-and-erection-checklist · 2026-11-06

Table 10.1 of the 2027 light steel regulation inspects fabrication and erection under eight headings: material, section conditions, conformity to the project, erection, panel systems, floors, fire and the design report. Each item is marked in the columns acceptable, not acceptable and remarks. The list checks conformity both to the structural project and to material properties.

- Table 10.1 consists of eight headings and 24 items.
- Each item has acceptable, not acceptable and remarks columns.
- The list also asks for the calculation report: item 8.1.
- Strap tension and brace integrity are not separate items in the list; they should be added to the project.
- Some of the checks can be done in the factory and some during erection.

In light steel construction, most defects end up hidden under the sheathing. So when a check is made matters at least as much as what is checked. Section 10.3 of the 2027 light steel regulation requires Table 10.1 to be used to check on-site fabrication and erection against both the structural project and the material properties. The introduction to Section 10 states that members whose fabrication is complete are shipped to site only after they are documented as defect-free and flawless within the defined tolerances.

### What is in Table 10.1?

| No | Check item | Question asked |
| --- | --- | --- |
| 1.1 | Steel grade | Does the steel comply with TS EN 10346 and TS EN ISO 1461? |
| 1.2 | Quality certificate | Has the mill test certificate of the steel sheet been checked? |
| 1.3 | Galvanized coating | Was the coating amount selected according to Annex Table 1? |
| 1.4 | Screws and fasteners | Were the conditions in Section 2 met for the screws? |
| 1.5 | Holes made on site | Were holes and cuts repaired with zinc-based paint? |
| 2.1 | Profile dimensions | Do the flange, web and stiffener dimensions meet the limits? |
| 2.2 | Profile bend radii | Do the inside bend radii meet the limits? |
| 2.3 | Flange width | Does the flange width meet the minimum limits? |
| 3.1 | Production of profiles | Was the accuracy of the profiles checked against the project? |
| 3.2 | Checking of sections | Were shape, dimensions and surface flatness compared with the project? |
| 3.3 | Screw check | Do the diameter, position and frequency of the screw holes conform to the project? |
| 4.1 | Placement of members | Are positioning and alignment correct? |
| 4.2 | Connections | Were the stated number and type of screws used in the connections? |
| 4.3 | Anchor installation | Were the anchors placed at the stated diameter and spacing? |
| 4.4 | Connection gusset plates | Were the gusset plates fastened with the stated number and size of screws? |
| 5.1 | Sheathed panel layout | Is the stud spacing at most 625 mm and are the studs ≥ 0.9 mm? |
| 5.2 | Panel frame | Are the top and bottom tracks of profiles ≥ 0.8 mm? |
| 5.3 | Screw connections | Were the sheathing panels screwed on all four edges in line with the project and TBDY? |
| 5.4 | Horizontal bridging | Is the bridging placed at no more than half the panel height? |
| 6.1 | Floor joists | Are the joists of the section and spacing in the project? |
| 6.2 | Web stiffeners | Were stiffeners and connection members placed in sufficient proportion? |
| 6.3 | Floor connections | Were the web and connections fastened with screws in line with the project? |
| 7.1 | Fire design | Were the conditions in Section 11 met? |
| 8.1 | Design report | Is the calculation report attached? |

The text is simplified from the regulation table. When preparing your inspection form, use the official text of the table as the basis.

### Who should do the checks, and when?

| Stage | Items | Why here |
| --- | --- | --- |
| When the coil arrives | 1.1, 1.2, 1.3 | Wrong material is stopped before it enters the line |
| At first-piece production | 2.1, 2.2, 2.3, 3.1, 3.2, 3.3 | Line setup is verified on the first piece |
| While the panel is assembled in the factory | 1.4, 4.2, 5.1, 5.2, 5.4 | Screws and spacing are visible before sheathing |
| At foundation and anchors | 4.3, 4.4 | A missed anchor is noticed before the panel arrives |
| At erection | 4.1, 5.3, 6.1, 6.2, 6.3 | Members are checked in place |
| Before closing in | 1.5, 7.1, 8.1 | The final check is made before the sheathing is closed |

This breakdown is our suggestion, not the regulation's. Adapt it to your factory's workflow. What matters is that each item is asked at a moment when you can still correct a defect.

### What should be added to the list for bracing?

Table 10.1 is a general list and has no separate item for bracing. For braced panels it is useful to add these questions:

- Is the brace placed as a single continuous member between the top and bottom track?
- Are the brace ends connected to the studs as well as to the track?
- Are the straps tight, and were they fixed with the panel plumb?
- Is the strap on the correct face, and is there a second strap in a double-sided detail?
- Is the brace uncut, undrilled and unshifted?
- Is the chord stud pack as in the project?
- Does the tension anchor line up with the chord stud?
- Does the upper-storey panel sit on the lower-storey panel?
- Are the temporary props in place, and has the removal stage been defined?

[Strap tension and tensioners: why does slack bracing cause problems?](https://qsteelcad.com/en/blog/strap-tension-and-tensioners)

[A temporary prop is not permanent bracing: how to keep the frame stable during erection](https://qsteelcad.com/en/blog/temporary-props-and-erection-stability)

### How is the list documented?

Every row on the form should record three things: the result, who checked, and the date. On a row marked not acceptable, the remarks column must not be left empty; what was done and who approved it should be written. To show the inside of walls that are later closed, it also helps to attach a photo matched to the panel ID.

### Where does QSteelCAD fit into this list?

Before writing the production file from the model, QSteelCAD runs minimum length, clash and model checks. These checks help catch some of the errors under items 3.1 and 3.3 before the file goes to the machine. Material, screw, anchor and erection checks, however, remain in human hands in the factory and on site. The program does not mark any item acceptable on your behalf.

**Is Table 10.1 mandatory?** Section 10.3 of the 2027 light steel regulation states that Table 10.1 must be used to check on-site fabrication and erection. The regulation takes effect on 1 January 2027.

**Who signs the list?** The table does not define a signature field. Inspection responsibilities are determined under the building inspection provisions of Article 4 of the regulation. It helps to have a responsible person and date field on your company's form.

**How is a sheathed wall checked?** The check must be made before the sheathing is closed. For connections that cannot be seen afterwards, photos and records tied to the panel ID should be kept.

### Light steel panel rules 2027: 0.9 mm studs, 625 mm spacing and bridging

https://qsteelcad.com/en/blog/light-steel-panel-rules-2027 · 2026-11-06

Under the 2027 regulation, a load-bearing stud is a C or Σ section at least 0.9 mm thick, with a web of at least 70 mm and edge stiffeners of at least 9 mm. Panel tracks are at least 0.8 mm. Stud spacing is at most 625 mm for load-bearing sheathing. Above 10.5 metres, stud demand/capacity is at most 0.90.

- Load-bearing stud: C or Σ, at least 0.9 mm, web at least 70 mm, edge stiffener at least 9 mm.
- Top and bottom panel track: U or C, at least 0.8 mm.
- For sheathing to count as load-bearing, stud spacing is at most 625 mm.
- Bracing is placed as one continuous member between the top and bottom track.
- Wall-hung cabinet loads are taken as a horizontal line load of at least 0.5 kN/m.

The panel is the production unit of a light steel building. Section 6 of the regulation builds panel design on Section 4 (structural members) and Section 8 (connections); for the lateral load capacity of panels it refers to the provisions of Section 10 of the Turkish Building Earthquake Code 2018 (TBDY 2018). So the two texts work together here.

### What are the minimum limits for studs and tracks?

| Member | Rule | TBDY 2018 |
| --- | --- | --- |
| Load-bearing stud section | C or Σ | C or Σ |
| Stud wall thickness | At least 0.9 mm | At least 0.8 mm |
| Stud web height | At least 70 mm | At least 70 mm |
| Edge stiffener | At least 9 mm | At least 9 mm |
| Top and bottom panel track | U or C, at least 0.8 mm | U or C, at least 0.8 mm |
| Stud spacing for sheathing | At most 625 mm | At most 625 mm |

For studs and tracks produced outside these sections, it must be shown, by test or by analysis, that they safely carry the design load. The new text does not close this alternative route, but it puts the responsibility on the manufacturer.

### What does the 10.5 metre limit mean?

If the building height is above 10.5 metres, the demand/capacity ratio in all load-bearing studs is at most 0.90. In a lower building the ratio can go up to 1, whereas in a taller building a ten percent margin is left in every stud. It is a rule that directly affects section selection as the number of storeys increases.

### What if the intermediate studs are not load-bearing?

In prefabricated panel systems, if the intermediate studs are not load-bearing, these systems are treated as Limited Ductility Level. Since this sentence changes the ductility class of the system, and with it the calculation coefficients, it should be settled at the start of design.

### Which panels count as load-bearing?

Only full-storey-height load-bearing panel segments are assumed to have shear capacity, and a hold-down is used at the chord studs of each segment. In the total load capacity, the contribution of panels at least 30 cm wide that satisfy h/l ≤ 4 is taken; if the ratio is between 2 and 4, the shear strength per unit length is multiplied by 2l/h.

[How doors, windows and services affect a braced panel](https://qsteelcad.com/en/blog/openings-services-and-braced-panels)

### What does it say about bracing?

For panels to be load-bearing under lateral load, either sheathing (OSB, plywood, gypsum board, steel sheet) or bracing members are used. Bracing members are placed as one continuous member between the top and bottom track members of the panel; their ends are connected to the stud members together with the tracks. Figure 6.4 shows this rule on a panel with X strap bracing.

The lateral load calculation is done in both directions: the lateral load acting on each storey is divided by the effective panel length on that storey and compared with the unit capacity in TBDY Section 10. The additional lateral shear forces caused by eccentricity, based on the effective panel lengths, are also calculated. If the panel system is solved with the diaphragm modelling principle of Section 4.11, the lateral load is calculated from the axial forces obtained in the bracing, and the capacity per metre is checked against these values.

### What are the bridging rules?

Bridging is used to shorten the buckling length of stud members. Bridging can be connected to the stud in two ways: the end of the bridging is bent toward the stud and screwed into the section flange, or the bridging is cut to the width of its web and tabs bent toward the section flange are screwed to the stud. The geometric conditions are the same for both methods:

| Condition | Value |
| --- | --- |
| If height/depth ratio is greater than 50 | At least one bridging at mid-height of the profile |
| Tab length | At least 6d |
| Edge distance | At least 1.5d |
| Screw spacing | At least 3d |
| Bridging wall thickness | At least 0.8 mm |
| Width of flange connected to | At least 3d |
| Each connection point | At least two No. 8 or higher-class screws |

Here d is the characteristic diameter of the screw used. Item 5.4 of Table 10.1 also asks whether the bridging is placed at no more than half the panel height.

### What does it say about cabinets and hung loads?

The text also touches on a rarely seen subject. Light steel wall panels are designed to carry the loads of fixed kitchen cabinets, wardrobes and similar fittings. At cabinet locations, a reinforced wall strip is made with an additional steel profile, a timber or OSB backing plate or a similar load-bearing arrangement. Wall-hung cabinet loads are taken as a horizontal line load of at least 0.5 kN/m, and the bending effect from the eccentricity to the stud axis is also included in the calculation.

In practice this means the kitchen plan is fixed before panel production. If the cabinet location changes later, a bending moment not accounted for in the calculation reaches the stud.

### Which figures show the connection details?

Section 6 gives the typical detail of two perpendicular load-bearing walls in Figure 6.6, the corner connection in Figure 6.7 and the connection of a load-bearing wall to the floor in Figure 6.8. Profiles with alternative section geometries may also be used. These figures are examples; the connection to be used in a project is selected with its own calculation.

### How are these values checked in QSteelCAD?

Stud spacing, section, bridging and bracing are built in the program from the user's panel setting. The program does not check load-bearing capacity or regulatory compliance; the user confirms that sections and spacing meet these limits. Review your section library and default panel settings before 2027.

> Stud spacing, wall thickness and bridging are not visual settings; they are the load capacity of the panel. Make changes together with the project engineer.

**What is the minimum stud thickness in light steel?** Under the 2027 regulation, the wall thickness of a load-bearing stud is at least 0.9 mm. In TBDY 2018 this value is 0.8 mm.

**What is the maximum stud spacing?** For sheathing to be accepted as load-bearing, the maximum stud spacing is 625 mm. The load calculation may require a smaller spacing.

**What is the horizontal bridging spacing?** Table 10.1 asks whether bridging is placed at no more than half the panel height. For panels with strap bracing, TBDY 2018 10.4.3(d) also requires a spacing of at most h/2.

**Which screws connect the bridging?** At each connection point at least two No. 8 or higher-class screws are used.

### Lateral load path in a light steel building: from roof to foundation, step by step

https://qsteelcad.com/en/blog/lateral-load-path-roof-to-foundation · 2026-11-06

The lateral load path is the unbroken route that wind or earthquake force follows through a building. The diaphragm collects the force, tracks and collectors pass it to the panel, bracing or sheathing carries it down, and chord studs and anchors transfer it to the foundation. If a single link is missing, the system is not complete.

- The load path is a property of the chain, not of one member: the weakest link governs.
- TBDY 2018 requires load-bearing panels to be stacked one above the other on all storeys (10.2.1.4).
- Placing panels regularly and close to symmetric in plan reduces torsion.
- Members the bracing connects to are sized for forces increased by the overstrength factor D.
- Moving a panel that starts on the upper storey to a different place below is not complete until the transfer is resolved.

A load path is the sequence of members and connections a force passes through, from where it is applied to the ground. In light steel the concept matters especially, because members are thin and connections are screwed: force passes from one part to another only if that connection is defined. Lines touching on a drawing is not enough.

### Which links does lateral force pass through?

1. The force arises: wind presses on the facade, an earthquake moves the mass.
2. The diaphragm collects it: the roof or floor carries the force in its own plane.
3. The connection transfers it: screws and bolts pass the force to the top track of the panel.
4. The panel brings it down: bracing or sheathing carries the force toward the bottom track.
5. Chord studs resist overturning: tension at one end, compression at the other.
6. Anchors give it to the foundation: the hold-down resists uplift, the shear anchor resists sliding.
7. The foundation transfers it to the ground.

![Section of a single-storey light steel building: force arrows on the roof diaphragm, braced panel, chord stud, anchor and foundation](https://qsteelcad.com/assets/img/blog/yuk-yolu-en.webp)

TBDY 2018 10.3 sums up this chain with three conditions: the shear capacity of the panel shall exceed the shear demand, the axial capacity of the studs shall exceed the forces acting on the stud, and the anchors shall resist the base shear, the storey shear and the overturning moment. The three conditions do not replace one another.

### How does force enter the panel?

For wall bracing to take load, the force must first reach the panel. Every transition, from floor sheathing to joist, from joist to track, from track to panel, is a connection. TBDY 2018 10.5(b) requires it to be shown by calculation that diaphragm forces are safely transferred to the vertical panels, floor joists and track members with suitable connections such as screws and bolts.

If the braced panel is only in one part of the wall, the force has to be gathered there. The member that does this is called a collector in the regulation. If a track running along the wall will take this duty, its connections and splices are resolved accordingly.

[Floor and roof diaphragms: who delivers the load to the braced wall?](https://qsteelcad.com/en/blog/floor-and-roof-diaphragms)

### How does force travel inside the panel?

In a braced panel the force comes down along the diagonal and splits at the corner. The vertical component creates axial force in the chord stud. The horizontal component passes to the bottom track and from there to the shear anchors. In a sheathed panel the force spreads into the board through the screws and again gathers in the chord studs at the panel ends.

In both systems the chord stud works differently from an intermediate stud that carries only vertical load. In a braced panel, TBDY 2018 10.4.2.1(a) requires the forces of the chord studs, tracks and connection elements the brace attaches to be increased by the overstrength factor D. The aim is that when the brace starts to yield, the rest of the path is still standing.

### How is continuity provided in a multi-storey building?

TBDY 2018 10.2.1.4 is clear: load-bearing panels are arranged one above the other on all storeys. Tension in the chord stud of an upper-storey panel must pass the floor and reach the chord stud of the panel below. This depends on the connection at floor level as much as on the alignment of the two panels.

![Elevation of a two-storey building: on the left the panels are stacked and the force goes straight down; on the right the upper panel is offset and the force changes direction in the floor](https://qsteelcad.com/assets/img/blog/katlar-en.webp)

If architecture requires a braced panel to move on the lower storey, the force transfer in between becomes a separate design item. Then it is not enough for the drawing to look right only in the floor plans; the member that provides the transfer must be shown clearly.

### Why does the layout in plan matter?

The same 10.2.1.4 also asks for load-bearing panels to be placed in plan as regularly as possible and symmetrically or close to symmetrically about the main axes. If panels are concentrated in one wall, the building tries to rotate under lateral load. Section 6 of the 2027 regulation requires the additional lateral shear forces arising from eccentricity to be calculated, taking effective panel lengths into account.

### Where does the load path break most often?

| Break point | How it looks in the drawing | Question to ask |
| --- | --- | --- |
| Between diaphragm and panel | Floor touches the panel, no connection is written | With which screw does the force pass to the top track? |
| Brace end | Diagonal drawn to the corner, no plate or screw group | How is the brace connected to the stud and track? |
| Chord stud | Same section as an intermediate stud | Were the brace force and vertical load checked together? |
| Panel base | Hold-down present, no shear anchor, or the reverse | Were uplift and sliding resolved separately? |
| Storey transition | Upper and lower panel on different axes | By which member is the transfer provided? |
| Opening | Window later moved next to the brace | Were the remaining panel and anchor reassessed? |

### Does QSteelCAD check the load path?

No. QSteelCAD runs production-oriented checks: minimum length, clashes and model audit. The load path is an engineering assessment. The program helps with that assessment: because panels, bracing and openings sit in the same 3D model, it is easier to see the alignment between storeys, and on the roof it separately lists joints that need an engineer's approval, such as girder trusses.

> This article describes general behaviour. The load path of a building is verified by the project calculation and details of that building.

**How is the load path shown in a drawing?** The members and connections the force passes through should be traceable in order: diaphragm connection, panel, chord stud, anchor. The detail or a reference for each link should be on the sheet.

**Must a braced panel be in the same place on every storey?** TBDY 2018 10.2.1.4 requires load-bearing panels to be arranged one above the other on all storeys. A different layout requires the force transfer to be resolved separately.

**Is the same load path used for wind and earthquake?** The path mostly runs through the same members, but the magnitude of the force, its distribution and the coefficients in the calculation differ. Both actions are checked separately in the project.

### What is X-strap bracing and how does it work in a light steel wall?

https://qsteelcad.com/en/blog/what-is-x-strap-bracing · 2026-11-06

X-strap bracing is a pair of flat steel straps fixed diagonally across a light steel wall panel. A thin strap buckles in compression, so it is assumed to work in tension only: one strap is stretched for one load direction, the other when it reverses. End connections, chord studs and anchorage are part of the system too.

- A strap works in tension only; one diagonal takes over for each load direction.
- The strap force splits into a vertical and a horizontal component: one goes to the chord stud, the other to the track.
- If the strap is on one face only, the eccentricity moment T·e enters the stud calculation (TBDY 2018, 10.4.3a).
- Strap connections are tensioned, and horizontal bridging is placed in panel studs at spacing of at most h/2 (10.4.3b, d).
- The end connection gets a net section check; the joint must not fail before the strap (10.4.2.1c).

X-strap bracing is a pair of flat steel straps placed corner to corner on the face of a wall panel. Its job is to carry the wind or earthquake force that pushes the panel sideways down the diagonal to the bottom corner. TBDY 2018 covers these systems in 10.4.3, under panels whose braces act in tension only.

### Do both straps work at the same time?

No. When the panel is pushed from the left, the top track moves to the right. The strap joining the bottom left corner to the top right corner tries to lengthen and is stretched. The other strap is forced to shorten; being thin, it goes slack without carrying force. When the load reverses, the roles swap.

![Two panels loaded from the left and from the right; in each, the strap in tension is highlighted and the slack strap is dashed](https://qsteelcad.com/assets/img/blog/iki-yon-en.webp)

This behaviour has two consequences. First, two straps in the drawing do not mean twice the capacity. Second, every load direction is a separate force path: each diagonal has its own end connection, its own chord stud and its own anchorage to follow.

### Where does the strap force go?

A stretched strap brings an inclined force to the corner. This force splits into two components:

- The vertical component enters the chord stud. The stud on the tension side sees uplift, the stud on the opposite side sees compression.
- The horizontal component passes to the track and from there to the base anchors.
- The tension in the stud is handed to the structure below by the hold-down at the panel end.

The narrower the panel, the steeper the diagonal and the larger the vertical component. So the same force strains the chord stud and anchor more in a narrow panel. Knowing the general rule does not replace calculation: the ratios come out differently in every panel.

[What is the difference between a hold-down and a shear anchor?](https://qsteelcad.com/en/blog/hold-down-vs-shear-anchor)

### Should the strap be on one face or both?

Both are used, but they are not the same. If the strap is on one face of the panel, the force acts away from the stud axis. This offset creates an additional moment in the stud. TBDY 2018 10.4.3(a) says so explicitly: where strap bracing is not applied on both sides of the panel, the T·e moment arising from eccentricity is taken into account in the stud calculations.

![Plan section of a stud: with a one-sided strap the force T acts at distance e from the axis, with two-sided straps the forces balance](https://qsteelcad.com/assets/img/blog/dis-merkezlik-en.webp)

A two-sided layout reduces this moment, but it is not a verified solution by itself. Access to the connection, the sheathing layout and whether the two straps deliver force to the stud at the same point are still read from the detail.

### What does the code require of the end connection?

TBDY 2018 10.4.2.1 asks for three things together. The design tensile strength of the brace is found on the gross section. At the point where the brace connects to the chord stud and track, a net section check is made, and the net section strength must be at least 1.20 times the design strength of the brace. The stud, track and connection elements it attaches to carry the forces increased by the overstrength factor D in Table 4.1.

The purpose of these rules is the same: let the weak link of the system be the length of the strap, not the joint. A brace that yields along its length and dissipates energy behaves in a ductile way; a strap that tears at the holes or a screw group that pulls out cuts that behaviour short.

[Gusset plates and strap end connections: how does force pass into the frame?](https://qsteelcad.com/en/blog/gusset-plates-and-strap-end-connections)

### Why does strap tension matter?

TBDY 2018 10.4.3(b) requires the connections of strap bracing to be made tight. A slack strap first takes up its slack when load arrives, and the panel moves in the meantime. Because the brace engages late, the wall behaves more flexibly than expected.

[Strap tension and tensioners: why does slack bracing cause problems?](https://qsteelcad.com/en/blog/strap-tension-and-tensioners)

### Why is bridging needed?

TBDY 2018 10.4.3(d) requires horizontal bridging in the studs of lateral load-resisting panels at spacing of at most h/2, where h is the panel height. Bridging is not part of the strap. It shortens the buckling length of the stud. When the extra compression from the brace is loading the chord stud, this shortening matters even more.

### What mistakes are most common with X-strap bracing?

- Assuming both straps work at once and splitting the force in two.
- Checking the strap and forgetting the chord stud and anchorage.
- Leaving the eccentricity of a one-sided strap out of the stud calculation.
- Cutting the strap for services or shifting it elsewhere.
- Assuming the X crossing is a real connection without looking at the detail.
- Copying the strap width or screw count of another building as an example.

### How does an X layout look in QSteelCAD?

In QSteelCAD the Bracing command builds a profile brace in the bay you click. A second click in the same bay flips the braces, and a third click returns them to the first state. The cut lengths and flange directions of flipped braces are the exact mirror image. If the bay is not suitable, no brace is built and the program states the reason.

> The type and position of the strap or profile affect the load-bearing capacity of the structure. The project engineer approves whether the choice is adequate.

**Does X-strap bracing carry compression?** No, a thin strap is assumed not to carry compression. When the load reverses, the opposite diagonal goes into tension and carries the force.

**Should the straps be connected where they cross?** That depends on the detail of the system. Whether there is a connection at the crossing is read from the project detail; straps appearing to cross in a drawing does not show a shared node.

**Can the strap be used on one face only?** It can. TBDY 2018 10.4.3(a) then requires the T·e moment from eccentricity to be included in the stud calculation.

**How is the strap width chosen?** It is calculated from the panel force, steel grade, thickness and the net section check. It is not taken from a photograph or another project.

### What is K-bracing? Compression, node and end bearing in profile bracing

https://qsteelcad.com/en/blog/what-is-k-bracing · 2026-11-06

K-bracing is a layout of C-profile diagonals placed between studs and noggins in a light steel panel, shaped like the letter K. Unlike a strap, it is expected to carry both tension and compression. So section buckling, the force balance at the node and how the profile ends bear are central to the design.

- K-bracing carries tension and compression; it does not go slack like a strap, but it can buckle.
- For a profile in compression, TBDY 2018 10.4.2.1(b) points to the axial compressive strength calculation.
- The node where the two diagonals meet can load the stud sideways.
- A notch that weakens the section at the end, or a profile that does not seat properly, spoils the connection and the force transfer.
- In the sample house, corner bracing added 6.5% to wall steel with K and 9% with Zigzag.

K-bracing is a layout in which two inclined profiles meet at a point inside a panel bay. The inclined members are usually made from the same C section as the studs and stay within the wall thickness. So they do not affect the sheathing, but they change the flow of force inside the panel from the start.

### What is the difference between K-bracing and X-strap bracing?

| Topic | X-strap bracing | K profile bracing |
| --- | --- | --- |
| Element | Flat steel strap | C profile |
| Position | On the panel face | Within the wall thickness |
| Force | Tension only | Tension and compression |
| Typical risk | Slack, net section, eccentricity | Buckling, node, end bearing |
| Effect on sheathing | The strap adds thickness on the surface | The surface stays flat |
| Production | Cut strap and connection parts | Cut and processed like a profile |

### Why does profile bracing need a separate check in compression?

In tension, the section area and the connection govern. In compression the job changes: a thin-walled open C section can lose capacity through global buckling, local buckling and distortion of the section. As the unbraced length grows, strength drops. TBDY 2018 10.4.2.1(b) makes this distinction explicit: if the axial force is tension, the strength is calculated on the gross section; if it is compression, with the axial compressive strength equations given for studs.

So a member being a C shape does not show that it has enough compression capacity at every length and in every direction. Thickness, unbraced length, the points where it is connected and the direction of the section are evaluated together.

### What happens at the node?

In a K layout the two diagonals come to the same point. While one carries tension and the other compression, the horizontal components of the two forces can balance each other. If the member in compression loses its capacity, the balance is broken and the force of the member in tension loads the stud sideways. The stud is bent at mid-height.

![A K-braced panel bay: two profile diagonals meet at the stud, one in tension and one in compression, with the resultant force arrow at the node](https://qsteelcad.com/assets/img/blog/k-dugum-en.webp)

This is why general structural steel rules treat the K layout with caution. These rules cannot be carried over directly to cold-formed panels, because their scope differs. But understanding the mechanism helps: the calculation of a K panel has to cover not only the brace itself but also the stud and noggin the node sits on.

### How should the profile end bear?

Where the brace end bears on the stud or track, the force passes through the screws. Notching the end too much during the inclined cut, or cutting the flanges or lips too far, weakens the section exactly where the force is most concentrated. The end connection is produced according to the designed detail, not "as much as fits" on site.

- The actual section of the brace and its direction inside the wall must be clear.
- The open face of the neighbouring stud must not block screw access.
- The brace end should bear with the full section; any loss of section must enter the calculation.
- In a mirrored panel the profile direction must be mirrored too.
- The joint direction with the intermediate member must be visible in the drawing.

### Does the regulation allow K-bracing?

Among the braced panel examples in TBDY 2018 Figure 10.2 there is a K-like layout divided by a horizontal bridging member and a V-shaped layout. So the shape is defined for light steel. Still, the figure is not a capacity table.

Section 6 of the 2027 regulation, on the other hand, says that braces shall be placed as one continuous member between the top and bottom track of the panel. For diagonals that are divided by bridging or cut at the node, how this sentence is met should be settled with the project engineer for projects started after 1 January 2027.

[Turkey's light steel regulation takes effect on 1 January 2027: what changes?](https://qsteelcad.com/en/blog/turkey-light-steel-regulation-2027)

### How is K-bracing built in QSteelCAD?

- The bay you click is filled full height from bottom track to top track; the noggins in that bay are removed.
- The apex of the K points toward the panel end that the bay is closer to.
- At the level of the K apex there is a double collar: the lower one faces down, the upper one faces up.
- A second click in the same bay mirrors the K.
- In bays that cannot be full height, such as under a window, the earlier behaviour continues.

When K was chosen as the corner bracing, wall steel went up by 6.5% with K and by 9% with Zigzag on the sample house "Deneme - Çelik Ev.dxf". The percentages apply to this house only; follow the increase in your own project from the steel report.

> Section, brace type and layout affect load-bearing capacity. The program builds the brace in a producible form; the project engineer approves its adequacy.

**Is K-bracing or X strap better?** Neither is better in general. K-bracing leaves the surface flat and carries compression, but needs buckling and node checks. X strap is light, but needs tensioning, eccentricity and end connection checks. The decision is made with the load and detail of the project.

**Why does the stud matter in K-bracing?** If the node sits on a stud, the stud carries the sideways force together with the vertical force. Its calculation is not the same as that of a stud without a node.

**Do noggins remain in a K-braced bay?** That depends on the layout used. In QSteelCAD the K command removes the noggins in a full-height bay.

### Light steel material rules 2027: 250 MPa, the DX grade ban and screw requirements

https://qsteelcad.com/en/blog/light-steel-material-rules-2027 · 2026-11-06

Under the 2027 light steel regulation, cold-formed members need a minimum yield stress of 250 MPa and a tensile-to-yield ratio of at least 1.08. Sheet thickness is 0.45 to 4 mm, and DX51D to DX57D type steels are not used in load-bearing studs. Purlins, façade girts and non-load-bearing studs may use 220 MPa yield.

- Minimum yield stress is 250 MPa; it was 235 MPa in the Turkish Building Earthquake Code 2018 (TBDY 2018).
- DX51D to DX57D type steels are not used in load-bearing studs.
- Sheet thickness is between 0.45 and 4 mm.
- Elongation at fracture of 10% counts as normal ductility, 16% as high ductility.
- Material requirements are checked by testing and the results are added to the design report.

In light steel, design calculation starts from the sheet grade. If the coil is wrong, every calculation built on it is wrong. Section 2 of the new regulation defines the material and Section 3 the cross-section; together they form the draft of your purchasing list.

### Which sheet can be used?

Cold-formed steel members are made from flat steel products conforming to TS EN 10346. The sheet thickness is between 0.45 mm and 4 mm, and the members are produced by bending in forming machines. TBDY 2018 gave this range as 0.45 to 16 mm; the new text defines light steel more narrowly. Where hot-rolled steel is needed, material specified in accordance with TS EN 10025 is used.

### Which mechanical properties are required?

| Property | Limit | Clause |
| --- | --- | --- |
| Minimum yield stress | 250 MPa | Section 2 (a) |
| Tensile / yield ratio | At least 1.08 | Section 2 (b) |
| Elongation at fracture, normal ductility | At least 10% | Section 2 (c) |
| Elongation at fracture, high ductility | At least 16% | Section 2 (c) |
| Where normal-ductility material is used | Purlins, façade girts, non-load-bearing studs | Section 2 (d) |
| Minimum yield for these members | May be 220 MPa | Section 2 (d) |

Item (e) of the regulation is important: it is checked by testing that all of these requirements are met, and the test results are added to the design report. So the certificate file is not a separate document from the project; it is part of the report.

### Why can DX51D not be used in load-bearing studs?

The text says it plainly: in light steel building production, steels of the DX51D, DX52D, DX53D, DX54D, DX55D, DX56D and DX57D types shall not be used in load-bearing studs. This family consists of forming steels; they are not chosen to guarantee a lower bound on yield stress for structural calculation. Structural grades carry the yield value in their name (such as S250GD).

The regulation does not recommend a grade name; it sets the limit through yield stress, ratio and elongation. Which grade to use is determined by the project. If two coils of the same thickness are in the warehouse, the person at the head of the line needs to see this difference.

### What are the requirements for screws?

Self-drilling screws or bolts are used in connections. In tests carried out to ASTM C1513 or equivalent standards, the screws meet the values in Table 2.1:

| International no. | Diameter (mm) | Minimum torque (Nm) | Surface hardness | Core hardness |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 6 | 3.5 | 2.7 | C 50 | C 32 |
| 8 | 4.2 | 4.7 | C 50 | C 32 |
| 10 | 4.8 | 6.9 | C 50 | C 32 |
| 12 | 5.5 | 10.4 | C 50 | C 32 |
| ¼" | 6.3 | 16.9 | C 50 | C 32 |

Item (i) of Section 2 requires the characteristic tensile and shear strengths given by the screw manufacturer to be verified by testing and documented. Item 1.4 of Table 10.1 also puts these requirements on the checklist.

### What limits apply to the cross-section?

Section 3 gives, in Table 3.1, the limits on the ratios of flange width/thickness, web height/thickness and edge stiffener length/thickness. It also adds two conditions for the effective contribution of edge stiffeners:

- 0.20 ≤ c/b ≤ 0.60 and 0.10 ≤ d/b ≤ 0.30.
- If c/b < 0.20 or d/b < 0.10, the contribution of the edge stiffener is ignored.
- If c/b > 0.60 or d/b > 0.30, the effective section is calculated according to Sections 4.9 and 4.10 and verified by testing according to Section 1.3.
- In C and Σ profiles the flange width is at least 30 mm, so that the sheathing can be screwed on.
- In U profiles the flange width is at least 20 mm.

> Lip and flange dimensions are not a visual setting; they are the load capacity of the section. The dimensions in your profile catalogue should be compared with these ratios.

### What to look at when buying coil

1. Is the steel type from the DX family or a structural grade?
2. Is the yield stress on the mill test certificate 250 MPa or higher?
3. Is the tensile/yield ratio 1.08 or higher?
4. Is the elongation at fracture 16% or higher; if not, is the place of use limited?
5. Is the wall thickness written as the base metal thickness?
6. Is the coating amount suitable for the corrosion class of the site?
7. Have the certificates been added to the project file?

[Galvanizing in light steel: 180 or 275 g/m² for each of the 81 provinces?](https://qsteelcad.com/en/blog/zinc-coating-by-province-turkey)

### Where are these values in QSteelCAD?

Section, wall thickness and lip dimension come from the section setting defined by the user in the program. The program carries these values into the model and the production file, but it does not check the quality of the sheet or approve material suitability. You need to review your section library against the new limits.

**What is the minimum yield stress in light steel?** 250 MPa under the 2027 regulation. Purlins, façade girts and non-load-bearing studs may use 220 MPa. In the TBDY 2018 text the value is 235 MPa.

**Can DX51D be used in light steel?** Not in load-bearing studs. The regulation expressly excludes the types from DX51D to DX57D for load-bearing studs.

**How thin can the sheet be in light steel?** The range in the text is 0.45 to 4 mm, but load-bearing studs additionally require at least 0.9 mm.

**What is high-ductility material?** Material with an elongation at fracture of at least 16%. Between 10% and 16% it counts as normal ductility and its place of use is limited.

### What is the difference between a hold-down and a shear anchor?

https://qsteelcad.com/en/blog/hold-down-vs-shear-anchor · 2026-11-06

A hold-down is the connection that transfers the tension at the chord stud at the panel end to the structure below; the code calls it a tension force transfer element. A shear anchor passes horizontal force along the base to the foundation. One resists uplift, the other sliding. Appearing in the same place does not mean one replaces the other.

- The hold-down transfers the tension in the chord stud; the shear anchor transfers the horizontal force at the base.
- TBDY 2018 requires a hold-down at the chord studs of every load-bearing panel segment (10.3.1.5).
- The shared chord stud of side-by-side sheathed and braced panels has at least one anchor.
- The pull-out and pull-through strength of screws is not used to resist earthquake loads (10.4.2.1d).
- The 2027 regulation defines the anchor as a two-sided connection aligned with the end stud or corner profile.

A wall panel under lateral force wants to do two things: slide at its base and lift at one end. These two movements are different forces, so they are resisted by different connections. In the language of the code, one is called a tension force transfer element, the other a shear anchor. On site the first is mostly known as a hold-down.

### What is the difference between a hold-down and a shear anchor?

| Topic | Hold-down | Shear anchor |
| --- | --- | --- |
| Name in the code | Tension force transfer element, tension anchor | Shear anchor, anchor transferring shear force |
| Movement it resists | Lifting of the panel end | Sliding of the panel at the base |
| Force direction | Vertical, upward | Horizontal, in the plane of the panel |
| Position | At the chord stud, at the panel end | Along the bottom track |
| Connected to | Stud or stud pack | Bottom track |
| What sets the number | Each load-bearing panel segment | The shear force to be transferred |

![Drawing of a panel base: upward pull arrow and hold-down at the panel end, horizontal force arrow and shear anchors along the bottom track](https://qsteelcad.com/assets/img/blog/hold-down-en.webp)

### Why does a panel want to lift?

The lateral force on top of the panel creates an overturning moment about the base. At the panel ends this moment becomes a pair of forces: tension in one chord stud and compression in the other. For a sheathed panel the code expresses this as the overturning moment of the panel divided by the panel width. In a braced panel the same force comes from the vertical component of the brace.

The weight of the building works against this uplift, but a light steel building is light. TBDY 2018 has this case checked in the safety-factor method with the load combination 0.6G + 0.7Ed + H: only part of the dead load is counted. In a light structure this is mostly the case that stresses the anchor.

### Where is the hold-down placed?

TBDY 2018 10.3.1.5 requires a tension force transfer anchor at the chord studs of every full-storey-height load-bearing panel segment. Where sheathed and braced panels are used side by side, at least one is placed at the shared chord stud of the panels. Section 9.2 of the 2027 regulation says this element shall be installed at end studs or aligned with corner profiles and used as a two-sided connection.

This means that when a door or window divides a panel, the number of anchors may change too. The full-height parts on both sides of the opening count as separate load-bearing segments and each requires an anchor at its own chord studs.

[How doors, windows and services affect a braced panel](https://qsteelcad.com/en/blog/openings-services-and-braced-panels)

### What checks does a hold-down go through?

Section 9.2 of the 2027 regulation gives four criteria for tension force transfer elements:

- The tension capacity shall exceed the calculated tension force.
- The anchor force shall be checked under the moment and tension caused by lateral loads.
- The tension and pull-out strength of anchors embedded in a reinforced concrete foundation shall be checked in accordance with TS EN 1992-4.
- The shear and tension strength of the fasteners (bolts, screws) shall exceed the forces acting on the element.

It must also be shown, by analytical or experimental methods, that the elements used in the lower region of the panel have sufficient stiffness and strength. Shear and connection anchors are made from steel elements conforming to TS EN ISO 898-1; when choosing the type, tension and shear force, concrete strength, seismic design class, corrosion risk, temperature, ease of installation and fire resistance are considered together.

> TBDY 2018 10.4.2.1(d): the pull-out and pull-through strengths of screws are not used in calculations to resist earthquake loads. The screws that connect the hold-down to the stud are arranged to work in shear.

### Why is the hold-down fixed directly to the stud?

If the force has to pass from the stud to the bottom track and from the track to the anchor, the thin track bends. Deformation accumulates at the corner, the panel moves more than expected and the anchor force cannot be fully resisted. This is why the tension should pass as directly as possible from the stud to the anchor. Which detail is used is decided by the system and the calculation.

### What changes in a multi-storey building?

The tension in an upper-storey chord stud does not come down to the foundation by itself. It must be connected to the stud below at floor level. This connection does not have to be the same detail as at the foundation; as the force passes the floor, joists, tracks and the gap between are also part of the calculation. Accumulated forces gather in the chord stud of the lowest storey.

[Lateral load path in a light steel building: from roof to foundation, step by step](https://qsteelcad.com/en/blog/lateral-load-path-roof-to-foundation)

### What should be watched on site?

- The position of the anchor in the concrete must match the chord stud of the panel.
- The anchor must be installed with the specified diameter and spacing (Table 10.1, clause 4.3).
- Connection angle brackets must be fixed with the specified number and size of screws (clause 4.4).
- If a misplaced anchor is to be solved with a new hole on site, ask the project engineer first.
- If stud holes for the hold-down will be punched in production, their positions must be final in the panel drawing.

[Light steel fabrication and erection checklist: how to use Table 10.1](https://qsteelcad.com/en/blog/fabrication-and-erection-checklist)

**Can a panel be built without a hold-down?** In a panel that carries lateral load, TBDY 2018 10.3.1.5 requires a tension force transfer anchor at the chord studs. Partition walls that carry only vertical load or are not part of the lateral load system are assessed separately.

**How many shear anchors should there be?** There is no fixed number. The code asks for as many as will transfer the shear force. The number is calculated from the force and the strength of the chosen anchor.

**Can the same anchor carry both tension and shear?** One bolt can see both forces, but the two forces and their interaction are checked separately. This does not mean a single connection in the panel solves both; the duties are defined in the project detail.

### TBDY 2018 Chapter 10: braced panel rules, clause by clause

https://qsteelcad.com/en/blog/tbdy-2018-chapter-10-braced-panels · 2026-11-06

TBDY 2018 Chapter 10 divides the lateral load system of light steel buildings into sheathed panels and braced panels. Braced panels are Limited Ductility Level. Clause 10.4.2 gives member and connection rules, and 10.4.3 adds conditions for strap bracing: eccentricity moment, tensioned connections, foundations for amplified forces and bridging at most h/2 apart.

- Braced panels are a Limited Ductility Level system (10.2.1.2).
- Earthquake analysis uses the Equivalent Seismic Load Method with T = 0.2 s (10.2.6.1).
- In tension, brace strength is based on the gross section: AgFy/1.67 in ASD (GKT), 0.90 AgFy in LRFD (YDKT).
- Net section strength must be at least 1.20 times the brace design strength (Eq. 10.23).
- The screw pull-out strength is not used to resist earthquake loads.

Chapter 10 of the Turkish Building Earthquake Code 2018 (TBDY 2018) is titled "Special Rules for the Design of Light Steel Building Structural Systems under Earthquake Effects". In the printed text it spans pages 218 to 242 and has three annexes: holes (Annex 10A), screw and bolt strength (Annex 10B), and panel tests (Annex 10C). This article reads the text in order, from the viewpoint of the braced panel.

> This is a summary. For the clause text and equations, see TBDY 2018 itself. The light steel regulation taking effect on 1 January 2027 will be read together with this chapter in earthquake design.

### Which class does a braced panel fall into?

Clause 10.1.2 divides lateral load-resisting systems into sheathed panels and braced panels. If the system contains hot-rolled steel members, the rules of Chapter 9 also apply. Clause 10.2.1 then gives the behavior class:

| Clause | System | Class |
| --- | --- | --- |
| 10.2.1.1 | All earthquake effects are resisted by screwed or bolted OSB or plywood wall panels | High Ductility Level |
| 10.2.1.2 | All earthquake effects are resisted by braced panels or by gypsum-board sheathed panels | Limited Ductility Level |

The R and D factors and the permitted Building Height Classes are in Table 4.1 (10.2.1.3). So the choice of class directly affects the design load and the building height.

### What is asked of the plan and storey layout?

Clause 10.2.1.4 asks for load-bearing panels to be placed as regularly as possible in plan, symmetrically or nearly symmetrically about the main axes, and to stack on top of each other in all storeys. This clause should be read at the start of design, because panel positions are the hardest thing to correct later.

[Lateral load path in a light steel building: from roof to foundation, step by step](https://qsteelcad.com/en/blog/lateral-load-path-roof-to-foundation)

### What are the lower limits for material and screws?

- Minimum yield stress 235 MPa (10.2.3.2a).
- Ratio of tensile strength to yield stress at least 1.08 (b).
- Fracture elongation at least 10% for normal ductile and at least 16% for high ductile material (c).
- Normal ductile material only in purlins, facade girts and non-load-bearing studs (d).
- Connections use self-drilling screws or bolts; screws meet the torque and hardness values in Table 10.1 (f).

### How is the earthquake analysis done?

According to 10.2.6.1, the Equivalent Seismic Load Method is used and T = 0.2 s is taken for the elastic design spectral acceleration. The equivalent seismic load is distributed according to the unit-length lateral load capacities of the sheathing materials or braced panels and their position in plan. The total shear demand on a storey is shared according to the relative capacities of the panels on that storey.

Clause 10.2.5.2 permits only one of ASD (GKT) or LRFD (YDKT) to be applied in design; for foundations only LRFD (YDKT) is used. The ASD (GKT) load combinations are given as G + 0.75Q + 0.75S + 0.75(0.7Ed) and 0.6G + 0.7Ed + H.

### What does 10.4.2 require for a braced panel?

| Clause | What it says | On site |
| --- | --- | --- |
| 10.4.2.1(a) | The chord studs to which the brace connects, the tracks and the connection members resist the forces amplified by the factor D | A chord stud is not calculated like an intermediate stud |
| 10.4.2.1(b) | In tension, strength is based on the gross section: ASD (GKT) AgFy/1.67, LRFD (YDKT) 0.90 AgFy. In compression, the stud equations are used | Strap and profile bracing are calculated separately |
| 10.4.2.1(c) | Net section check at the connection point: AnetFu ≥ 1.20 Pn,brace | Hole pattern and strap width are chosen together |
| 10.4.2.1(d) | The pull-out strength of screws is not used in the earthquake calculation | Screws are arranged to work in shear |

The factor 1.20 in Eq. 10.23 is not arbitrary. The text explains it as the ratio of the safety factors (2/1.67) and the strength reduction factors (0.9/0.75) used for the net section and the gross section.

[Gusset plates and strap end connections: how does force pass into the frame?](https://qsteelcad.com/en/blog/gusset-plates-and-strap-end-connections)

### What does 10.4.3 add for strap bracing?

| Clause | What it says | On site |
| --- | --- | --- |
| 10.4.3(a) | If there are no straps on both sides of the panel, the moment T·e enters the stud calculation | With a strap on one face the stud is stressed more |
| 10.4.3(b) | Strap connections are made tight | Tension must be checked during erection |
| 10.4.3(c) | Foundations are sized for internal forces amplified by the factor D | The foundation is not considered apart from the panel force |
| 10.4.3(d) | Horizontal bridging at most h/2 apart in the studs of lateral load-resisting panels | Bridging is not skipped because there is a strap |

[What is X-strap bracing and how does it work in a light steel wall?](https://qsteelcad.com/en/blog/what-is-x-strap-bracing)

### Which clauses apply to anchors?

Item (c) of 10.3 requires shear anchors, and foundation and storey connection anchors, to be designed to resist the base shear, the storey shear and the overturning moment. Clause 10.3.1.5 requires a hold-down at the chord studs of every load-bearing panel segment, and at least one in the shared chord stud where a sheathed and a braced panel sit side by side. Clauses 10.3.4.5 and 10.3.4.6 tie anchors to TS EN ISO 898-1 and to the shear force to be transferred.

[What is the difference between a hold-down and a shear anchor?](https://qsteelcad.com/en/blog/hold-down-vs-shear-anchor)

### What does it say about floors?

Clause 10.5 requires floors to be calculated so that they transfer forces in their own plane safely to the panels. There are five conditions: applying the factor D, showing the force transfer by calculation, collectors where needed, no separate calculation for openings not exceeding 3%, and a joist bearing of at least 40 mm.

[Floor and roof diaphragms: who delivers the load to the braced wall?](https://qsteelcad.com/en/blog/floor-and-roof-diaphragms)

### What do the annexes cover?

- Annex 10A: Position and size rules for holes in profiles.
- Annex 10B: Alternative strength calculations for self-drilling screws and bolts.
- Annex 10C: Panel test principles; the average of at least three tests, a height/width ratio of 2/1, and the Equal Energy Elastic-Plastic rule.

Annex 10C shows how to determine strength for materials not in Table 10.5. So instead of matching a panel to a table value because it is "similar", you turn to testing if the conditions the text asks for are not met.

### How does QSteelCAD relate to these clauses?

QSteelCAD does not calculate these clauses. It builds the panel, brace and bridging as producible geometry and prepares the production file. Whether the section, brace type and layout comply with the regulation is the project engineer's assessment.

**Which chapter of TBDY 2018 covers light steel?** Chapter 10: Special Rules for the Design of Light Steel Building Structural Systems under Earthquake Effects.

**What ductility level does a braced panel system have?** According to 10.2.1.2, buildings whose earthquake effects are resisted entirely by braced panels are taken as a Limited Ductility Level system.

**What is the T·e moment?** When the strap is on one face of the panel, the strap force T acts at a distance e from the stud axis. This product creates an additional moment in the stud and enters the stud calculation under 10.4.3(a).

**How far apart should horizontal bridging be?** Clause 10.4.3(d) asks for at most h/2 spacing in the studs of lateral load-resisting panels, where h is the panel height.

### Light steel floor rules 2027: deflection table, 8 Hz and web stiffeners

https://qsteelcad.com/en/blog/light-steel-floor-rules-2027 · 2026-11-06

Section 7 of the 2027 light steel regulation treats the floor together with strength, deflection, vibration and diaphragm behaviour. For general use the maximum deflection is L/200. The floor natural frequency must be at least 8 Hz and the joist span/depth ratio at most 18. If these cannot be met, joist spacing is tightened and bridging members are used.

- Maximum deflection is L/200 for general use, L/250 under live load only.
- The floor natural vibration frequency must be at least 8 Hz.
- The joist span/depth ratio is at most 18.
- A web stiffener is needed if h/t > 180 or the shear stress exceeds 80%.
- If openings exceed 3%, the floor is modelled as a shell element.

In a light steel floor, comfort is often the limit, not capacity. The joist carries the load but bounces when you walk on it, or it cracks the finish. That is why Section 7 of the regulation puts load capacity, deflection, vibration and connections under the same heading. The lower limits of Section 2 for material apply here as well.

### What are the deflection limits?

Short-term and long-term deflections are checked according to Table 7.1 as appropriate to the intended use. For deflection checks, the load combinations in Section 15.1 of the Turkish steel structures regulation (ÇYTHYE 2018) are used.

| Member or use case | Maximum deflection |
| --- | --- |
| General use (floor, joist) | L/200 |
| Under live load only | L/250 |
| Supporting infill walls or brittle finishes | L/300 |
| Floor resting on members that show no ductility | L/360 |
| Horizontal drift at stud top in single-storey buildings | H/300 |
| Per storey height in multi-storey buildings | Storey height / 300 |
| Roof beams (no insulation, non-brittle) | L/250 |
| Roof beams (carrying brittle finishes) | L/300 |

### What is required for vibration?

Depending on the intended use of the building, vibrations must not adversely affect occupant comfort. The regulation asks for three things here: the floor system is analysed with a finite element model, the floor natural vibration frequency is at least 8 Hz, and the span/depth ratio of the joists is not greater than 18.

If these conditions cannot be met, joist spacing is arranged at less than 40 cm to limit vibration, and at least two bridging members are used between joists. In floors with trapezoidal sheet decking, the sheet is screwed to the joists at no more than 15 cm spacing. To reduce vibration, an acoustic insulation felt, a rubber sheet or a viscoelastic layer can also be placed under the decking.

### When is a web stiffener needed?

Local web crippling can occur in the end zones of floor joists. The regulation ties web stiffener plates to conditions against this:

- They are provided in members where the web height/thickness ratio is h/t > 180.
- They are mandatory if the shear stress exceeds 80% of the design shear strength.
- The wall thickness is at least that of the web member.
- They are fixed to the web with a bolted connection.
- The distance between stiffeners is the smaller of s ≤ 4h or s ≤ 500 mm.
- The minimum width is 2 cm.

### Does the platform versus balloon framing difference matter?

Platform and balloon framing systems can be used where the floor system meets the walls. If balloon framing is used, the bending effect caused by eccentricity in the load transfer from the floor joist to the stud is taken into account in the stud calculations. So the choice is not only about ease of erection; it also changes the stud calculation.

### What are the diaphragm requirements?

For the overall stability of the structure, lateral loads are transferred through the floors by rigid diaphragm action. Section 7 repeats the overstrength factor D from TBDY, the connection calculation and the collectors. When the 3% opening limit is exceeded, the floor is modelled as a shell element and the load transfer mechanism is shown. Joist bearing is at least 40 mm.

[Floor and roof diaphragms: who delivers the load to the braced wall?](https://qsteelcad.com/en/blog/floor-and-roof-diaphragms)

### Additional rules for connections and the roof

Section 7.6 requires the connections of floor members to each other and to the main load-bearing members to be designed according to Section 8 so as to transfer shear and moment. Connection details between the sheathing elements and the steel profiles are detailed for shear force transfer. Blocking and bracing members give the floor system stiffness. In the top sheathing, the stiffness needed for stability under the roof must be provided by bracing members or additional beams.

> At altitudes above 400 metres, ice loads are considered in the roof load calculation in addition to the snow loads in TS 498 (Section 7.6).

### What to look at for floors in QSteelCAD

The program does not calculate deflection or vibration. Joist span, spacing and section can be read from the model; the calculation is done by the project engineer. For ceiling panels built in Automatic roof, check the spacings against your own setting.

**What is the deflection limit in a light steel floor?** L/200 for general use and L/250 under live load only. It is L/300 if the floor carries brittle finishes and L/360 if it rests on members that show no ductility.

**What should the vibration frequency of a light steel floor be at least?** The regulation requires the floor natural vibration frequency to be at least 8 Hz.

**What is the minimum joist bearing in mm?** 40 mm. This value is the same in TBDY 2018 10.5(e) and in the 2027 regulation.

**What is the maximum joist spacing?** The regulation gives no general spacing; if the vibration conditions cannot be met, it requires joist spacing of less than 40 cm and at least two bridging members.

### Gusset plates and strap end connections: how does force pass into the frame?

https://qsteelcad.com/en/blog/gusset-plates-and-strap-end-connections · 2026-11-06

A gusset is a connection plate that distributes brace force to the studs and tracks. Strap force passes into the plate through a screw group, then spreads to the chord stud and track. If the connection is weak, the joint fails before the strap yields, so the code requires a net section check and sizes connection elements for increased forces.

- The end connection is not one piece but a series of interfaces passed in order: strap, plate, stud, track.
- The joint must not fail before the brace itself.
- TBDY 2018 requires the net section strength to be at least 1.20 times the design strength of the brace.
- The 2027 regulation requires at least 3 diameters between screw centres and 1.5 diameters to the edge (8.2.1).
- Copying the outline of a plate does not make a connection equivalent.

A gusset is a steel plate used where the brace connects to the panel corner. Not every system uses the same plate: in some details the strap is screwed directly to the stud, in others there is an extra plate or a special corner part. But in every case the same question is asked: by what route does the force in the brace pass into the frame?

### Through which interfaces does force pass at the corner?

The corner detail has to be read not as a whole but as interfaces passed in order. Each interface has its own screws, its own thickness and its own failure mode.

![Enlarged panel corner: the strap is connected to the plate with a screw group, the plate to the chord stud and track; force arrows from the stud to the anchor](https://qsteelcad.com/assets/img/blog/gusset-en.webp)

| Interface | What passes | What to look at |
| --- | --- | --- |
| Strap and plate | The whole force of the brace | Screw shear, bearing in the sheet, net section |
| Plate and chord stud | Vertical component | Wall thickness of the stud, screw pattern |
| Plate and track | Horizontal component | Tear-out in the track flange, edge distance |
| Stud and anchor | Tension or compression | Hold-down connection, stud pack |
| Track and foundation | Horizontal force | Number and position of shear anchors |

### Why must the joint be stronger than the brace?

The earthquake behaviour of a strap system rests on the strap yielding along its length. As the strap lengthens it dissipates energy and the system keeps carrying load. If the joint fails first, this behaviour never develops: the force is cut off suddenly and the panel can no longer carry load.

TBDY 2018 protects this order with two rules. Clause 10.4.2.1(a) sizes the chord studs, tracks and connection elements the brace attaches to for forces increased by the overstrength factor D. Clause 10.4.2.1(c) asks for a net section check where the brace connects:

TBDY 2018, Equations 10.22 and 10.23:
```
Pnet,brace = Anet · Fu
Pnet,brace ≥ 1.20 · Pn,brace
```

Screw holes reduce the cross-section of the strap. This rule aims for the section at the holes to still stand after the gross section of the strap has yielded. Strap width and screw pattern are therefore considered together: screws placed side by side across the strap width are the layout that reduces the net section most.

### In what ways does an end connection fail?

- Net section fracture: the strap tears along the line of the screw holes.
- Screw shear: the screw itself breaks.
- Tilting: the screw tilts in the thin sheet and the hole elongates.
- Bearing: the sheet is crushed where the screw bears on it.
- Block shear: the screw group tears a piece out of the sheet.
- Damage to the adjacent member: the track flange tears or the chord stud is locally crushed.

Section 8.4 of the 2027 regulation groups some of these limit states under shear rupture, tension rupture and block shear rupture. Section 8.2.2 gives the tilting and bearing cases for the screw. The check does not come down to a single number; the lowest strength at an interface governs the connection.

### How is a screw group read?

The number of screws alone gives no information. Screw type, diameter, layout, edge distance and the thickness of the sheets joined are read together. Section 8.2.1 of the 2027 regulation sets two minimums: the distance between screw centres is not less than 3 times the screw diameter, and the distance to the edge of the member is not less than 1.5 times.

Whether the screw head sits on the thin or the thick sheet also changes the calculation: the equations in the regulation define the sheet in contact with the screw head and the sheet not in contact separately. The same screw group may not give the same strength when the plate is turned over.

### Are the upper and lower corners the same detail?

No. At the lower corner the force goes down to the foundation; the hold-down and shear anchor come into play here. At the upper corner the force comes from the diaphragm and passes to the track, the upper-storey connection or the floor. Copying one detail for both corners ignores the direction of the force.

### Can the detail of another project be copied?

Copying the outline of a plate does not make a connection equivalent. When thickness, steel grade, screw type and the connected members change, so does the strength. The dimensions in test reports belong to specific specimens and are not a ready recipe for another panel. System parts specific to a manufacturer are not used outside their own scope either.

### What changes in the production file?

Every screw hole punched in the factory should come from an approved connection. When a hole position shifts by a millimetre, the edge distance changes and the rule may no longer be met. In QSteelCAD the hole positions of every profile are written to the .bde file in millimetres, and the file goes through the error check before it reaches the machine. The adequacy of the connection detail belongs to the project engineer.

> Plate, screws and layout affect the load-bearing capacity of the structure. The rules in this article are a general framework; the connection itself is determined by the project calculation.

**Does every brace need a gusset?** No. In some systems the strap connects directly to the stud and track. Whether one is needed is decided by the magnitude of the force and the connection calculation.

**How is the gusset thickness chosen?** It is calculated from the force to be transferred, the screw pattern and the local strength of the plate. Thickness is not taken from a photograph or another project.

**Is adding more screws always better?** No. Adding screws can reduce the net section and break the edge distance and screw spacing rules. The screw group is designed together with the direction of the force.

### Floor and roof diaphragms: who delivers the load to the braced wall?

https://qsteelcad.com/en/blog/floor-and-roof-diaphragms · 2026-11-06

A diaphragm is the plate behavior of a floor or roof that collects horizontal force in its own plane and passes it to the lateral load-resisting walls. Sheathing, joists, tracks, collectors and screws work together. A strong braced wall cannot stabilise a building alone if no diaphragm and connections bring the load to it.

- A diaphragm carries horizontal force in its own plane and distributes it to the walls.
- Floors are sized for earthquake action with the overstrength factor D (10.5a).
- The transfer of force through connections is shown by calculation (10.5b).
- Openings up to 3% of the floor area need no separate calculation; above that, the 2027 light steel regulation requires a shell model.
- Floor joist bearing is at least 40 mm (10.5e).

A diaphragm is a horizontal surface behaving like a deep, flat beam. When wind pushes on the facade or an earthquake drags the mass, the floor takes that force in its own plane and delivers it to the lateral load-resisting panels at the two ends. The sheathing acts as the web of the beam and the tracks along the edges act as its flanges.

![Plan view: horizontal load arrows entering the floor, with sheathing, tracks and a lateral load-resisting panel on each side](https://qsteelcad.com/assets/img/blog/diyafram-en.webp)

### Why is the diaphragm as important as the braced wall?

A braced wall carries only the force that reaches it. If the force does not arrive at the wall, the bracing sits idle and the facade panels bend out of their own plane. This is why clause 10.5 of the Turkish Building Earthquake Code 2018 (TBDY 2018) treats floors under a separate heading: floors are calculated so that they transfer the earthquake forces arising in their own plane safely to the lateral load-resisting panels.

### What are floors made of in light steel?

The regulation states that the floor system may be built from joists together with profiled steel sheet (trapezoidal), timber or cement-based elements. What matters is not the name of the material but that it is stiff enough to transfer the force and that its connections are defined. The regulation requires the necessary measures to be taken for this.

### What does the regulation require of a diaphragm?

| Clause | Requirement | In practice |
| --- | --- | --- |
| 10.5(a) | The D factor in Table 4.1 is applied when sizing floors for earthquake action | Diaphragm forces are calculated in amplified form |
| 10.5(b) | The transfer of forces to panels, joists and tracks through connections such as screws and bolts is shown by calculation | Connection count and spacing are a calculation output |
| 10.5(c) | Where needed, collectors are used so that chord forces can be carried | The edge and collector line is treated as continuous |
| 10.5(d) | If the opening area does not exceed 3% of the floor area, no separate calculation is needed | Stair and shaft openings enter the calculation from the start |
| 10.5(e) | The minimum bearing for floor joist support is 40 mm | Checked in the detail over the panel |

Section 7 of the 2027 light steel regulation keeps the same five conditions and adds one sentence: when the 3% limit is exceeded, the floor element is modelled as a shell element and the load transfer mechanism is shown. In other words, a floor with a large stair opening can no longer be assumed to act as a diaphragm.

### What are chord force and a collector?

Staying with the beam analogy: under horizontal load, one edge of the floor works in tension and the opposite edge in compression. To carry these forces the edge line must be continuous. If the line is not resolved with a single member over its full length, the splices are connected so that they transfer this force.

A collector, in turn, is the line that gathers force into a short braced panel. If only part of a wall is a lateral load-resisting panel, the force along the rest of the length is brought to that part through this line. When panel positions change in the drawing, this line changes too.

### How do openings affect the diaphragm?

A stair, shaft or gallery opening is like a hole cut in the web of the beam. The force changes direction at the edges of the opening and the sheathing becomes discontinuous. For small openings the regulation does not ask for a separate calculation. Once the limit is exceeded, you show how the force flows around the opening.

### How does the roof plane work?

The roof works on the same logic: it gathers the force arriving at the top of the upper-storey walls and passes it to the walls. The sloped plane, truss bottom chord, ceiling sheathing and blocking are considered together. The diagonals in the truss web are not the roof's lateral load system; they are the truss's way of carrying vertical load. How the roof passes its horizontal force to the wall top track is a separate detail.

[Bracing, bridging, diaphragm, temporary prop: four look-alike duties](https://qsteelcad.com/en/blog/bracing-bridging-diaphragm-temporary-props)

### A checklist for diaphragms

- Is the sheathing or sheet type and thickness defined?
- Is the screw spacing of the sheathing stated in the project?
- Is the connection from the floor to the panel track written down?
- Is the edge line continuous and are the splices resolved?
- Has the opening ratio been checked against the 3% limit?
- Is the joist bearing at least 40 mm?
- Are the braced panels where the diaphragm can deliver force to them?

### How are floors and roofs modelled in QSteelCAD?

Automatic roof builds trusses, ceiling and roof panels. Because panels, trusses and walls sit in the same three-dimensional model, it is easy to see which panel a joist bears on and where the storey levels line up. The program does not perform the diaphragm calculation; the adequacy of sheathing, screws and collectors rests with the project engineer.

**Does an OSB-sheathed floor count as a diaphragm?** It can, if the sheathing and its connections are designed to transfer the force. The name of the material alone is not enough; the regulation requires the transfer to be shown by calculation.

**Does a trapezoidal sheet floor act as a diaphragm?** Whether the sheet works as a diaphragm depends on its section, fastener spacing and edge details. The regulation lists trapezoidal sheet among the floor system materials; the behavior is verified in the project.

**What happens if the floor opening exceeds 3%?** TBDY 2018 gives 3% as the limit below which no separate calculation is needed. The 2027 light steel regulation requires the floor to be modelled as a shell element and the load transfer mechanism to be shown when this limit is exceeded.

### Fire design in light steel: what does Section 11 of the regulation require?

https://qsteelcad.com/en/blog/light-steel-fire-design-turkey · 2026-11-06

Section 11 of the 2027 light steel regulation requires fire resistance to be shown by suitable fire tests or, where none is done, by calculation. In the calculation, steel yield strength and modulus of elasticity are reduced with the Table 11.1 factors; at 500 °C the yield strength factor is 0.45.

- Fire performance is shown by test or by calculation.
- Test standards: EN 1365-1 (load-bearing wall), TS EN 1365-2 (floor and roof), TS EN 1364-1 (partition).
- The yield strength factor is 0.68 at 400 °C, 0.45 at 500 °C and 0.28 at 600 °C.
- There is a separate reduction table for joints: 0.55 at 500 °C, 0.22 at 600 °C.
- Analysis with reduced properties is done under dead and live loads only.

A thin-walled profile heats up quickly in a fire. That is why fire resistance in light steel comes mostly not from the steel itself but from the boards and insulation around it. Section 11 of the new regulation describes the fire resistance design of load-bearing wall and floor members and requires compliance with the principles of the Regulation on the Fire Protection of Buildings.

### How is fire resistance shown?

The regulation requires one of two methods to be applied:

| Method | How it is done | Output |
| --- | --- | --- |
| Fire test | Members are put through a standard test under loading; the temperature rise and the change in capacity are recorded | Test report and a document that the limit values are met |
| Heat transfer analysis | Fire scenarios are set up, and the temperature distribution and load capacity are calculated numerically | Performance assessment |
| Calculation with material factors | Member temperature is found from the ambient temperature curve, and material properties are reduced using the table | Load/capacity check |

For testing, EN 1365-1 (load-bearing walls), TS EN 1365-2 (floors and roofs) and TS EN 1364-1 (non-load-bearing partition walls) are cited. Where no test is done, the calculation route is open. For the ambient gas temperature the text gives the following curve:

Equation 11.1.1:
```
T ambient(gas) = 20 + 345 · log10(8t + 1)  [°C]
```

### How much strength does steel lose with temperature?

| Temperature (°C) | Yield strength factor | Modulus of elasticity factor |
| --- | --- | --- |
| 100 | 1.00 | 1.00 |
| 200 | 0.98 | 0.95 |
| 300 | 0.88 | 0.83 |
| 400 | 0.68 | 0.66 |
| 500 | 0.45 | 0.48 |
| 600 | 0.28 | 0.33 |
| 700 | 0.16 | 0.21 |
| 800 | 0.09 | 0.13 |
| 900 | 0.05 | 0.08 |
| 1000 | 0.03 | 0.04 |

According to Table 11.1, linear interpolation can be used for values in between. What the table shows is simple: between 400 and 600 °C, steel loses most of its strength. The regulation also writes that properties at high temperature depend on the chemical composition, the level of cold forming and the production process.

### What does it say about joints?

Section 11.4 sets a separate rule for connection points: the maximum thickness of protection material needed for the connected member to meet its fire resistance value is also maintained at the connection. This thickness is maintained throughout all joints. The variation of the strength factor with temperature for the tension and shear checks of connection elements is in Table 11.2:

| Temperature (°C) | Strength retention factor |
| --- | --- |
| 20 | 1 |
| 100 | 0.97 |
| 150 | 0.95 |
| 200 | 0.94 |
| 300 | 0.90 |
| 400 | 0.78 |
| 500 | 0.55 |
| 600 | 0.22 |
| 700 | 0.10 |
| 800 | 0.07 |
| 900 | 0.03 |
| 1000 | 0 |

The difference between the numbers is notable: at 600 °C the joint factor of 0.22 falls below the profile's yield factor of 0.28. In fire design, the connection can be the limit before the member. The regulation also requires a check of whether the connection retains adequate strength after the fire.

### Which loads are used in the calculation?

According to the text, the analysis is done with the reduced material properties under dead and live loads only, and an adequate load/capacity ratio is checked. In the member temperature calculation, convection and radiation are included; if there is sheathing, its thermal resistance is added to the calculation.

### What changes for the designer and the manufacturer?

- Choose at the start which route will be used for your wall and floor types: test or calculation?
- If you use a system with a test report, check that its scope matches your project.
- Board type and number of layers are part of the fire resistance; they should not be changed on site.
- Show in the detail that the protection thickness continues at connection points.
- Restore the fire stop after service penetrations.
- Tie the fire design to item 7.1 of Table 10.1 and to the calculation report.

### Does QSteelCAD do fire calculations?

No. The program does not calculate fire resistance. Cladding and interior lining information is for presentation and takeoff; it does not replace a fire decision. Fire design is the responsibility of the project designer and engineer.

**Is light steel fire resistant?** Resistance depends less on the profile itself than on the layers that protect it. The regulation requires performance to be shown by test or by calculation.

**At what temperature does steel lose strength?** According to Table 11.1, the yield strength factor falls to 0.88 at 300 °C, 0.68 at 400 °C, 0.45 at 500 °C and 0.28 at 600 °C.

**Which fire test standards are cited?** EN 1365-1, TS EN 1365-2 and TS EN 1364-1. Section 11 cites these standards for load-bearing walls, floors and roofs, and partition walls.

### How doors, windows and services affect a braced panel

https://qsteelcad.com/en/blog/openings-services-and-braced-panels · 2026-11-06

Doors and windows change the usable length of a braced panel, the position of its chord studs and the anchor layout. The regulation counts only full-storey-height panel segments as shear-resisting. A brace that avoids the opening is therefore not enough; the remaining segment's ratio, end members and service holes must be assessed again.

- The segment counted as shear-resisting is the full-storey-height panel segment.
- Segments narrower than 30 cm or with an h/l ratio above 4 are not counted as load-bearing.
- If h/l is between 2 and 4, the unit shear strength is reduced by 2l/h.
- Every load-bearing segment needs a tension anchor at its chord stud.
- The 2027 light steel regulation sets a hole diameter limit of d/h < 0.40; in TBDY 2018 the ratio is 0.70.

As the architectural plan changes, the doors and windows are what move most often. Shifting a window by half a metre looks like a small correction on the drawing, but the load-bearing length of the braced panel may have changed. This article explains what an opening changes in a panel and which rules govern service holes.

### Which panel segments count as load-bearing?

Clause 10.3.1.5 of the Turkish Building Earthquake Code 2018 (TBDY 2018) and Section 6 of the 2027 light steel regulation say the same thing: only full-storey-height load-bearing panel segments are assumed to have shear resistance capacity. Pieces below a window or above a door do not enter this calculation.

![Wall elevation with a door and a window: full-height segments highlighted, an anchor at the edge of each segment; the parts above and below the openings are not counted as load-bearing](https://qsteelcad.com/assets/img/blog/aciklik-en.webp)

This rule determines from the start where a brace can go. What matters is not the total length of a wall but the full-height segments left between the openings. For each segment a hold-down is used at the chord studs; so adding an opening can also increase the number of anchors.

### How narrow can a panel be?

The shear strength rule in both regulations sets two limits. In the total capacity, only panels at least 30 cm wide with a height/width ratio of h/l ≤ 4 are counted. If the ratio is between 2 and 4, the unit-length shear strength is reduced by multiplying it by 2l/h.

| Panel ratio (h/l) | Effect | Clause |
| --- | --- | --- |
| h/l ≤ 2 | Unit-length strength as in the table | TBDY 2018, 10.3.2.2 |
| 2 ≤ h/l ≤ 4 | Unit-length strength multiplied by 2l/h | TBDY 2018, 10.3.2.2; 2027 regulation, Section 6 |
| h/l > 4 or l < 30 cm | Not counted as load-bearing | TBDY 2018, 10.3.2.2; 2027 regulation, Section 6 |

This reduction relates to the unit-length shear strength and is given in the text together with the sheathed panel table. In a braced panel, the effect of the ratio shows up in the diagonal angle and the chord forces. A narrow braced panel does not behave like a scaled-down copy of a wide one. As the diagonal gets steeper, the vertical force on the chord stud and anchor grows. In a narrow, tall panel, the stiffness of the connections can also cause bending in the chord stud. Just because a panel can be drawn geometrically, it should not be assumed to keep the same capacity.

### What is checked again when an opening changes?

- The width and ratio of the remaining full-height segment.
- Whether the brace still fits the new bay, and its angle.
- The position and section of the chord stud.
- The position of the tension anchor and its counterpart in the concrete.
- The lintel and the studs beside the opening.
- Alignment with the panel on the storey above.
- The wall's share of the total horizontal load.

> Moving a window is therefore not only an architectural change. Likewise, moving a strap from the front face to the back face changes the eccentricity. After changes like these, the panel concerned should be assessed again by the project engineer.

### Can a stud be drilled for services?

It can, but only under rules. A hole in the stud web must be centred on the vertical axis of the web, and the loss is taken into account in the section calculation. The limits in the two texts are not the same:

| Condition | TBDY 2018, Annex 10A | 2027 regulation, Section 10.1 |
| --- | --- | --- |
| Circular hole diameter / web | < 0.70 | < 0.40 |
| Distance between holes, centre to centre | At most 600 mm | At least 600 mm |
| Clear distance between holes | At least 450 mm | At least 450 mm |
| Largest circular hole diameter | 150 mm | 150 mm |
| Clear distance to the end of the profile | At least 300 mm | At least 300 mm |
| Non-circular hole | At most 65 × 115 mm | At most 65 × 115 mm |
| Inside corner bend radius | r > 2t | r > 2t |
| Web slenderness | h/t < 200 | h/t < 200 |

The values are read from the respective texts. The difference in the hole spacing row stands out: the old text says "at most", the new text says "at least". For a new project, review your machine settings against the new text. The area around a hole made on site is also coated with at least two coats of zinc-based paint or galvanizing repair paint.

### What if a service run clashes with a brace?

The brace is not cut, drilled or shifted. If a pipe or duct clashes with a brace, the service route is changed first. If that is not possible, the matter goes to the project engineer and the panel manufacturer. A site fix such as "one strap was cut and another piece was screwed beside it" breaks the force path and leaves the connection in an unverified state.

The same rule applies to connection zones. Making holes later in the screw group at the chord stud or in the hold-down zone changes the net section and the edge distance. Services should be planned together with the bracing at the drawing stage.

### How does QSteelCAD separate openings from bracing?

The program places a brace only in the bay you click. If the bay intersects an opening, is too narrow, or already has another brace, it does not place it and states the reason. In corner bracing, if the end bay coincides with a door or window, the next bay is used. Small and large service holes are written into the s: and l: fields of the .bde line.

These checks are for geometry. A brace that can be drawn is not a brace that counts as load-bearing.

[Why is saving bracing in CAD as a line between two points not enough?](https://qsteelcad.com/en/blog/modelling-bracing-in-cad)

**Is a brace below a window of any use?** The regulation ties shear capacity to full-storey-height segments. The segment below a window is not counted. The member there may have been placed for another purpose; its role is defined in the project.

**Is lintel bracing part of the lateral load system?** Lintel bracing forms the piece above the opening. Whether it is counted as part of the lateral load system depends on the project calculation; it is assessed separately under the full-height rule.

**Should stud holes be included in the calculation?** Yes. TBDY 2018 Annex 10A requires hole losses to be taken into account in the section calculation. If the hole diameter / web ratio is below 0.38, the hole effect may be neglected. In the new regulation the limits are in Section 10.1.

**Can holes be made on site?** First talk to the manufacturer and the project engineer. The hole must comply with the rules and the area around it must be repaired against corrosion.

### Bracing, bridging, diaphragm, temporary prop: four look-alike duties

https://qsteelcad.com/en/blog/bracing-bridging-diaphragm-temporary-props · 2026-11-06

In a light steel structure, wall bracing carries the building's lateral load, the diaphragm brings that load to the walls, bridging shortens the stud's buckling length, and the temporary prop holds the panel up during erection. They look alike but have different duties, set by the design definition and connections, not by shape.

- Wall bracing works in the vertical plane, the diaphragm in the horizontal plane.
- Bridging is there to hold the stud, not to carry building force.
- A prop is temporary; it does not stand in for the permanent lateral load system.
- The inner diagonal of a roof truss is not wall bracing.
- The duty of a member should be written by name in the drawing; it cannot be read from its shape.

In a site photograph all four members seem to say the same thing: a brace in the wall, a horizontal strap in the floor, a bridging member between studs, an inclined profile leaning against a panel. Yet each answers a different question. Knowing the difference decides which member can be removed and which must never be cut.

![Four small drawings: wall bracing, floor diaphragm, bridging between studs and a temporary prop leaning on a panel](https://qsteelcad.com/assets/img/blog/dort-gorev-en.webp)

### What is the difference between the four members?

| Member | Plane | Duty | When it works | If confused |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Wall bracing | Vertical wall plane | Brings the lateral load of the building down to the foundation | For the life of the building | If cut or shifted, the load path breaks |
| Diaphragm | Floor and roof plane | Collects lateral force and distributes it to the walls | For the life of the building | Even with a strong wall, the load does not reach it |
| Bridging | Between studs | Shortens the buckling length of the stud | For the life of the building | Stud capacity stays below the calculated value |
| Temporary prop | Inclined, panel to ground | Holds the panel up during erection | During erection only | Mistaken for permanent bracing or removed too early |

### What does wall bracing solve?

Wall bracing is part of the lateral load system in the vertical plane. X-strap, K and V layouts belong to this group. It works as one system together with the chord stud, track and anchorage. A diagonal drawn on its own does not count as load-bearing until this chain is complete.

[Bracing systems in light steel: a guide to X, K, V and sheathed panels](https://qsteelcad.com/en/blog/light-steel-bracing-systems-guide)

### Why is a diaphragm separate from wall bracing?

A diaphragm does carry force; it just does so in another plane. TBDY 2018 10.5 requires floors to be designed to transfer the in-plane forces caused by earthquake safely to the lateral load-resisting panels. Board, trapezoidal sheet and their connections are part of this job. Seeing a horizontal strap in the floor does not show that it is a diaphragm; the duty is read from the connections and the design definition.

[Floor and roof diaphragms: who delivers the load to the braced wall?](https://qsteelcad.com/en/blog/floor-and-roof-diaphragms)

### What is bridging for?

Bridging is a member connected horizontally between studs that limits the stud from moving sideways or twisting. It is not there to carry building force to the foundation but to protect the capacity of individual studs. Section 6 of the 2027 regulation puts it this way: bridging shall be used to shorten the buckling length of stud members.

The regulation also defines bridging by geometry: if the height/depth ratio of the stud is greater than 50, at least one bridging member is applied at mid-height of the profile. The wall thickness of the bridging material is not less than 0.8 mm, and at least two No. 8 or higher-class screws are used at each connection point. TBDY 2018 10.4.3(d), for strap-braced panels, asks for spacing of at most h/2.

In studs and joists, bridging and some forms of blocking resemble each other. A tension strap under a floor joist also mostly limits the rotation of the joist and does not carry building force. If this distinction is not written in the drawing, bridging may be skipped on site on the grounds that "there is bracing anyway".

### What does a temporary prop solve?

A temporary prop keeps the panel in position and standing until the permanent system is complete. In a photograph it resembles bracing, but its duty does not belong to the final state of the structure. Section 10.2 of the 2027 regulation requires slender wall panels and trusses that stand alone before permanent diaphragm action is in place to be supported with temporary bracing.

[A temporary prop is not permanent bracing: how to keep the frame stable during erection](https://qsteelcad.com/en/blog/temporary-props-and-erection-stability)

### Do the diagonals in a roof truss count as bracing?

The inner diagonal of a truss is part of the truss's own web system and carries vertical loads to the supports. It is not classified like wall bracing. The bracing or sheathing needed in the roof plane for building stability is designed separately. Seeing many inclined members in a truss drawing does not show that the roof is resolved for lateral load.

### How should this distinction be kept in the drawing?

- Write the duty of each member by name: permanent bracing, bridging, temporary prop.
- Separate temporary members from the permanent erection drawing; state the stage at which they are removed.
- Mark clearly the members that must not be cut on site.
- In the takeoff, do not add temporary members to the permanent steel quantity.
- When documenting a site photograph, also note the erection stage of the building.

[Why is saving bracing in CAD as a line between two points not enough?](https://qsteelcad.com/en/blog/modelling-bracing-in-cad)

**Can bridging replace bracing?** No. Bridging holds the stud; it does not bring the lateral load of the building down to the foundation. Bracing does not take over the duty of bridging either.

**When is a temporary prop removed?** After the permanent lateral load system and diaphragm are complete, according to the erection plan. The removal order is set by the state of the structure at that moment.

**Is a steel strap in the floor a diaphragm?** Not by itself. A strap is sometimes placed to restrain a joist laterally. The diaphragm duty is read from the design definition and the connections.

### Modular and hybrid light steel buildings: the 14 metre limit and the 10% rule

https://qsteelcad.com/en/blog/modular-and-hybrid-light-steel-buildings · 2026-11-06

Under Section 12 of the 2027 light steel regulation, systems carried by modules alone are limited to 14 metres; taller buildings need a reinforced concrete or steel rigid core. In a hybrid building, if the light steel carries more than 10% of the lateral load, it is designed under this regulation as High Ductility Level.

- In a system carried by modules alone, building height is at most 14 metres.
- Taller buildings must have a reinforced concrete or steel rigid core.
- The module joint is checked for shear and axial force together (Equation 12.1.1).
- In a hybrid building the limit is 10%: if light steel carries more than that share of the lateral load, this regulation applies.
- The light steel track is anchored to suit the reinforced concrete core wall.

Modular and hybrid buildings are the fastest-growing uses of light steel, but in Turkey they had no definition at regulation level. Section 12 changes that. Because Article 2 of the regulation lists its scope as prefabricated, hybrid, modular and on-site profile construction, this section applies directly.

### How is a modular building defined?

Modular buildings are systems formed by assembling volumetric units prefabricated in a factory on the site, making up the whole or a certain part of the structure. The load-bearing system inside a module can consist of cold-formed members with C, Z and U sections that meet the cross-section requirements of Section 3, together with structural steel members.

### How is the module joint calculated?

Where module members are connected externally, the joint is designed according to the bolted connection provisions of Section 8.3. The shear force acting on each joint is calculated by dividing the total shear force on the storey concerned by the number of joints, taking into account the shear force caused by eccentricity. The overturning moment enters the axial force demand.

Equation 12.1.1:
```
V joint / (0.5 · Vd,joint) + P joint / (0.5 · Pd,joint) ≤ 1
```

It is verified that the joints stay within elastic limits under design loads. If the joint is made with an internal connection mechanism, the capacity is determined with a detailed finite element model. Where modelling cannot be done, the demand levels of the connection are verified by experimental methods.

### How high can you go with modules?

Section 12.1.5 sets a clear limit: in systems carried by modules alone, building height is permitted up to 14 metres at most. For taller buildings a reinforced concrete or steel rigid core is mandatory. The whole modular system is made stable against lateral loads internally or by joining module groups, and TBDY is taken into account for P-δ and P-Δ effects.

| Topic | Rule |
| --- | --- |
| Structural behaviour | Designed to behave at High Ductility Level |
| R and D values | Selected in accordance with TBDY provisions |
| Transfer between modules | Structurally continuous and safe connection systems |
| Fire | Section 11 in each module; tested gaskets and insulation at joint surfaces |
| Quality control | Carried out at factory dispatch and documented |
| Transport | Lifting points are calculated in advance and shown on the site plan |

### What is a hybrid building?

Hybrid buildings are systems in which cold-formed steel members work integrated with reinforced concrete, hot-rolled steel or timber systems, so that more than one construction technology is used structurally. If the light steel part consists of modules, the structural system is still classified as hybrid.

### How does the 10% rule work?

| Lateral load carried by the light steel | Result |
| --- | --- |
| At most 10% | The system type (BYS), R and D values are selected according to the relevant section of TBDY; design is made for the part that carries the lateral load |
| More than 10% | Light steel load-bearing systems are designed under this regulation; the system is designed as High Ductility Level |

The regulation requires the load flow to be shown in the calculations and the resulting forces to be transferred to the lateral load resisting system. The diaphragm action and the stiffness contribution of the panels are also included in the calculation.

### What to watch at the interface

- Deformation, displacement and cracking risk arising from stiffness differences are taken into account.
- Connection elements at reinforced concrete to steel and steel to steel transition zones ensure the continuity of the load transfer path.
- The capacity of shear screws, bolts, anchors, welded connections and connection plates is shown by calculation.
- If there is a reinforced concrete core, the light steel track member is anchored to suit the core wall.
- Floor or frame beams are designed to connect to this track member.
- All details are shown clearly in the architectural and structural projects.

[Lateral load path in a light steel building: from roof to foundation, step by step](https://qsteelcad.com/en/blog/lateral-load-path-roof-to-foundation)

### How is QSteelCAD used in modular production?

QSteelCAD builds the panel, the truss and the production file. It does not calculate the module joint, the core anchorage or the hybrid system. In modular production, wall and ceiling panels can be kept in the same model; the calculation of joints belongs to the project engineer.

**How many storeys can a modular light steel building have?** The regulation gives a height limit, not a storey count: in a system carried by modules alone, the building height is at most 14 metres. Taller buildings must have a rigid core.

**Is adding a light steel storey to a reinforced concrete building hybrid?** If more than one construction technology is used structurally together, the definition corresponds to a hybrid system. For an addition to an existing building, the existing structure must also be assessed; this decision belongs to the project engineer.

**Is there a quality control requirement for a module factory?** Yes. Section 12.1.7 requires production and quality control to be carried out at factory dispatch and documented.

### A temporary prop is not permanent bracing: how to keep the frame stable during erection

https://qsteelcad.com/en/blog/temporary-props-and-erection-stability · 2026-11-06

A temporary prop is an inclined erection support that holds a panel in position and upright until the permanent lateral load system is complete; it is not the building's permanent bracing. Section 10.2 of the 2027 light steel regulation requires slender wall panels and trusses that stand alone before the permanent diaphragm exists to be supported with temporary bracing.

- The erection sequence is planned so that the system stays in balance at every stage.
- Before the permanent diaphragm exists, slender panels and trusses are supported with temporary bracing.
- Missing lateral support increases the buckling length; the temporary condition is assessed separately.
- Worker, equipment and stacked material loads are considered in compression members.
- The order of prop removal depends on how complete the structure is at that moment.

On a building drawing, the bracing, diaphragms and anchors are all in place. On site, when the first panel is stood up, most of them do not exist yet. There is no neighbouring wall, no floor, no sheathing. At that moment the panel is held only by its bottom track, and even a small wind can topple it. Erection stability manages this interval.

### What is the difference between a temporary prop and permanent bracing?

| Topic | Temporary prop | Permanent bracing |
| --- | --- | --- |
| When it works | During erection | For the life of the building |
| Its job | Hold the panel in position and upright | Carry wind and earthquake force down to the foundation |
| Where it connects | The panel and the ground or floor | Chord studs and tracks |
| Design basis | Erection plan | Project calculation |
| Its end | The removal stage is defined | Never removed, never cut |

![On the left, a panel being stood up, held to the ground by an inclined prop; on the right, a panel with its bracing and anchor complete](https://qsteelcad.com/assets/img/blog/payanda-en.webp)

### What does the regulation require?

Section 10.2 of the annex to the 2027 regulation sets two rules. The first: the erection sequence is planned and carried out so that the system remains in balance and stable at every stage of erection; slender wall panels and trusses that stand alone before the permanent diaphragm action exists are supported with temporary bracing.

The second: it is taken into account that missing lateral support during construction will increase the buckling length of studs and joists, and the effective buckling length is assessed separately for the temporary condition. In particular, the worker, equipment and stacked material loads that may occur during erection are considered in the design of compression members.

### In what order should erection proceed?

The sequence is planned for each project, but a good plan follows these principles:

1. The foundation surface and axis marks are checked before the panels arrive.
2. The first panels are stood up starting from a corner; the corner where two walls hold each other is built early.
3. Each panel is held with a prop as soon as it is stood up, then connected to the neighbouring panel.
4. Closed blocks tied to one another are formed instead of a long, straight run of walls.
5. Anchors are completed according to the project, and the bracing and strap connections are made.
6. The floor or trusses are erected and the diaphragm connections are completed.
7. Props are removed only when the permanent system is ready, in the planned order.

> No general value can be given for the number, spacing or connection of props. Wind, panel weight, ground and erection sequence differ on every job. This information must be written in the erection plan.

### What should be at the two ends of a prop?

The ends of a prop matter as much as the prop itself. The upper end must connect to a member of the panel that can take the force, not to thin sheathing or the middle of a bridging row. The lower end needs a real anchorage point: a profile that merely rests on the ground carries nothing in tension. Wind can come from either direction, so check whether the prop works in both pushing and pulling.

### Why does missing lateral support cause problems?

The stud in the calculation is a stud held by sheathing and bridging. If those restraints do not yet exist during erection, the same stud works with a much longer unbraced length. If another storey is then loaded on it, or material is stacked on the floor, a load that would cause no problem in the finished building can buckle the stud during erection.

### How are temporary loads managed?

- The places where material may be stacked on the floor and the maximum quantity are agreed beforehand.
- Board pallets are spread over as many joists as possible, not onto a single point.
- No additional material is loaded before the structure is complete and the bracing connections are finished.
- If scaffolding is to be tied to the panel, the connection point and detail are agreed with the manufacturer.
- The frame designer's opinion is sought on temporary loads.

### How do you read a site photograph?

Seeing a prop in a photograph does not show that the structure will be finished that way. The reverse also holds: a connection that is not visible in a frame cannot be assumed to have been made. When taking a site record, writing down the stage the building has reached prevents wrong readings later.

### How does QSteelCAD help with erection?

QSteelCAD does not produce an erection plan or a temporary stability calculation. Because the panels sit in a three-dimensional model, it makes it easier to plan which panel is stood first and which corner will hold the others. Temporary members should be kept separate so that they do not get mixed into the permanent production list.

**When are temporary props removed?** After the permanent lateral load system and the diaphragm are complete, in the order given in the erection plan. Removing them early, before an area is finished, leaves the panel unsupported.

**Can a prop be used instead of permanent bracing?** No. A prop is placed for erection; it is not part of the permanent load path and does not enter the building's lateral load calculation.

**Do trusses also need temporary support?** Yes. Section 10.2 of the 2027 regulation requires slender wall panels and trusses to be supported with temporary bracing before the permanent diaphragm action exists.

### Strap tension and tensioners: why does slack bracing cause problems?

https://qsteelcad.com/en/blog/strap-tension-and-tensioners · 2026-11-06

A slack strap takes up its slack first under load; the panel moves meanwhile and the brace engages late. Turkish Building Earthquake Code 2018 (TBDY 2018) 10.4.3(b) requires strap bracing connections to be made taut, with the panel plumb and in position. There is no universal tensioning force or torque value; system instructions and project detail govern.

- A slack strap lets the panel move before it takes any load.
- TBDY 2018 requires strap connections to be made taut (10.4.3b).
- The strap is fixed with the panel plumb and in its correct position.
- Dead loads added later can change the strap tension.
- A photo does not give you a torque, a tensioning force or a capacity.

Strap bracing is a thin steel band and behaves like a rope: if it is taut it takes load immediately, and if it is slack it first takes up the slack. On paper the difference looks small, but it governs the lateral stiffness of the panel. TBDY 2018 10.4.3(b) reduces this to one sentence: the connections of strap braces shall be made taut.

### What does a slack strap lead to?

When a lateral force arrives, the panel starts to rack sideways. If the strap is slack, it carries no force during that movement. It only starts to take load once the slack is gone. By then the panel has moved more than expected. Sheathing, frames and connections all see this extra movement.

![Two panels: on the left a sagging slack strap and extra displacement under load, on the right a taut strap with the diagonal taking load immediately](https://qsteelcad.com/assets/img/blog/gevseklik-en.webp)

In an earthquake the problem repeats. A strap that has stretched in tension may not return fully to its original length when the load is removed. In the next cycle the slack is larger, and the panel moves again while taking it up. So the initial tension of the strap is not only a matter of appearance.

### Why does a strap go slack?

- The strap was fixed before the panel was brought plumb.
- The strap was screwed off without being pulled by hand while connecting.
- The strap slipped while the screws were being tightened in sequence.
- The panel changed shape during transport or lifting.
- Sheathing and finishes added later settled the structure downward.
- The strap was left on a long span without being connected to intermediate studs.

### When is tension checked?

A single moment is not enough. The first check is made while the strap is being connected, with the panel in the correct position. The critical check comes after most of the dead load has been applied to the structure. A large part of the building's weight comes from finishes, and these are mostly added after the structural system has been inspected. That is why a last check before the sheathing is closed is valuable.

| Stage | What is checked |
| --- | --- |
| While assembling the panel in the factory | Was the strap connected with the panel square? |
| After the panel is erected | Is the panel plumb, is the strap sagging? |
| When the storey is complete | Is the strap still taut after the upper loads have arrived? |
| Before the sheathing is closed | Final visual check; if needed, correct according to the system instructions. |

### What is a tensioner?

A tensioner is an erection component used to fix the strap under tension. Systems do not all solve this the same way: in some details the strap is pulled over a part and fixed, in others a separate product is used, and in some systems the tension comes from the erection method.

A photo of a product fitted to a strap does not show that it suits every strap and every framing type. The product family, material, connection method and the manufacturer's instructions are checked together. An application pulled tight on timber framing is not evidence for a steel connection. Make sure the strap and the tensioner are specified for the same system.

### How much should the strap be tensioned?

There is no single numerical answer to this question. The required tension depends on the strap section, the panel length and the chosen system. Over-tensioning is also a problem: the panel can be pulled out of plumb, or an unaccounted force can develop in the chord studs. So the adjustment is made together with a plumb and alignment check of the panel, following the instructions of the chosen system.

> This article deliberately gives no torque or tensioning force value. These values come from the system instructions and the project detail; they are not taken from another job or from a photo.

### Quick site checklist

- Is the panel plumb and square?
- Is the strap visibly sagging?
- Were both diagonals connected with the same care?
- Are the end screws complete and in the pattern shown in the project?
- Is the strap connected to the intermediate studs as the project requires?
- Has the strap been cut or bent for another task?
- Were the inspection date and the panel ID written on the form?

[Light steel fabrication and erection checklist: how to use Table 10.1](https://qsteelcad.com/en/blog/fabrication-and-erection-checklist)

### How does production help here?

The precondition for tension is correct geometry and a square panel. If parts are produced at the right length and with the right hole positions in the factory, the panel sits in place on site without being forced. QSteelCAD writes the length and operation positions of every profile to the .bde file in millimetres. Strap tension itself is a job done and checked during erection; the program does not measure it.

**How taut should strap bracing be?** There is no universal value. The instructions of the chosen system and the project detail govern. Tension is set together with the plumb and alignment check of the panel.

**Can a strap that has gone slack be corrected later?** It is corrected by the method the system instructions allow. Cutting the strap on site and reconnecting or splicing it changes the end connection; consult the project engineer first.

**Can the strap be checked behind the sheathing?** Hardly, once the sheathing is closed. The check should therefore be made before sheathing and recorded.

### Why is saving bracing in CAD as a line between two points not enough?

https://qsteelcad.com/en/blog/modelling-bracing-in-cad · 2026-11-06

The same X drawing can be a strap or a profile, a permanent brace or a temporary erection prop. A good CAD model therefore stores bracing not just as two points but with its role, member form, face, end connection and verification status. A drawing without clashes is not a load-capacity verification.

- Geometry, member form, role and calculation status are separate pieces of information.
- An X intersection should not automatically count as a shared node.
- The check has three layers: geometry, connection definition, engineering verification.
- Passing the first two layers does not complete the third.
- When an opening changes, the related brace, studs and anchors are reassessed.

In general-purpose CAD, bracing is a line. In light steel production, that line is a real part that will be cut, punched and screwed on site. Information lost along the way later turns into a decision in the factory or on the site. This article explains what information a brace should carry in the model, and why that information matters more than the line itself.

### Why is a line not enough?

A line between two points answers none of these questions: Is this member a strap or a profile? Does it work in tension only? On which face of the panel? Is it permanent or temporary? What are its ends connected to? Has it been calculated? Yet each one means a different part, different holes and a different check.

| Same line | What it could be | What changes |
| --- | --- | --- |
| Corner-to-corner line | Flat strap, single face | Eccentricity calculation, cut list |
| Corner-to-corner line | Flat strap, both faces | Two parts, two connections, sheathing layout |
| Corner-to-corner line | C-section brace | Buckling, end cut, profile orientation |
| Inclined line | Temporary prop | Has no place in the production list |

### What information should the model hold?

| Information group | What it answers |
| --- | --- |
| Role | Wall lateral system, roof plane, local stabilisation or temporary support? |
| Geometry | X, single diagonal, K, V or special layout; plane, local axes, end nodes |
| Member form | Strap, profile or plate; section and material ID, design thickness |
| Behaviour | Tension only, or tension and compression? |
| Face | Front, back or both faces |
| Connection | Start and end joint; screw type, pattern, edge distance |
| Surrounding members | Chord stud group, hold-down, shear anchor, collector, related spans |
| Production | Cut length, end operation, hole operation, approved connection version |
| Verification | To which text, on what date, who reviewed it, what is the calculation status? |

Reducing a connection to a screw count is not enough. Screw type, pattern, edge and end distances, the material connected and the hole data must be kept together. Keeping the connection as a record separate from the brace lets you track different fabrication details for the same geometry.

### Why should an X intersection not become a node automatically?

When two lines cross in the model, it is easy for software to create a node there, but it may be wrong. If two straps are on different faces of the panel, they do not even intersect. Even on the same face, there may be no real connection between them. So an intersection should become a node only when face, offset and actual joint information support it.

### What layers does the check consist of?

A sound error check does not reduce everything to one green light. It asks three separate questions in three separate layers:

![Three-layer check diagram: geometry and manufacturability, connection definition, engineering verification; the questions of each layer](https://qsteelcad.com/assets/img/blog/dogrulama-en.webp)

- Geometry and manufacturability: clash with an opening, zero length, panel boundary, profile orientation, duplicate on both faces, end matching.
- Completeness of the connection definition: Are the ends defined? Is there an ambiguous intersection? Is an anchor assigned?
- Engineering verification: Have the member, connection, anchor, diaphragm and the load path between storeys been verified according to the project basis?

The message shown to the user should preserve this distinction too. A missing connection, an ambiguous intersection, an undefined anchor and an unverified load path are four different problems and should not be described with the single word "error".

### What should the model do when an opening changes?

When a door or window changes, the related brace, end stud and anchor records must be reassessed. A narrowed panel may still be drawable geometrically, but its proportions and behaviour have changed. A strap moved from the front face to the back face changes the eccentricity of the connection. The model should not accept this silently.

[How doors, windows and services affect a braced panel](https://qsteelcad.com/en/blog/openings-services-and-braced-panels)

### What are the unit and thickness traps?

- The project unit should be explicit in the record: mm and kN, for example.
- Inch, mil, gauge and pound values from catalogues of different countries must not be mixed silently.
- Total coated thickness and the base metal thickness used in design are not the same field.
- A value from a source should be kept together with the edition and country scope it belongs to.

### How does the production file use this information?

The drawing model and the production output should derive from the same verified data. An operation such as a hole, a swage or a notch should come from an approved joint and a machine rule; it is not produced from a photo or a research figure. If a dimension corrected by hand in the drawing does not reach the production list, the factory and the model drift apart.

A .bde line from the sample house: profile name, length and operation positions:
```
59iC07 RR 2584 h: 7 225 1445 2577 f: 229 1449 n: s: l: w: 30 2554
```

### What does QSteelCAD do today?

- Bracing, lintel bracing and K bracing are built only in the bay you click; if the bay is unsuitable, it is not built and the reason is written.
- Bracing stays in place when the panel is rebuilt with Ctrl+R.
- Every profile is written to the .bde file with its length and operation positions, in millimetres from the profile start.
- Before the file goes to the machine it passes the minimum length, clash and model audit; a warning appears only if the file to be written has an error.
- Joints on the roof that need engineer approval are reported separately.

QSteelCAD does not perform load-capacity calculations. Of the three layers above, it is strong on the first and does not enter the third at all. Stating this limit openly matters so that the user is not given false confidence.

**Is a model without clashes structurally correct?** No. A clash check verifies geometry. Load capacity, connections and the load path are verified separately.

**Should a CAD program do the bracing calculation?** That depends on the program's scope. What matters is that a program that does no calculation does not show its drawing as if it were approved. Geometry status and engineering status should be kept apart.

**Why is bracing not built in some bays in QSteelCAD?** It is not built if the bay intersects an opening, is too narrow, or already has another brace in the same place. The program writes the reason.

## Glossary (English)

[Light gauge steel and rollforming glossary](https://qsteelcad.com/en/glossary): Short definitions of terms used in light gauge steel design and production, and what they mean in QSteelCAD.

- **Load path**: The sequence of members and connections a force passes through from where it acts to the ground. If one link is missing the system is not complete.
- **Braced panel**: A light steel wall panel that resists lateral load with bracing members. TBDY 2018 classes this system as Limited Ductility Level.
- **Sheathed panel**: A light steel wall panel that resists lateral load with sheathing fixed by screws. For sheathing to count as structural, stud spacing is at most 625 mm.
- **X strap bracing** (Strap bracing): Two flat steel straps fixed corner to corner on a panel face. It works in tension only; when the load reverses, the other strap takes over.
- **K bracing**: A K-shaped layout of C-profile diagonals inside a panel bay. It carries tension and compression and needs buckling and node checks.
- **Chord stud**: The stud at the end of a load-bearing panel segment. It carries tension and compression from bracing or sheathing and connects to the anchor.
- **Bridging** (Noggin): A horizontal member fixed between studs to shorten their buckling length. It holds the stud; it does not carry the building's lateral load.
- **Hold-down**: A connection that transfers tension in the chord stud at a panel end to the structure below.
- **Shear anchor**: A connection that transfers horizontal force at the panel base to the foundation. The number comes from the shear force to be transferred.
- **Gusset plate**: A corner plate that spreads the force of a bracing member into studs and tracks.
- **Diaphragm**: The in-plane action of a floor or roof that collects lateral force and delivers it to the lateral load-resisting walls.
- **Collector**: A line that gathers diaphragm force into a lateral load-resisting panel or carries chord force.
- **Eccentricity**: A force acting away from a member's axis. With a strap on one face, the moment T·e goes into the stud design.
- **Net section**: The cross-section left after holes are taken out. Net section strength is checked at bracing connections.
- **Overstrength factor** (D): A TBDY factor that sizes the members and anchors connected to bracing for amplified forces.
- **Temporary prop**: An inclined erection support that holds a panel until the permanent lateral system is complete. It is not permanent bracing.
- **Strap tensioner**: An erection part used to fix strap bracing under tension.
- **Light gauge steel** (LGS, cold-formed steel (CFS)): A building system made of profiles cold-formed from thin steel sheet. Wall, roof and floor structures are built from these profiles.
- **Rollforming**: A production line where steel strip passes through successive rollers and takes the shape of a profile. Stations along the line punch holes, notch, flatten and finally cut the profile.
- **.bde file**: The production file a rollforming line reads. Each line describes one profile: its name, length and operation positions. QSteelCAD writes one .bde and one CSV per section.
- **Machine profile**: The setting that defines which operations a rollforming line can perform. QSteelCAD ships with Rollform-80, 90, 140, 200 and 300; operations a profile doesn't support never reach the line.
- **Station**: A unit on a rollforming line that performs one operation. In QSteelCAD, stations H, F, N, S, S2 and S3 switch on or off per machine profile.
- **Panel**: A wall, roof or ceiling section made of profiles, produced and then assembled on site. QSteelCAD builds panels from a DXF plan.
- **Stud**: A vertical load-bearing profile in a wall panel. It has a lipped C section and forms the main structure of the panel.
- **Track**: The unlipped U profile that connects the studs at the bottom and top of a wall panel.
- **Lintel**: The horizontal member above a door or window opening. It transfers the load from above to the studs on either side of the opening.
- **Corner bracing**: Diagonal members added at wall panel corners. In QSteelCAD you choose None, Zigzag or K; bracing adds wall steel, and its adequacy is for the project engineer to approve.
- **Truss**: The framed member that carries the roof. In QSteelCAD, Automatic roof places trusses by spacing and shows how many you will get before creating them.
- **Girder truss**: A truss that carries other trusses at a junction. QSteelCAD flags these joints as needing an engineer's approval.
- **Hip roof**: A roof that slopes on all four sides. In Automatic roof the end type can be half truss or cut truss.
- **Gable roof**: A roof that slopes on two sides. It is one of the shapes Automatic roof builds.
- **Notch** (n:): A cut in a profile's web or flange for a connection. Written in the n: field of a .bde line.
- **Flatten** (f:): An area of a profile flattened for a connection. Written in the f: field of a .bde line.
- **Swage** (w:): An operation that narrows a profile's section. Written in the w: field of a .bde line.
- **Service hole** (s:, l:): A small or large hole in a profile for services. Written in the s: and l: fields of a .bde line.
- **DXF**: A file format for moving CAD drawings between programs. QSteelCAD reads DXF plans; it does not read DWG, so the file must be saved as DXF.
- **Takeoff**: The list of material quantities in a building. QSteelCAD calculates it from net area, waste rate and unit price, and never invents a price for a material without one.

## Release notes (English)

- [2.0.9.5](https://qsteelcad.com/en/release-notes#v2.0.9.5) (2026-11-03): Create architecture from plan now braces corners on its own; Automatic roof starts ceiling joists from the wall in every room.
  - Corner bracing: None, Zigzag or K. If the end bay holds a door or window, the next bay is used.
  - Ceiling joists are counted again from the wall in each room and stay in place after Ctrl+R.
  - K braces run full height from bottom to top track; a second click on the same bay mirrors them.
  - A service hole deleted from a profile no longer comes back.
  - Furniture placement: TV opposite the sofa, rug under the bed, dining table in the free area.
- [2.0.9](https://qsteelcad.com/en/release-notes#v2.0.9) (2026-11-02): Hip roof types, aligned purlins, a new Split profile command and faster panel generation.
  - Hip end types: half trusses, cut corner trusses, or cut truss plus panel.
  - Porches and verandas are carried on beams and columns; click a recess to add it to the roof.
  - Redesigned roof window: 3D view, dimensioned plan and technical section.
  - Save As rewritten: project, GLB and QSV.
  - Fixed issues that could lose work on save, update and close.
- [2.0.8](https://qsteelcad.com/en/release-notes#v2.0.8) (2026-10-23): The interface was redesigned from end to end; Create architecture from plan became a three-step wizard.
  - New command icons and a reorganised ribbon; each window shows its command's icon.
  - Copy: a click places one copy, Ctrl+click chains copies; equal-spacing snap and ghost preview.
  - Assign by ray: pick a point and direction, every profile the ray crosses gets the operation.
  - Files are scanned before BDE export.
  - The licence file is stored encrypted on disk.
- [2.0.6](https://qsteelcad.com/en/release-notes#v2.0.6) (2026-10-08): General fixes.
  - Stability and usability fixes.
- [2.0.5](https://qsteelcad.com/en/release-notes#v2.0.5) (2026-10-02): Licensing security renewed; smart dimension, ruler, DXF and shortcut improvements.
  - Signed server responses; 7 days of use without reaching the server.
  - Live preview for smart dimensions; lock direction with X, Y, Z, H, A.
  - New DXF reader: 3D meshes, OCS, arcs and long lines read correctly.
  - One key per command; SNAP, GRID, ORTHO, OSNAP and DYN keys can be changed.
- [2.0.4](https://qsteelcad.com/en/release-notes#v2.0.4) (2026-09-25): Automatic roof, walls from 2D DXF plans, quantities and cost, rivet and screw counts; more precise snapping.
  - Automatic roof: hip, gable and mixed roofs; L, T, U and H plans.
  - Quantities and cost as CSV; rivet and screw counts.
  - Snapping only to a profile's outer outline: outer corners, edge midpoints, hole centres.
  - Large projects open faster: a 131,000-object sample project in 1.8 s instead of 8.4 s.
- [2.0.2](https://qsteelcad.com/en/release-notes#v2.0.2) (2026-09-24): Line profile view and shortcuts.
  - Line profile view.
  - Panel renaming.
  - Shortcuts for Copy and Move DX/DY/DZ.
- [2.0.1](https://qsteelcad.com/en/release-notes#v2.0.1) (2026-09-22): First RENDER section and a mirroring fix.
  - First version of the RENDER tab.
  - C profile radii removed, mirroring fixed.
  - Updates keep the licence.
- [1.0.1.3](https://qsteelcad.com/en/release-notes#v1.0.1.3) (2026-08-21): Installer fixes.
  - Missing runtime files added to the installer.

## Company (English)

RENMAE is a technology company bringing software, artificial intelligence, engineering and automation together in one production process.
The team knows the design, engineering and production of light steel and prefab buildings closely. QSteelCAD grew out of that experience and is RENMAE's first main product.

- [About](https://qsteelcad.com/en/about): QSteelCAD is the first main product of RENMAE Teknoloji ve Yazılım.
- [Release notes](https://qsteelcad.com/en/release-notes): Every update is announced inside the program and keeps your licence, settings and projects.
- [Contact](https://qsteelcad.com/en/contact): We're here for demo requests and any questions you have.
- [Site map](https://qsteelcad.com/en/sitemap): An up-to-date list of the {n} pages published on {site}.

## Optional

- [llms-full.txt](https://qsteelcad.com/llms-full.txt): full text of solutions, questions, glossary, release notes and blog articles
- [discovery.json](https://qsteelcad.com/discovery.json): structured inventory of every page, language and file
- [ai.txt](https://qsteelcad.com/ai.txt): short site descriptor and citation rules
- [Sitemap index](https://qsteelcad.com/sitemap.xml): [sitemap-pages.xml](https://qsteelcad.com/sitemap-pages.xml), [sitemap-posts.xml](https://qsteelcad.com/sitemap-posts.xml), [sitemap-guide.xml](https://qsteelcad.com/sitemap-guide.xml)
- [FAQ (TR)](https://qsteelcad.com/sss), [FAQ (EN)](https://qsteelcad.com/en/faq): every question on the site, grouped by topic
- [Site index (TR)](https://qsteelcad.com/site-haritasi), [Site index (EN)](https://qsteelcad.com/en/sitemap): searchable page index
- [RSS (TR)](https://qsteelcad.com/blog/rss.xml), [RSS (EN)](https://qsteelcad.com/en/blog/rss.xml)